یادداشت: این روایتها، قصهی دخترانی است که امسال از صنف ششم بازماندهاند. محرومیت از آموزش، عریانترین شکل خشونت سازمان یافته است که آیندهی یک نسل را میگیرد. رسانهی رخشانه این روایتهای دستاول را به مناسبت ۲۵ نوامبر، روز جهانی رفع خشونت علیه زنان، منتشر میکند.
چادر مکتب، قلم، پنسل، تراش، پاککن و چند کتابچه که آخرین بار با خودم از مکتب به خانه آورده بودم، همه دست نخورده داخل کولهپشتی مکتب مانده است. هر بار که آنها را میبینم، انگار دوباره به همان روزی برمیگردم که صنف ششم تمام شد و با گریه به خانه آمدم.
اسم من فاطمه است و حالا پانزده ساله هستم. وقتی طالبان به قدرت رسیدند، در صنف دوم درس میخواندم. تا صنف ششم به مکتب رفتم، اما بعد از آن دروازههای آموزش به روی ما بسته شد. آن روزها هنوز کودک بودم و فکر میکردم این وضعیت دوام زیادی نخواهد داشت. مادرم و خواهرم همیشه به من امید میدادند و میگفتند روزی دوباره همه چیز عادی میشود.
ساینس و ریاضی را بیشتر از هر مضمون دیگری دوست داشتم. از همان سالهای کودکی آرزو داشتم داکتر شوم. هنوز هم وقتی به آینده فکر میکنم، خودم را در لباس یک داکتر میبینم. شاید راه رسیدن به آن آرزو سختتر از گذشته شده باشد، اما هنوز نتوانستهام از آن دل بکنم.
بهترین روزهای زندگیام را در مکتب گذراندم. با دوستانم دور هم مینشستیم، درس میخواندیم و ساعتها حرف میزدیم. نزدیکترین دوستم شکریه بود. زنگ تفریح و ساعت ورزش را خیلی دوست داشتم. آن روزها زندگی ساده بود. صبح با شوق از خواب بیدار میشدم، به مکتب میرفتم و بدون ترس به آینده فکر میکردم.
روزی که خبر بسته شدن مکاتب دخترانه را شنیدم، در خانه بودم. خواهرم که آن زمان به دانشگاه میرفت، خبر را آورد. هنوز اولین سؤالی را که از خودم پرسیدم، به یاد دارم: «چرا دختران نباید درس بخوانند؟ اگر دختران درس نخوانند، جامعه چگونه پیشرفت میکند؟»
آخرین روز مکتب را هرگز فراموش نمیکنم. هنوز هم وقتی به آن روز فکر میکنم، تمام بدنم میلرزد. ما با گریه و ناله از صنفها بیرون شدیم. هیچکس نمیدانست این جدایی چند روز، چند ماه یا چند سال طول خواهد کشید.
بعد از آن، گاهی به بهانههای مختلف به مکتب سر میزدیم. پشت دروازه میایستادیم، به ساختمان نگاه میکردیم و دوباره با چشمهای پر از اشک برمیگشتیم.
در میان وسایلم یک دفتر خاطرات هم دارم. در آخرین روز مکتب جملهای در آن نوشتم که هنوز فراموشش نکردهام: «امروز با گریه و ناله از صنف آمدیم، ولی این پایان عمر ما نیست.»
این روز ها را بیشتر در خانه میگذرانم. بخشی از وقتم صرف کارهای خانه میشود و بخشی دیگر را با کتاب خواندن، نقاشی، خطاطی و حل کردن سوالهای کتابهای آموزشی سپری میکنم.
اما محرومیت از آموزش فقط محرومیت از درس نیست. مکتب جایی بود که ما رفتار، اعتماد به نفس، دوستی و زندگی اجتماعی را یاد میگرفتیم. با بسته شدن مکتبها، بخشی از امید و انگیزه زندگی ما نیز از بین رفت. بسیاری از دوستانم دیگر درس نمیخوانند. بعضیهایشان ازدواج کردهاند و هرکدام به سویی رفتهاند.
گاهی آنقدر غمگین میشوم که نمیدانم باید چه کار کنم. روزهایی هست که از خانه بیرون نمیتوانم بروم و ساعتها به این فکر میکنم که اگر این سالها از ما گرفته نمیشد، امروز کجا بودیم. شاید حالا به آرزوهایمان نزدیکتر بودیم. شاید میتوانستیم برای آینده خود و کشورمان آماده شویم.
با این همه، هنوز امیدم را از دست ندادهام. اگر روزی مکتبها دوباره باز شوند، بدون توجه به حرف مردم به درسهایم ادامه خواهم داد. بعضیها میگویند دخترانی که چند سال از درس دور ماندهاند، دیگر نباید به مکتب برگردند. اما من به این حرفها فکر نمیکنم. من میخواهم درس بخوانم، برای آرزوهایم بجنگم و هر طور شده به هدفم برسم.
اگر فقط یک روز دیگر فرصت بازگشت به مکتب را داشته باشم، آن روز را با درس خواندن سپری میکنم و در پایان، کنار استادان و همصنفیهایم یک عکس یادگاری میگیرم. عکسی برای ثبت روزی که حق آموزش دوباره به ما بازگردانده شود.
من نمیخواهم مردم درباره من قضاوت کنند یا برای زندگیام تصمیم بگیرند. تنها چیزی که برایم اهمیت دارد این است که روزی بتوانم باعث افتخار خانوادهام، دختران سرزمینم و کشورم باشم. هنوز هم باور دارم که رویای داکتر شدن، با وجود همه موانع که پیش روی خود میبینم، در من زنده است.

