نهاد حقوق بشری «رواداری» همزمان با پنجمین سالروز بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان گفته است که پنج سال حاکمیت این گروه با نقض گسترده حقوق بشر و سرکوب نظاممند شهروندان کشور همراه بوده است.
رخشانه: اين نهاد امروز (شنبه، ۲۴ اسد) در اعلامیهای نوشته است که پنجمین سال حاکمیت طالبان بر افغانستان، پیامدهای گسترده و ویرانگری بر وضعیت حقوق بشر و زندگی شهروندان این کشور داشته است.
رواداری در اعلامیهی خود نوشته است که با وجود محدودیتهای نظاممند طالبان بر حقوق و آزادیهای اساسی شهروندان، بهویژه زنان و دختران، این دوره شاهد مبارزه و دادخواهی زنان، فعالان مدنی و مدافعان حقوق بشر نیز بوده است.
رواداری گفته است که مبارزات زنان و فعالان مدنی افغانستان، به «فعال شدن مکانیسمهای بینالمللی عدالت و پاسخگویی در مورد افغانستان، شکلگیری و گسترش همبستگی در نقاط مختلف و آگاهی جهانی نسبت به وضعیت حقوق بشر» کمک کرده است.
این نهاد گفته علاوه به محرومیت زنان و دختران از حقوق اساسیشان، سرکوب آزادی بیان و رسانهها، بازداشتهای خودسرانه، ناپدیدسازی اجباری، شکنجه و قتلهای هدفمند و فراقضایی نیز در کشور ادامه داشته است.
به گفتهی رواداری، این محدودیتها در کنار نقض گسترده حقوق بشر، بیانگر سیاست سازمانیافته برای سرکوب جامعه مدنی، خاموش ساختن صداهای منتقد و از میان بردن زمینههای اصلاح، تغییر و مشارکت مسالمتآمیز از درون جامعه افغانستان است.
رواداری گفته طالبان در پنج سال گذشته، قوانین و دستورالعملهایی را وضع و اجرا کردهاند که با موازین حقوق بشر و تعهدات بینالمللی افغانستان در تعارض آشکار قرار دارند.
این نهاد گفته، «قانون امر به معروف» و «اصولنامه جزایی» از مهمترین اقداماتی بهشمار میرود که به تشدید هرچه بیشتر سرکوب، اعمال محدودیت بر آزادیهای اساسی شهروندان و نقض حقوق بشر در افغانستان منجر شده است.
رواداری گفته در فاصله زمانی ۱۵ آگست ۲۰۲۱ تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ دستکم ۶۹۲۹ غیر نظامی در رویدادهای گوناگون در کشور کشته و زخمی شدهاند. این رویدادها شامل قتلهای هدفمند، مرموز و فرا قضایی، حملات انفجاری و انتحاری، مهمات باقیمانده از جنگ و حملات نظامی پاکستان بودهاند.
این نهاد افزوده، در همین بازه زمانی، دستکم ۳۹۹ نفر از کارمندان حکومت پیشین و اعضای خانوادههای آنان توسط طالبان و افراد مسلح ناشناس بهطور هدفمند، مرموز و فراقضایی کشته شدهاند.
نهاد حقوق بشری رواداری دریافته است که طی این مدت، دستکم ۴۷ معترض به شمول ۸ زن به دلیل برگزاری یا شرکت در تجمعات اعتراضی مسالمتآمیز توسط طالبان به قتل رسیدهاند.
این نهاد گفته از ۱۵ آگست ۲۰۲۱ تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، دستکم ۶۰۴۳ شهروند بهشمول ۷۸ زن معترض، عمدتاً توسط ادارات استخبارات و امر به معروف طالبان بهصورت غیر قانونی و خودسرانه بازداشت شدهاند.
به گفتهی رواداری، در میان بازداشتشدگان دستکم ۶۴۶ کارمند حکومت پیشین، ۶۴۳ فعال مدنی، خبرنگار و مدافع حقوق بشر و ۱۳۶۶ نفر دیگر به همکاری، عضویت یا داشتن ارتباط با گروههای مخالف طالبان، متهم شدهاند.
رواداری گفته طی این مدت دستکم ۵۱ زندانی در نتیجه شکنجه شدید در بازداشتگاههای طالبان جان باخته و دستکم ۱۷۱ نفر دیگر بهصورت اجباری ناپدید شدهاند.
دادگاههای طالبان در این دوره، دستکم ۲۴۲۳ نفر را به اتهامهای گوناگون به شیوههای فراقانونی، ظالمانه و غیر انسانی مجازات کردهاند.
رواداری بر ضرورت تداوم و تقویت مستندسازی نقض حقوق بشر در افغانستان توسط طالبان، تأکید کرده و گفته به دادخواهی خود برای تحقق عدالت و پاسخگو ساختن عاملان نقض حقوق بشر ادامه میدهد.
