نهاد حقوق بشری «رواداری» در گزارشی گفته است که بازداشتهای خودسرانهی شهروندان توسط طالبان طی شش ماه نخست سال جاری میلادی نسبت به سال گذشته دو برابر افزایش یافته است.
رخشانه: در این گزارش که امروز (شنبه، ۸ سنبله) از سوی این نهاد منتشر شده، آمده است که محدویتها علیه زنان با اجرای قانون امر به معروف طالبان، ابعاد گستردهتری پیدا کرده است.
رواداری گفته که این گزارش بر اساس گفتوگو با قربانیان، شاهدان عینی رویدادها، فعالان مدنی، خبرنگاران، کارمندان دولتی و نهادهای خصوصی، وکلای مدافع، کارمندان صحی و باقی شهروندان افغانستان در ۳۲ ولایت تهیه شده است.
براساس این گزارش، میزان نقض حق آزادی و امنیت شخصی شهروندان به دلیل اجرای قانون «امر به معروف»، بهصورت قابل توجهی در سراسر کشور افزایش یافته است.
این نهاد گفته که طالبان بهطور گسترده شهروندان را بهدلیل نوع پوشش، اندازه و سبک ریش و موی سر، شنیدن موسیقی، صحبت با نامحرم و موارد دیگر، بهشکل خودسرانه و غیرقانونی بازداشت کردهاند.
بر اساس یافتههای رواداری، آمار بازداشتهای خودسرانه و غیرقانونی در این دوره گزارشدهی، نسبت به دوره مشابه در سال ۲۰۲۴ میلادی دو برابر شده است.
رواداری گفته: «هرچند که در نیمهی نخست سال جاری میلادی، تلفات ناشی از حملات انتحاری و انفجاری، ماینها و دیگر مواد منفجر ناشده باقیمانده از جنگ کمتر شده؛ اما میزان قتلهای هدفمند، فراقضایی و مشکوک نسبت به زمان مشابه در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است.»
در گزارش این نهاد آمده است که كارمندان نظام پیشین، خبرنگاران، مدافعان حقوق بشر و افراد متهم به همكارى يا عضويت در گروههای مخالف طالبان هدف قتلهای فراقضايى، بازداشت خودسرانه و غير قانونى، ناپديدسازى اجبارى و شكنجه قرار گرفتهاند.
این نهاد گفته که وضعيت حقوق بشرى زنان نيز در شش ماه نخست سال جاری میلادی بهطور چشمگیری وخیمتر شده، زيرا طالبان با تشديد محدودیتهای سازمانیافته، به سركوب حقوق وآزادیهاى اساسى آنان در عرصههای مختلف اقدام كردهاند.
رواداری با اشاره به وضع و اجرای محدودیتهای طالبان علیه زنان گفته که این «محدودیتهای نظاممند و تبعيضآميز میتواند مصداق تعذيب جنسيتى و جنايت عليه بشريت تلقى گردد.»
این نهاد حقوق بشری گفته که طالبان در نيمهی نخست سال جارى میلادی بهگونهی خشونتآميز و با توسل به زور، گردهماییهای اعتراضى را سركوب کرده و معترضان را بازداشت، زندانى و حتا به قتل رساندهاند.
رواداری همچنین با اشاره به مجازات بدنی افراد در ملاءعام گفته که شلاق زدن افراد به اتهامهای مختلف توسط طالبان در این بازهی زمانی نسبت به شش ماه نخست سال ۲۰۲۴ میلادی، دو برابر شده است.
بر اساس یافتههای این نهاد، گروههاى قومى و مذهبى آسیبپذير نيز طى شش ماه نخست سال جارى، در زمینهی دسترسى عادلانه به فرصتهای شغلى، خدمات دولتى، کمکهاى بشردوستانه و بهرهمندی از منابع و امكانات ملى، با تبعیض مواجه بودهاند.
طالبان طى اين مدت با اعمال محدوديتهاى شديد بر آزادى اجرای مناسک مذهبی، به سركوب عقايد مذهبى و اجبار اقليتها به تغيير مذهب آنها نيز اقدام کردهاند.
طالبان در ولایت قندهار برای دانشآموزان دختر پایینتر از صنف ششم که سن ۹ سالگی را تکمیل کرده، «کارت محرم» توزیع میکنند تا با محارم خود به مکتب رفتوآمد کنند. این گروه برای تمام زنانی که از خانه بیرون میشوند نیز کارت محرم توزیع کرده است.
بر اساس این گزارش، طالبان به شماری از مکاتب خصوصی در ولایت هلمند دستور داده که دانشآموزان دختری که سن ۹ سالگی را تکمیل کردهاند، اما پایینتر از صنف ششم هستند را به مکتب جذب نکنند زیرا بر اساس فقه حنفی، دختران در سن ۹ سالگی به بلوغ میرسند.
رواداری در گزارش خود گفته که طالبان در شش ماه نخست سال جاری میلادی، ۹ آموزشگاه خصوصی، ۴۱ صنف زبان انگلیسی و ۵ صنف آموزش کمپیوتر را که بهصورت مخفیانه به دختران آموزش میدادند، مسدود کرده و حداقل ۱۱ آموزگار بهشمول ۵ زن و ۶ مرد را بازداشت کردهاند.
این مراکز آموزشی در ولایتهای پکتیکا، بامیان، هرات، دایکندی و کابل از سوی طالبان به دلیل آموزش به زنان و دختران تعطیل شده و آموزگاران توسط طالبان بازداشت شدهاند.
رواداری گفته، طی چهار سال گذشته چارچوبهای حقوقی حمایت از زنان از بین رفته و طالبان با صدور فرمانهای متعدد، امکان دسترسی زنان به عدالت را بهشدت محدود و در مواردی ناممکن کردهاند. در حال حاضر هیچ سازوکار حقوقی موثر برای رسیدگی به شکایتهای زنان قربانی خشونت و نقض حقوق بشر وجود ندارد.
