افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې (UN Women) ویلي، افغانستان کې معلوله ښځې او نجونې له جدي ننګونو او «نه پاملرنې» سره مخ دي.
رخشانه: د ملګرو ملتونو دغه بنسټ نن (چهارشنبې د لیندۍ ۱۲ مه) د معلولیت لرونکو کسانو د نړیوالې ورځې سره سم د یوې اعلامیې په خبرو سره په افغانستان کې د «د معلولیت لرونکو ښځو او نجونو بېړنۍ او ډېری وخت له پامه غورځول شوې اړتیاوو» باندې ټینګار کړی دی.
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې ویلي، د دې بنسټ د ارزونو پر اساس «ښځې د نارینه وو په پرتله ۲۰ سلنه ډېرې احتمال لري، چې د معلولیت سره د ژوند کولو راپور ورکړي او نېږدې په هرو شپږو مېرمنو کې یوه یې شدید معلولیت لري.»
په افغانستان کې د یاد بنسټ ځانګړې استازې سوزان فرګوسن ویلي دي «په افغانستان کې معلولیت لرونکې ښځې او نجونې له سختو تبعیضونو او د یوه غزته ډک ژوند لرلو خدماتو ته د لاسرسي په برخه کې له لویو ننګونو سره مخ دي.
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې په اعلامیه کې راغلي، په افغانستان کې د معلولیت لرونکو ښځو زیاتوالی، روغتیايي خدماتو او بشري مرستو ته د لاسرسي پر وړاندې د خنډونو د زیاتوالي، د جنسیت پر بنسټ د تاوتریخوالي د زیاتوالي ګواښ، او د دوی په حقونو باندې د محدودیتونو ژور رواني اغېزو په څېر عواملو پورې اړه لري.
دغه بنسټ زیاته کړې، په داسې حال کې، چې په ۲۰۲۵ کال کې د افغانستان نیمايي وګړي بشري مرستو ته اړتیا لري، ډېری معلولیت لرونکې ښځې او نجونې د مرستو د وېش مرکزونو ته د رسېدو په برخه کې له ستونزو سره مخ دي.
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې ویلي، په افغانستان کې د ښځو او نجونو د حقونو او اساسي خپلواکیو په وړاندې د طالبانو محدودیتونو «د ښځو تر منځ د رواني روغتیا سخت بحران رامنځ ته کړی دی.»
دغه بنسټ ویلي، روان کال له دوه زره زیاتو ښځو څخه د یوې ټولپوښتنې پر اساس د هغوی درې پر څلورمې برخې خپل رواني وضعیت «بد» یا «ډېر بد» ښودلی دی.
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې په افغانستان کې د معلولیت لرونکو ښځو او نجونو لپاره د ملاتړ او د خدماتو په برخه کې د بېړنۍ پانګونې پر اړتیا ټینګار کړی دی او د دوی اړتیاوو ته د ځواب ویلو لپاره یې د بشري خدماتو د زیاتوالي غوښتنه کړې ده.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سیاسي استازولۍ دفتر هم نن اعلان کړی، چې په افغانستان کې کابو ۱.۵ میلیونه کسان له جدي معلولیتونو سره ژوند کوي او ډېری له دغه معلولیتونو د څو لسیزو جګړو زېږنده ده.
دغه بنسټ ویلي وو، معلول ماشومان د جګړې اړوند معلولیتونو تر ټولو زیات درد زغمي.
