د رخشانه رسنۍ
  • کور پانه
  • خبر
  • راپور
  • شننه
  • ژباړه
  • مرکه
  • دوسیه
  • کیسه
  • زموږ په اړه
English
فارسی
مرسته وکړئ
No Result
View All Result
  • کور پانه
  • خبر
  • راپور
  • شننه
  • ژباړه
  • مرکه
  • دوسیه
  • کیسه
  • زموږ په اړه
No Result
View All Result
د رخشانه رسنۍ
حمایت

د ښځو وژنه، د بې پولې ډاکترانو سازمان کارمنده «ریحانه رحیمي» څه ډول قتل شوه؟

۵ مرغومی ۱۴۰۴
د ښځو وژنه، د بې پولې ډاکترانو سازمان کارمنده «ریحانه رحیمي» څه ډول قتل شوه؟

ریحانه رحیمی/ عکس: ارسالی به رسانه‌ی رخشانه

زحل آزاد
د دوشنبې ورځې سهار د (لیندۍ ۱۷ مه) د ریحانې لپاره په روغتون کې د شپې نوکریوالۍ پای او د آرامتیا لپاره د یوې ورځې پیل وو. هغه همدا چې کور ته ستنه شوه، پورته پوړ ته خپلې کوټې ته وخته تر څو آرام وکړي. کابو درې ساعته وروسته، له غرمې مخکې ۱۱:۴۰ بجې یې د خور چیغو د کور چوپتیا ماته کړه: «مورجانې راشه چې ریحانه یې وژلې.»
۲۲ کلنه ریحانه د هرات په ولایتي روغتون کې د بې پولې ډاکترانو سازمان (MSF) نرسه او کارکوونکې وه. د کورنۍ په وینا یې، هغه د خپل خاوند له خوا په بې رحمه ډول زندۍ او وژل شوې ده.
کورنۍ یې وايي، خاوند یې ټولې ګاڼې، د پېژندنې اسناد او ان یو نیم کلن ماشوم له ځان سره وړي او تر نن پورې نادرکه دی.
د ریحانې کورنۍ وايي، هغه یې لومړي په بالښت ساه بنده کړې او بیا یې د حمام تولیه تر غاړه ورپېچلې وه.
هغوی هرات کې د طالبانو مسوول بنسټونه په ناغېړۍ تورنوي او اندېښمن دي، چې د طالبانو په منځ کې د قاتل د نفوذ په دلیل به، دوسیه په جدي او عادلانه ډول ونه ارزول شي.
پېښه څه وه؟
د ریحانې ۴۱ کلنه مور افسون وايي، پېښه شاوخوا درې میاشتې وړاندې پیل شوه، هغه مهال چې د ریحانۍ کورنۍ د عبیدالله له کورنۍ، چې د هغې خاوند او په قتل تورن دی، خپل پور وغوښت.
نوموړې توضیح ورکوي: «د عبیدالله مشر ورور زموږ درې لکه افغانۍ پوروړی دی. کله مو چې خپلې پیسې ترې وغوښتې، له موږ سره ونښت او ویې ویل، که راسره هم وي، نه یې درکوم.»
دغه جنجال په اوونیو اوونیو دوام وکړ او سخت شو، تر دې، چې په جګړه واوښت.
د ریحانې مور وايي، له پېښې شاوخوا یوه مایشت مخکې، د «ش.ا.» په نوم د عبیدالله وراره د سوټي او بېلچې سره زموږ په کور برید وکړ او د کورنۍ غړي یې په مرګ وګواښل.»
د افسانې په وینا، منځګړو پرېکړه وکړه، چې د عبیدالله کورنۍ به پور پرې کړي: «لور مې یې نه وهله، خو یو غوړپ اوبه یې تر ستونې نه ښکته کېدې. ریحانې د میاشتې پنځوس زره افغانۍ تنخوا درلوده. عبدیالله ویل، پنځه زره افغانۍ ترې واخله او نورې راکړه، چې خپلې کورنۍ ته یې یوسم. کله به یې سره دعوا وه، چې ګاڼې د وپلوره، چې د ورور پور مې پرېکړم.»
هغه ادعا کوي، چې د ریحانې خاوند ان د کور ارزښت لرونکي توکي پلورلي وو. ان د ریحانې موټر چې په ۱۵۰ زره افغانۍ یې پېرلی وو، له سلا مشورې پرته وپلوره تر څو یې د ورور پورونه پرېکړي.
