رخشانه
سه روز بعد از آغاز موج تازهای از بازداشت زنان و دختران جوان هراتی به اتهام «بیحجابی» توسط ماموران امر به معروف و نهی از منکر طالبان، صبح امروز باشندگان منطقه جبرئیل در واکنش به آنچه «بازداشتهای خودسرانه» میخوانند، دست به راهپیمایی اعتراضی زدند.
در این تجمع اعتراضی دستکم ۷۰ تن از باشندگان منطقه هزارهنشینِ جبرئیل با وجود فضای سنگین امنیتی و حضور گسترده طالبان، به خیابان آمدند و مخالفت خود را با بازداشت زنان و دختران با سر دادن شعارهای «تحصیل، کار و آزادی»، «نه به ظلم اجباری» بیان کردند. اعتراضی که به گفتهی شاهدان، با تیراندازی طالبان و رسیدن قطعه خاص این گروه پایان یافت.
رسانهی رخشانه با شش منبع محلی و شرکتکنندگان در این راهپیمایی اعتراضی صحبت کرده، آنها تایید میکنند که بر اثر تیراندازی طالبان یک کودک ده ساله جان باخته، سهتن زخمی شدهاند و طالبان دستکم ۱۳ تن را پس از لتوکوب و در حالت زخمی به موترها انداخته و با خود بردهاند.
به گفتهی منابع، طالبان پس از سرکوب تظاهرات و شلیک مستقیم به روی تظاهراتکنندگان، برای بازداشت زخمیها به شفاخانههای جبرئیل رفتهاند. به گفتهی یک منبع، دو فرد که در جریان تجمع اعتراضی امروز زخمی شده و به شفاخانه حکیم سنایی جبرئیل منتقل شده بودند، قبل از آمدن طالبان به این شفاخانه، به یک مرکز صحی دیگر منتقل شدهاند.
در همین حال یک منبع در شفاخانه حوزوی هرات با حفظ هویت به رسانهی رخشانه گفته است که در جریان تظاهرات امروز، سه مرد زخمی به بخش عاجل این شفاخانه منتقل شده است. منبع گفته است که این افراد ۳۸، ۱۴ و ۱۹ ساله هستند. منبع افزوده است که یک مرد ۳۰ ساله نیز پس از انتقال به شفاخانه، فوت کرده است.
بهگفتهی باشندگان محل، این راهپیمایی اعتراضی حوالی ساعت ۸ صبح روز سهشنبه، ۱۹ جوزا از چهارراهی کتابخانه آغاز شد و حدود یکساعت ادامه یافت.
یکی از سازماندهندگان این تظاهرات به رسانهی رخشانه گفت که این اعتراض در «دفاع از حقوق زنان و دختران» راهاندازی شده بود.
او که خواست هویتش حفظ شود، میگوید: «در گروپهای واتساپ در جبرئیل هماهنگی شد که برای دفاع از خواهرانمان که از چند روز بهبهانهی حجاب دستگیر و به جاهای نامعلوم انتقال داده میشوند و هیچ توضیحی از طرف طالبان داده نمیشود، تصمیم گرفتیم تا یک تظاهرات به راه بیندازند. در ساعت هشت صبح حدود ۶۰ الی ۷۰ نفر سر کوچهها جمع شده بودند و تعداد مردها زیاد بود، تعداد خانمها کمتر و با برخورد طالبان و شلیک مستقیم روبهرو شدیم و مردم متفرق شدند.»
به گفتهی او، محور اصلی این اعتراض شعارهایی در مخالفت با بازداشت زنان، اعتراض به بیکاری و بازگشایی دروازههای مکاتب بود: «از ترس نتوانستیم بنر آماده کنیم و این باعث شده که مردم در تظاهرات به چند گروه تبدیل شده بودند و هر کس شعاری میدادند؛ اعتراض در مورد این بود که چرا زنان بازداشت شدهاند، مردم شعار میدادند که از بیکاری و بازداشتهای خودسرانه خسته شدهاند و دروازههای مکاتب باید باز شود.»
