در نامه آخر آلبر کامو به چرایی مقاومت و دلایل پیروزی احتمالی آن در برابر فاشیسم و اشغال‌ نازی‌ها می‌پردازد. او این نامه را در بهار ۱۹۴۴ نوشته است؛ زمانی که خیابان‌های پاریس هنوز در تصرف نیروهای آلمانی بود و هسته‌های مقاومت مخفیانه و در زیرپوست شهر در حال فعالیت بودند.

«وطن‌دوستی» از دید آلبر کامو، باید با ارزش‌های اخلاقی عجین باشد. اگر قرار باشد جامعه‌ای در صلح و آرامش زندگی کند، در گام نخست باید به اصولی بها دهد که اخلاق را در یک جامعه زنده نگه‌ می‌دارد. دامنه این اصول می‌تواند گسترده باشد، اما حداقل‌های آن میل به زندگی انسانی، عدالت و حقیقت است.

نامه دوم کامو، ابعاد دیگری از ناسیونالیسم فاشیستی را زیر سوال می‌برد و در برابر آن میهن‌پرستی را مطرح می‌کند که در ذیل یا در کنار ارزش‌های بنیادین انسانی از قبیل نوع‌دوستی، حقیقت، عدالت، شادمانی و زندگی قرار دارد.

سنت روان‌کاوی، از زیگموند فروید تا بازخوانی‌های پسافرویدی، «سوژه» هرگز موجودی یکپارچه و تک‌ساحتی در نظر گرفته نمی‌شود.