د مور په وینا یې، په پای کې د (لیندۍ ۱۷ مه) د دوشنبې په سهار کله چې ریحانه په روغتون کې له ۲۴ ساعت کار څخه ستړې کور ته ستنېږي، د خاوند له خوا د بالښت په واسطه ساه بندې او و وژل شوه.
افسون ویلي: «په اتو او شلو دقیقو کور ته راغله، خپله مې دروازه ورته خلاسه کړه. ویل یې ستړې یم ځم چې ویده شم. ماشوم یې په کوز پوړ کې له ما سره وو. د ریحانې له راتګه کابو یو یا یو نیم ساعت تېر شوی وو، چې عبیدالله له پاسه راغی او ویې ویل: «زوی مې راکړی، چې د باندې یې بوځم تر څو یې مور آرام وکړي.»
د ریحانې خاوند بله ښځه هم درلوده. افسانه وايي، عبیدالله له خپلې لومړنۍ ښځې او څلورو اولادونو سره نامعلوم ځای ته تللی دی.
د ریحانې وړې خور ۱۱ کلنې مریم و ویل: «په هغه ورځ د یوه شي د اخیستو لپاره پورته پوړ ته ولاړم، پیدا مې نه کړ او د ریحانې کوټې ته ورغلم، تر څو پوښتنه ترې وکړم. بړستن مې یې له مخ نه پورته کړه، ومې لیدل چې رنګ یې تور اوښتی او چیغې مې کړې.»
« تولیه یې تر غاړه ورپېچلې وه او شاه ته یې غوټه وراچولې وه. ویښتان یې خواره وو، شاوخوا یې هم منظم کړی وو، داسې چې هر چا لیدلی وای، فکر یې کاوه چې ویده ده.» دا افسون وايي.
افسون د خپلې لور د ژوندۍ پاتې کېدو په هیله، هغه د هرات ولایتي روغتون ته یوړه، خو په دې روغتون کې سرچینې وايي، ریحانې روغتون ته له رسېدو وړاندې ژوند له لاسه ورکړی وو.
د هرات له عدلي طب نه یوه سرچینه د هویت پټ ساتلو په شرط له رخشانې رسنۍ سره په خبرو کې وايي: «د قرباني کورنۍ ادعا لري، چې هغه په تولیه زندۍ شوې، خو هېڅ د کېمنډلو یا د هغې په غاړه او مخ د مقتول د لاس نښې نه دي لیدل شوې.»
د سرچینې په وینا، مرګ د زندۍ کولو له امله رامنځ ته شوی، او داسې ګمان کېږي، چې د ساه ایستلو لار یې په نرم شي، لکه پالښت باندې بنده شوې وي.
دغه سرچینه زیاتوي: «د عدلي طب د موندنو پر اساس، د پېښې له رامنځ ته کېدو، تر غاړې د تولیې پېچلو کارول منتفي نه دي، خو د مرګ اصلي علت یې هم د ساه ایستلو لارې بندول تشخیص شوي دي.»
ریحانې د ۲۰۲۴ کال د پیل څخه د بې پولې ډاکترانو سازمان سره کار پیل کړی وو. هغې د نرسۍ په برخه کې زده کړې کړې وې او کابو دوه کاله یې د هرات په ولایتي روغتون کې د ماشومانو په څانګه کې د نرسې په توګه فعالیت درلود.
بې پولې ډکترانو هم په هغه پیغام کې، چې پر خپله وېب پاڼه یې خپور کړی، د دې پېښې په پخلي سره لیکلي، ریحانه رحیمي له بې پولې ډاکترانو سره تر دوه کلن صادقانه کار وروسته، د ۲۰۲۵ کال د دسمبر په ۸ مه نېټه، د تپل شوي تاوتریخوالي له امله، د خپل خاوند له خوا ژوند بایللی دی.
د ریحانې مور په ژړا سره و ویل: «له مرګ نه مخکې ورځو کې یې ویل: مورې عبیدالله به اخر ما مړه کړي. خیر دی زوی ته مې پام کوه. عبیدالله خطرناکه سړی دی او د پیسو لپاره هر کار کوي او ډېرو ته یې زیان رسولی دی.»

