فعالان حقوق زن در نشست جانبی سازمان ملل متحد در نیویارک، خواستار توجه جدی جامعه جهانی به وضعیت حقوق بشر، بهویژه وضعیت زنان افغانستان و بهرسمیتشناسی آپارتاید جنسیتی در این کشور شدهاند.
رخشانه: اين نشست دوشنبهشب (۳۰ سنبله) تحت عنوان «زنان، صلح، عدالت و آشتی ملی در افغانستان» در نیویارک با حضور نمایندگان شماری از کشورها و فعالان حقوق زن و فعالان حقوق بشر اهل افغانستان برگزار شده است.
ملاله یوسفزی، جوانترین برندهی جایزه صلح نوبل و فعال حقوق بشر، در این نشست گفته است آنچه در افغانستان زیر سلطهی طالبان رخ میدهد، شکل نهادینهشده از سلطه است.
به گفتهی او، آنچه در افغانستان رخ میدهد باید آپارتاید جنسیتی نامیده شود، زیرا زنان و دختران بهصورت سیستماتیک سرکوب میشوند.
این فعال حقوق بشر از بیتوجهی جامعهی جهانی به زنان افغانستان انتقاد کرده و گفته است که زنان و دختران افغانستان میخواهند خودشان در مورد سرنوشت و آیندهیشان تصمیم بگیرند.
او گفته است: «زنان افغانستان باید در همان اتاقهایی حضور داشته باشند که درباره آینده آنها تصمیم گرفته میشود. ما نمیتوانیم درباره حفاظت از حقوق دختران هیچ سازشی انجام دهیم.»
ملاله یوسفزی از عادیسازی روابط شماری از کشورها و نهادهای بینالمللی انتقاد کرده و گفته است: «نباید روابط با طالبان را عادیسازی کنیم. نباید به آنها مشروعیت بدهیم یا آنان بهرسمیتشناسیم.»
نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد در این نشست گفته است که زنان افغانستان تنها قربانی نیستند، آنها ذینفعان سیاسی و رهبران جامعه هستند.
او با اشاره به پنج سال محرومیت زنان و دختران افغانستان از دسترسی به حقوق اساسیشان، گفته است که آنها طی این مدت و با وجود محدودیتهای طالبان، برای دسترسی به آموزش، عدالت و حقوق اساسی شان مبارزه کردهاند.
فایق، وضعیت حقوق بشری در افغانستان زیر سلطهی طالبان را وخیم توصیف کرده و خواستار توجه جدی جامعه جهانی به وضعیت حقوق بشر بهویژه وضعیت زنان و دختران در افغانستان تحت حاکمیت طالبان شده است.
سرپرست نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد گفته است که مشارکت زنان افغانستان باید مستقیم، معنادار و در متن اصلی هر روند سیاسی باشد.
او تأکید کرده است که زنان افغانستان تنها قربانی نیستند؛ آنان ذینفعان سیاسی و رهبران جامعهاند و هیچ صلحی با نادیده گرفتن و حذف نیمی از جامعه امکانپذیر نیست.
گیسو یاری، فعال حقوق زنان در این نشست گفته است که طالبان طی پنج سال گذشته بیش از ۲۰۰ فرمان علیه زنان و دختران افغانستان صادر کرده و تمامی جنبههای زندگی آنها را تحت تأثیر قرار داده است.
او افزوده است که طالبان با توشیح قانون امر به معروف، محدویتها بر زنان را بیشتر کرده و صدا و چهرهی آنها را عورت دانستهاند.
این فعال حقوق زنان افزوده است که طالبان با توشیح اصولنامهی «تفریق زوجین»، کودکهمسری را در افغانستان بهرسمیت شناخته است.
او با اشاره به این قوانین، از تداوم حاکمیت طالبان بر افغانستان ابراز نگرانی کرده و افزوده است که نظام طالبان یک نظام نهادینهشده از سرکوب جنسیتی است و آپارتاید جنسیتی پیامدهای ناگواری بر نسل آینده خواهند گذاشت.
او از تعامل شماری از نهادها و کشورها با طالبان انتقاد کرده و گفته روابط با طالبان، سبب شده است این گروه «رژیم آپارتاید جنسيتی» خود را تحکیم کنند.
این فعال حقوق زنان تأکید کرده است که زنان و دختران افغانستان با وجود محدودیتهای طالبان، علیه سیاستها و قوانین طالبان مبارزه میکنند.
گیسو یاری از جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشری خواسته است که از عادیسازی وضعیت حقوق بشر، بهویژه وضعیت زنان و دختران در افغانستان زیر سلطه طالبان، جلوگیری کنند و به صدای زنان و دختران گوش دهند.
میترا مهران، فعال حقوق زنان نیز در این نشست به محدودیتهای طالبان علیه زنان و دختران افغانستان اشاره کرده و گفته است وضعیت جاری در افغانستان «آپارتاید جنسیتی» است و باید از سوی جامعهی جهانی به رسمیت شناخته شود.
به گفتهی او، تا کنون ۱۴ کشور از به رسمیتشناسی آپارتاید جنسیتی بهعنوان «جنایت علیه بشریت» در قوانین بینالمللی حمایت کردهاند.
مهران تأکید کرده است که با آنکه زنان و دختران افغانستان طی بیش از پنج سال گذشته با محدودیتهای شدید و گستردهی طالبان زندگی کردهاند، اما رویکرد جامعهی بینالمللی در قبال آنها مشخص نبوده است.
