په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سیاسي استازولۍ مرستیالې جورجټ ګانیون پر افغان ښځو او نجونو د طالبانو محدودیتونو ته په اشارې وايي، دغه محدودیتونه «یوازې د افغان ښځو او نجونو لپاره نه، بلکې د ټولو خلکو لپاره« زیان راوړونکي دي.
رخشانه: ګانیون د دوشنبې په شپه (د کب ۱۸ مه) د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په ناسته کې د افغانستان د وضعیت په اړه و ویل، پر افغان ښځو او نجونو د طالبانو د زده کړو محدودیتونه به په منځني او اوږد مهال کې د هېواد د پام وړ بشري پانګه له منځه یوسي.
هغې په دې ناسته کې د طالبانو محدودیتونو په اشارې سره ویلي، اوس له عامه ژونده د بشپړ محرومیت او له شپږم ټولګي پورته زده کړو بندیز څخه پنځه کاله تېرېږي. د یوناما سرپرستې اتسازې پر طالبانو غږ وکړ، چې پر ښځو او نجونو په ځانګړې توګه په زده کړو خپل محدودیتونه لغوه کړي.
نوموړې د طالبانو جزايي اصول نامې ته په اشارې ویلي، دا سند په افغانستان کې د ښځو او مذهبي لږکیو پر وړاندې دی او «د هغه په متن کې ابهام» د ناوړه ګټې اخیستنې زمینه برابروي.
ګانیون زیاته کړې، دا سند افغان وګړي د بشري حقونو له تحقق او د هېواد د نړیوالو ژمنو د درک کولو څخه نور لرې کوي او د داسې سیستم رامنځ ته کولو کې هیلې کمزورې کوي، چې د خلکو اړتیاوو ته ځواب ویوونکی وي او به هغه کې ځښې او نارینه برابر وي.
نوموړې د طالبانو او پاکستان تر منځ جګړو ته په اشارې ویلي، دې جګړو دروند انساني او اقتصادي لګښت درلود او دواړه لوري باید له ځند پرته، اوربند او د ملکي وګړو خوندیتوب تضمین کړي.
د یوناما سرپرستې زیاته کړې، چې د ۲۰۲۳ کال له سپټمبر څخه تر اوسه پورې شاوخوا پنځه نیم میلیونه افغان ګډون له ګاونډیونو هېوادونو، افغانستان ته ستانه شي. هغه ستنېدا چې د دې په وینا، د نړیوالو مرستو له کمښت سره مل و، چې دا به د یوې څرګندې ټولنیزې پاشلتیا په رامنځ ته کېدو تمام شي.
نوموړې وايي، په افغانستان کې بشري وضعیت، د مالي سرچنو د کمښت، د اړیتاو د زیاتوالي، د کډوالو پراخې راستنېدنې او طالبانو د سیاستونو له امله لا خراب شوی دی.
د یوناما د سرپرستې په وینا، روان میلادي کال بشري همکارانو په افغانستان کې ۱۷.۵ میلیونه اړمنو کسانو ته د رسېدو په پار د ۱.۷۱ میلیون ډالرو غوښتنه کړې، خو تر اوسه پورې د دې بودیجې ۱۰ سلنه برابره شوې ده.
مېرمن ګانیون همدارنګه د طالبانو له لوري افغانستان کې د ملګرو ملتونو دفترونو ته د افغان ښځنیه کارکوونکو په ورتګ بندیز اشاره کړې وايي، دې کار د ملګرو ملتونو د مرستو وړاندې کول او افغان ښځو ته لاسرسی له ننګونو سره مخ کړی دی.
هغې زیاته کړې: «د ښځینه کارکوونکو نه شتون، ملګري ملتونه له مهارتونو او خپلو تجربو بې برخي کړي او د افغان ښځو او پراخې ټولنې د حیاتي ملاتړ لپاره زموږ ځواک کمزوری کوي.»
د یوناما سرپرستې یو ځل بیا له طالبانو وغوښتل، چې دا محدودیتونه لغوه کړي او اجازه ورکړي، چې د ملګرو ملتونو ښځینه کارکوونکې بېرته خپلو دفترونو ته وګرځي