ښي‌خوا: د ریحانه رحیمي د جسد انځور، چپ‌خوا: عبیدالله، د ریحانه رحیمي مېړه او د هغې د قتل په تور تورن شوی

تورن څوک دی؟
رخشانه رسنۍ ونه توانېده، چې له تورن یا یې هم له کورنۍ سره خبرې وکړي. عبیدالله د ریحانې په وژنې تورن دی. هغې له ریحانې څخه مخکې هم واده کړی وو او څلور اولادونه یې هم درلودل.
د ریحانې د کورنۍ د ادعا پر بنسټ، عبیدالله د وسله والو غلو مخینه هم درلوده او د جمهوریت په وخت کې یو کال زندان ته هم تللی وو، چې د طالبانو په واکمنېدو سره خوشی شوی وو.
معلومه نه ده، چې عبیدالله څه ډول له زندانه خوشی شوی دی.
افسون و ویل: «له کوژدې وروسته مې څو ځلې واورېدل، چې عبیدالله ښه سړی نه دی، خو فکر مې کاوه، چې دا کینه ده. ان د جموریت په دوران کې یو ځل بندي شو او د نظام په بدلون سره خوشی شو. کورنۍ یې ویل، د یوې جعلي دوسیې په دلیل نیول شوی وو.»
د ریحانې پلار کلونه وړاندې په یوه ترافیکي پېښه کې ژوند له لاسه ورکړ او د کورنۍ سرپرستي د افسون په غاړه شوه، هغه پېښه چې دا یې د ټولو بدبختیو پیل ګڼي: «که مې د اولادونو پلار ژوندی وای، دا پېښې به نه رامنځ ته کېدې. موږ یې بې کسه ولیدو او هر څه یې چې غوښتل ویې کړل.»
هغه دوام ورکوي: «اووه میاشتې ریبارۍ ته راغلل خو مې نه منله. ورته ومې ویل زوی د ښځه او اولادونه لري، زه لور په بن نه ورکوم. آخر عبیدالله قسم وکړ، چې ریحانه به خپلې اولې مېرمنې او د مور کره نه وړي، خو په قول ونه درېده او له واده یو کال وروسته یې دا جنجال پیل کړ، چې باید زما له کورنۍ سره ګډ ژوند پیل کړې.»
ریحانې له ګوژدن کېدو څلور کله وروسته د ۱۴۰۲ کال په مني کې واده وکړ، په دې شرط چې د عبیدالله له کورنۍ او لومړنۍ ښځې به لرې وي.
هغوی د ریحانې د مور کره په دویم پوړ کې ژوند کاوه.
هرات کې طالب چارواکو د عبیدالله وراره نیولی دی.
د ریحانې کورنۍ وايي، د خپلې لور د دوسیې د پلټلو لپاره هر ځل د طالبانو په امنیتي او عدلي بنسټونو کې د شونډو په سر ځواب سره مخ کېږي.
د ریحانې مور و ویل: «حوزې ته ځو، وايی ته ولاړه شه پیدا یې کړه، موږ یې نیسو. د عبیدالله واټساپ تل روښانه دی. خو کله چې ورته وایو ویې څارۍ، ځواب یې نه دی، چې موږ نه شو کولی. د مور کره یې ورغلو، وايي، موږ نه یو خبر چې چېرته دی او ښځه یې چېرته بېولې ده.»
د ریحانې ۲۰ کلن ورور منصور ویلي، تر اوسه د هرات ټولو حوزو ته ورغلی دی، د طالبانو امنیه قوماندانۍ ته، جنايي څانګې او استخباراتو ته ورغلی او د خور د وژل کېدو د دوسیې د څېړنې غوښتنه یې کړې، خو هېڅ مسوول بنسټ هغه ته روښانه ځواب نه دی ورکړی.
د ریحانې د قتل دوسیه دا مهال د طالبانو د جنايي پولیسو سره ده. منصور و ویل: «هره ورځ ځم او تش لاس بېرته راځم، یو ځل وايي، صبر وکړی، کله وايي، خپله یې پیدا کړۍ، کله هم وايي، واټساپ یې له پلانکي ځای څخه روښانه وو، ورشه هملته یې وپلټه.»
افسون دې ته ادېښنمنه ده، چې د طالبانو ترمنځ د عبیدالله د مشر ورور د نفوذ په دلیل به یې د لور دوسیه په جدي توګه ونه څېړل شي: «وراره یې څو ځلې بندي او بېرته خوشی شو… له ټولو پوروړی دی. خو دولت یې نه نیسي. که په دولت کې څوک ونه لرې، دا ډول پېښې رامنځ ته کېدای شي؟ په خدای چې واسطه یې ډبله ده.»
رخشانې رسنۍ د ریحانې د جسد ځینې انځورونه ارزولي دي. په دې انځورونو کې د ټوکلو نښې نه لیدل کېږي. په ورته وخت په هغه اطلاعیه کې، چې رخشانې رسنۍ ته رسېدلې راغلي دي: «تر څار لاندې عبیدالله اسحاق زي، د ۱۷/۹/۱۴۰۴ د دوشنبې په ورځ د سهار په ۸:۳۰ بجو خپله ۲۳ کلنه مېرمن ډاکتر ریحانه رحیمي، چې د هرات حوزوي روغتون د ماشومانو په څانګه کې یې دنده درلوده، له نوکریوالۍ کورته ته ستنه شوې وه، په بشپړه بې رحمۍ سره زندۍ کړې ده.»
د طالبانو په واکمنېدو سره په افغانستان کې د خپلوانو له خوا د ښځو وژنې زیاتې شوې دي. هغه تاوتریخوالي چې مخکې یې هم په افغانستان کې شتون درلود. یوازې په تېر یوه کال کې په افغانستان کې د ښځو د قتل او ځان وژنې لسګونه پېښې رسنیزې شوې دي.
د تېر کال د نوامبر له ۲۵ مې د سږ کال تر نوامبر پورې لږ تر لږه ۱۱۷ ښځې او نجونې د افغانستان په ۲۳ ولایتونو کې د قتل یا ځان وژنې قرباني شوې دي. دغه پېښې تر ډېره د خپلوانو له خوا د کورنۍ وژنې، یا د بېوزلۍ او یا هم د اجباري واده نه د تېښتې په پار رامنځ ته شوې دي. په دې شمېرو کې لکه د وسله والو غلو یا ناپېژانده کسانو له خوا وژنې هم شاملې دي.
 
