د افغان ښځو لپاره د ولسي محکمې په دویمه ورځ یو شمېر ښځو د طالبانو له لوري روغتیایي خدماتو ته له لاسرسي د محرومیت، د معلولیت لرونکو ښځو او نجونو سره د چلند ډول او د سفر پر مهال د شرعي محرم د شتون په اړه خپلې کیسې وړاندې کړې.
رخشانه: د دې محکمې دویمه ناسته نن (پنشنبې د تلې ۱۷ مه) د آسپانیا په مادرید ښار کې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان د ښځو د حقونو څخه د سرغړونو څېړلو په اړه روانه وه.
د افغان ښځو لپاره د ولسي محکمې څارنوالې بنفشې یعقوبي، په افغانستان کې له معلولیت لرونکو ښځو او نجونو سره د طالبانو د چلند په اړه خبرې وکړې ویې ویل، په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر وړاندې د طالبانو پراخو محدودیتونه، په ځانګړې توګه د معلولیت لرونکو ښځو او نجونو لپاره د دې لامل شوي، چې هغوی د اجباري او کم عمرونه ودونو قرباني شي.
په مستعار نوم یوې معلولیت لرونکې نجلۍ په دې ناسته کې شاهدي ورکړه، چې د طالبانو بیا واک ته رسېدو وروسته، په کور ناسته ده او اوس ژور خفګان نیولې ده.
د هغې په وینا، یوه ورځ د طالبانو د امربالمعروف ځواکونو دا د کابل ښار په یوه کتنځي کې تر پوښتنو لاندې راوسته او ورته ویې ویل، چې ولې یې حجاب نه دی کړی.
یوې روغتیايي مېرمنې هم په دې ناسته کې شاهدي ورکړه، چې افغانستان د رواني روغتیا له پت ناورین سره مخ دی او روغتیايي خدماتو، په ځانګړې توګه د رواني روغتیا خدماتو ته د ښځو لاسرسی خورا ستونزمن دی.
هغې ویلي، په کلیوالو سیمو کې ډېری ښځې د پېغور له امله د رواني روغتیا او ارواه پوهنې مرکزنو ته نه ورځي، او د کورنیو نارینه یې هم د رواني روغتیا مرکزونو ته د هغوی له تګ سره موافق نه دي.
د دې ښځې په وینا، واک ته د طالبانو له بیا رسېدو او د دغې ډلې له خوا د محدودیتونو له لګول وروسته، په کورنیو کې د ښځو د ځان وژنې پېښې هم په بې مخینې توګه زیاتې شوې دي.
هغې د طالبانو محدودیتونو په ځانګړې توګه د ښځو او نجونو پر وړاندې روغتیايي محدودیتونو ته په اشارې ویلي، ډېری ښځې د درملنې وړ ناروغیو له امله ژوند له لاسه ورکوي.
په دې ناسته کې له کندهاره یوې ښځې شاهدي ورکړه، چې متخصص ښځې په ځانګړې توګه د نسايي ولادي برخې متخصصانې، کندهار کې ډېرې کمې دي او ښځې د روغتیايي خدماتو په برخه کې له ګڼو ستونزو سره مخ دي.
هغې زیاته کړې، چې د کورنۍ یو غړې یې ناروغه وو، خو په کندهار ښار کې د نسايي ولادي برخې ډاکتره ونه موندل شوه او دوی اړ شول، چې د درملنې لپاره یوې قابلې ته مراجعه وکړي.
د دې ښځې په وینا، په کندهار ښار کې د سزارین برخه کې هم هېڅ ښځینه متخصصه شتون نه لري او ټول متخصصان نارینه دي.
یوې بلې ښځې هم په دې ناسته کې شاهدي ورکړه، چې طالبانو دا له شرعي محرم پرته سفر له امله تر پوښتنو لاندې راوسته او توهین او سپکاوی یې ورته کړی دی.
دغې مېرمنې ویلي، طالبانو له دې ژمنه واخیسته، چې نور به له محرم پرته سفر نه کوي او موټر چلوونکي څخه یې هم ژمنه واخیسته، چې نور به بې محرمه ښځې په خپل موټر کې نه لېږدوي.
یوې معترضې مېرمنې هدا خموش هم په دې ناسته کې د طالبانو په اړه شاهدي ورکړه ویې ویل، طالبانو په یوې لیک کې دې ته د فاحشې خطاب کړی او ویې ویل چې هغه باید «غچ» بېرته ورکړي.
نوموړې وايي، د کابل په هوايي ډګر کې د ناروې ناستې ته د تګ پر مهال، د طالبانو یوه غړي هغې ته ویلي، که بیا افغانستان ته راوګرځي نو له سره به یې «د فوټبال توپ» جوړ کړي.
خموش د شاهدۍ پر دوام ویلي، طالبان د ښځو د اعتراضي غورځنګونو د ځپلو لپاره له اوښکې بهوونکي ګاز او مرچ لرونکې اسپرې څخه کار اخلي.
د ښځو د حقونو د دې فعالې د ادعا پر بنسټ، طالبانو په کابل ښار کې د هغې ګاونډی او د هغه زوی په مخکني نظام کې د غړیتوب له امله، د خپلې کورنۍ د غړو پر وړاندې په ډزو و وژل.
