ایما بتا
زنان افغانستان به پاس شجاعت و پایداری خود در برابر پنج سال حکومت سخت‌گیرانه طالبان، موفق به دریافت یک جایزه معتبر بین‌المللی شدند.
از زمانی که طالبان برای دومین بار قدرت را به دست گرفتند، رهبران این گروه دختران را از تحصیل در مکاتب بالاتر از صنف ششم و دانشگاه محروم کرده‌اند، زنان را از کار در بیشترعرصه‌های کاری منع کرده‌اند، آنان را از زندگی عمومی حذف کرده و محدودیت‌های شدیدی بر زندگی روزمره‌شان اعمال کرده‌اند.
«الهه صفدری»، فوتبالیست افغانستان، که جایزه سال ۲۰۲۶ چتم‌هاوس را به نمایندگی از تمام دختران و زنان افغانستان در مراسمی در لندن دریافت کرد، از رهبران جهان خواست که زنان افغانستان را فراموش نکنند و از وضعیت آنان روی برنگردانند.
او در مراسمی که در اندیشکده سلطنتی چتم‌هاوس برگزار شد، گفت: «ما آزادی، فرصت‌ها و آینده‌ای را که برای رسیدن به آن سخت تلاش کرده بودیم، از دست دادیم. اما طالبان هرگز نتوانستند شجاعت، اتحاد و رؤیاهای ما را از ما بگیرند.»
با وجود اقدامات سرکوبگرانه روزافزون طالبان، دختران و زنان همچنان به مقاومت در برابر حاکمیت این گروه ادامه می‌دهند. برخی از آنان در صنف‌های درسی مخفیانه شرکت می‌کنند و شماری دیگر با به خطر انداختن جان و آزادی خود، برای اعتراض در خیابان‌ها حاضر می‌شوند.
تراز می، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا که این جایزه را اهدا کرد، گفت این جایزه نه‌تنها گواهی بر شجاعت زنان افغانستان است، بلکه یادآور مسوولیت جمعی جامعه جهانی در قبال آنان نیز به شمار می‌رود.
می گفت: «ما نباید اجازه دهیم وضعیت زنان افغانستان از توجه جامعه جهانی خارج شود. حقوق آنان نباید به موضوعی کم‌اهمیت و درجه دوم تبدیل شود و صدای آن‌ها نباید از تصمیم‌گیری‌هایی که آینده افغانستان را شکل خواهد داد، کنار گذاشته شود.»
نخست‌وزیر پیشین بریتانیا گفت: «امروز همه ما باید به زنان افغانستان، در هر کجا که هستند، بگوییم: شما فراموش نشده‌اید. صدای شما اهمیت دارد، حقوق شما اهمیت دارد و آینده شما اهمیت دارد.»
صفدری که دروازه‌بان تیم ملی فوتبال زنان افغانستان است، در دوران نوجوانی مجبور شد کشورش را ترک کند و خانواده خود را پشت سر بگذارد.
او اکنون در بریتانیا تمرین می‌کند و از فوتبال به‌عنوان بستری برای دادخواهی در سطح بین‌المللی به نفع دختران افغانستان استفاده می‌کند؛ از جمله برای دفاع از حق آنان برای ورزش کردن، حقی که تحت حاکمیت طالبان ممنوع شده است.
او در مراسم شامگاه دوشنبه گفت: «رویای من این است که روزی به افغانستان بازگردم و دختران را ببینم که بدون هیچ ترسی فوتبال بازی می‌کنند. می‌خواهم کشورم را در شرایطی ببینم که هر دختری بتواند آینده خود را خودش انتخاب کند.»
پیش از این ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهور اوکراین، دیوید اتنبرو، فعال محیط زیست و مجری سرشناس تلویزیونی، و سازمان امدادرسان پزشکی «داکتران بدون مرز» برنده‌ی جایزه‌ی شجاعت چتم هاوس شده‌اند.
آپارتاید جنسیتی
در جریان این نشست، شماری از فعالان برجسته افغانستان که در تبعید زندگی می‌کنند، از رهبران بین‌المللی خواستند که از عادی‌سازی روابط با طالبان و مشروعیت‌بخشیدن به این گروه خودداری کنند.
اوایل سال جاری میلادی، فعالان حقوق بشر پس از میزبانی اتحادیه اروپا از هیئتی از طالبان در بروکسل ابراز نگرانی کردند؛ نشستی که قرار بود درباره اخراج پناهجویان افغان که درخواست پناهندگی‌شان رد شده و نیز همکاری‌های کنسولی گفت‌وگو شود.
شماری از کشورهای خاورمیانه و آسیا نیز از مقام‌های طالبان استقبال کرده یا کانال‌های ارتباطی با این گروه ایجاد کرده‌اند.
شهرزاد اکبر، مدیر اجرایی سازمان حقوق بشری «رواداری»، گفت: «صادقانه بگویم، به نظر می‌رسد حقوق زنان و دختران برای شمار فزاینده‌ای از دولت‌های جهان اهمیت کمتری پیدا می‌کند. چشم خود را بر این وضعیت نبندید. طالبان را عادی‌سازی نکنید.»
زهرا جویا، بنیان‌گذار رسانه‌ی رخشانه که در لندن مستقر است، گفت طالبان هرگز قادر نخواهند بود صدای زنان را خاموش کنند.
او از جامعه جهانی خواست نظام آپارتاید جنسیتی طالبان را به‌عنوان یک جنایت بین‌المللی علیه بشریت به رسمیت بشناسد.
نخستین دوره حکومت طالبان در سال ۲۰۰۱ میلادی، زمانی پایان یافت که این گروه در پی حمله نیروهای تحت رهبری ایالات متحده امریکا از قدرت کنار زده شد.
فوزیه کوفی، سیاستمدار پیشین افغانستان، در مراسم چتم‌هاوس گفت اختلافات درونی میان طالبان و افزایش نارضایتی عمومی از حاکمیت این گروه، نشان می‌دهد که وضعیت کنونی پایدار نخواهد ماند؛ اما او تأکید کرد که مداخلات خارجی نمی‌توانند مشکلات افغانستان را حل کنند.
کوفی افزود: «بدون شک، اوضاع تغییر خواهد کرد. این‌بار طالبان به دست زنان شکست خواهند خورد. حرف مرا به خاطر بسپارید.»