 
 

 

په دې اړه نور ولولئ...

د «طالبانو د جزايي محکمو د اصول نامې» منځپانګه څه ده؟

ډېره بېوزلي او ګډوالي، د هغه کورنۍ برخلیک، چې بامیانو کې له خپلې مغارې په زړر کډه شوې ده

اړوندې لیکنې

طالبانو هرات کې د ښځو موټر چلوول بند کړل
خبر

طالبانو هرات کې د ښځو موټر چلوول بند کړل

۳۰ مرغومی ۱۴۰۴
د ملګرو ملتونو کارپوهان: افغانستان کې «جنسیتي توپیر» باید د بشریت پر وړاندې د جرم په توګه په رسمیت وپېژندل شي
خبر

د ملګرو ملتونو کارپوهان: افغانستان کې «جنسیتي توپیر» باید د بشریت پر وړاندې د جرم په توګه په رسمیت وپېژندل شي

۳۰ مرغومی ۱۴۰۴
لور ته مې لیک، ته زما الهام بښوونکې یې
دسته‌بندی نشده

لور ته مې لیک، ته زما الهام بښوونکې یې

۲۹ مرغومی ۱۴۰۴
لور ته مې لیک، له پوهنتونه د فارغېدو په مناسبت
دسته‌بندی نشده

لور ته مې لیک، له پوهنتونه د فارغېدو په مناسبت

۲۸ مرغومی ۱۴۰۴
طالبانو په هرات کې د ښځو په جامو څارنه زیاته کړې ده
دسته‌بندی نشده

طالبانو په هرات کې د ښځو په جامو څارنه زیاته کړې ده

۲۸ مرغومی ۱۴۰۴
د ښځو کیسې، طالبانو هر څه رانه واخیستل
دسته‌بندی نشده

د ښځو کیسې، طالبانو هر څه رانه واخیستل

۲۷ مرغومی ۱۴۰۴

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • کور پانه
  • خبر
  • راپور
  • شننه
  • ژباړه
  • مرکه
  • دوسیه
  • کیسه
  • زموږ په اړه

Registered Charity No 1208006 and Registered Company No 14120163 - Registered in England & Wales - Registered office address: 1 The Sanctuary, London SW1P 3JT

Copyright © 2024 Rukhshana

فارسی English
No Result
View All Result
  • کور پانه
  • خبر
  • راپور
  • شننه
  • ژباړه
  • مرکه
  • دوسیه
  • کیسه
  • زموږ په اړه