به گفتهی منابع، مسیر حرکت اعتراضی از چهارراهی کتابخانه الی چهارراهی فرهنگ بود که نیروهای طالبان در نزدیکی چهارراهی تالار بهار زندگی، با تیراندازی هوایی مانع ادامه راهپیمایی شدند.
یکی از معترضین به رسانهی رخشانه گفت، طالبان حوالی ساعت ۸:۳٠ دقیقه صبح امروز مسیر حرکت معترضین را بستند و با فیرهای هوایی و لتوکوب، این اعتراض را سرکوب کردند.
منبع با حفظ هویتش گفت: «وقتی ما اعتراض میکردیم قطعه خاص طالبان با لباسهای شخصی آمدند دوربینهای کوچهها را همه خاموش کردند، مغازهها را تماما بستند و به تیراندازی به روی مردم شروع کردند. ما به سمت پارک جبرئیل شروع به فرار کردیم مردمان را میدواندند و تا خانهشان دواندند بچههایی که فیلم میگرفتند آنها را میگرفتند، لتوکوب میکردند و به توربکس موترها می انداختند اکثریت کسانیکه گرفتند بچههای زیر ۱۸ سال هستند.»
به گفتهی باشندگان محل، پس از پایان اعتراض، نیروهای طالبان به صورت گسترده در جبرئیل حضور دارند. یکمنبع محلی گفت: «تا حالا نیروهای خاص طالبان در کوچه و پسکوچهها با موترها گشت میزنند تعدادشان زیاد است.»
شاهدان عینی با حفظ هویت به رسانهی رخشانه گفتهاند که نیروهای طالبان پس از سرکوب معترضین در شهرک جبرییل، در چهارراهی و محلات پرتردد این منطقه با راهاندازی ایستهای بازرسی، موبایلهای شهروندان را بررسی میکردند.
به گفتهی شاهدان عینی، طالبان افرادی که در موبایلهایشان عکس و کلیپ تصویری از جریان تظاهرات امروز داشتند را بازداشت کردهاند. منابع افزودهاند چندین تن به دلیل داشتن عکس و فیلم در موبایلهایشان توسط طالبان بازداشت شدهاند.
یک منبع با حفظ هویت به رسانهی رخشانه گفته است که دو تن از دانشآموزان «مکتب خصوصی معراج ۲» واقع در حوزه یازدهم در شهرک جبرئیل توسط نیروهای قطعه خاص طالبان به اتهام داشتن عکس و فیلم از جریان تظاهرات امروز بازداشت شدهاند.
یک منبع که در نزدیکی محل تجمع اعتراضی دکان دارد، گفته است که نیروهای طالبان پس از سرکوب معترضین، تمامی «هارددیسکهای» دوربینهای امنیتی نصب شده بالای دکانها را با خودشان بردهاند. به گفتهی منبع، طالبان با بررسی تصاویر ثبت شده توسط کمرههای امنیتی، معترضین را شناسایی و سپس بازداشت میکنند.
یک منبع دیگر در شهر هرات نیز به رسانهی رخشانه گفته است که وضعیت داخل شهر نیز «حالت نظامی» به خود گرفته بود. به گفتهی او طالبان در سر چهارراهیها و محلات پر تردد شهر، چندین رنجر آورده و دهها نیروی این گروه نیز در این محلات حضور داشتند. او گفته است که طالبان در ابتدای جادههای منتهی به مقام ولایت هرات نیز چندین عراده «تانک و هاموی» آورده و رفتوآمد شهروندان را بررسی میکردند.
اعتراضها در جبرئیل در حالی رخ میدهد که بازداشت زنان به اتهام «بیحجابی»، در روزهای اخیر نگرانی گستردهای را در میان باشندگان هرات برانگیخته است. باشندگان هرات میگویند بسیاری از خانوادهها از سرنوشت زنان و دختران بازداشت شده اطلاعی ندارند.
یکی از منابع محلی که از موج جدید بازداشتها بهشدت نگران است میگوید: «با ترس و هراسی که داشتیم این تظاهرات را انجام دادیم و…چند نفر دستگیر شدند، اینکه عاقبت آنها چی میشود معلوم نیست، اما تعدادی خانوادههایشان نگران اند.»
