مرکز خبرنگاران افغانستان (AFJC) با ابراز نگرانی از تشدید محدودیتهای طالبان بر رسانهها و خبرنگاران، اعلام کرده است که نقض آزادی رسانهها در یک سال گذشته، ۵۸ درصد افزایش یافته است.
رخشانه: این مرکز دیروز (جمعه، ۱۲ ثور) بهمناسبت روز جهانی مطبوعات در گزارشی گفته است که تشدید محدودیتها بر رسانهها و خبرنگاران آزاد و ادامهی بازداشتهای گسترده خبرنگاران توسط طالبان، آزادی رسانهها را بهطور جدی مختل کرده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان گفته است که از ماه می ۲۰۲۴ تا کنون، سطح آزادی رسانهها و حقوق بنیادی خبرنگاران در افغانستان بهشدت کاهش یافته و حقوق آنان در مقایسه با دوره قبلی بهطور گستردهتری نقض شده است.
این مرکز گفته که اجرای هفت دستورالعمل رسانهای جدید از سوی طالبان پس از شانزده دستورالعمل قبلی، محدویتهای رسانهای را تشدید کرده است.
این دستورالعملها شامل «ممنوعیت نشر تصاویر زندهجان، ممنوعیت همکاری با رسانههای تبعیدی، ممنوعیت نشر برنامههای زنده سیاسی و اقتصادی، ممنوعیت نقد و به چالش کشیدن سیاستهای طالبان، ممنوعیت حضور کارشناسان تایید نشده از سوی وزارت طالبان در رسانهها، فشار برای استفاده از کلمهی «شهید» برای اعضای طالبان و اعلام ممنوعیت فعالیت رسانههای ویژه زنان در شماری از ولایتها میباشد.
در گزارش آمده است که صلاحیت و دخالت وزارت امر به معروف طالبان در امور رسانهای افزایش یافته و این وزارت نهتنها در امور رسانهها بهطور مستقیم دخالت میکند، بلکه در بستن و تنبیه رسانهها و حتی تهدید و بازداشت خبرنگاران نیز نقش مهمی داشته است.
مرکز خبرنگاران افغانستان گفته که از ماه می ۲۰۲۴ تا اکنون، دستکم ۲۱۵ رویداد نقض آزادی رسانهها توسط طالبان ثبت شده که شامل ۱۷۵ مورد تهدید مستقیم و غیرمستقیم و ۴۰ مورد بازداشت خبرنگاران میباشد.
این مرکز گفته است که نقض آزادی رسانهها توسط گروه طالبان، در مقایسه با دورهی قبلی (از ماه می ۲۰۲۳ تا می ۲۰۲۴) حدود ۵۸ درصد افزایش یافته است.
در گزارش آمده است که طالبان طی یک سال گذشته، حداقل نُه رادیو و تلویزیون را بهطور موقت از چند روز تا چهل روز و یک ایستگاه رادیویی را بهطور دایم تعطیل کرده و ۲۵ تلویزیون بهدلیل ممنوعیت نشر تصاویر زندهجان در شماری از ولایتها، به رادیو تغییر ماهیت دادهاند.
مرکز خبرنگاران افغانستان با اشاره به بازداشت خبرنگاران در کشور گفته که از بین خبرنگاران بازداشتشده، ۱۰ تن هنوز در زندان طالبان هستند که هفت تن از آنان بههفت ماه تا سه سال حبس محکوم شدهاند.
این مرکز گفته است که کاهش کمکهای بینالمللی به کشور و حمایت نشدن رسانهها، محدودیتهای گسترده در دسترسی به اطلاعات، نظارتهای پیش و پس از نشر و افزایش مالیات و هزینههای تمدید جواز فعالیت، فشارهای جدی بر رسانههای خصوصی وارد کرده است.
به گفتهی مرکز خبرنگاران، با تشدید این محدودیتها، شمار رسانههای فعال در کشور کاهش یافته و بسیاری از کارمندان و خبرنگاران بهویژه زنان، با کاهش شدید درآمد مواجه شدهاند.
این مرکز همچنین اشاره کرده که تعداد محدودی از رسانهها که دارای کارمندان زن هستند، تحت فشار طالبان قرار گرفتهاند تا بهجای استخدام زنان، کارمندان مرد استخدام کنند و یا اینکه زنان تنها از راه دور و از منزل با این رسانهها همکاری کنند.
مرکز خبرنگاران افغانستان گفته است که در تازهترین اقدام، اداره امر به معروف طالبان بدخشان بر مبنای قانون امر به معروف که صدای زن را عورت دانسته، فشارها بر زنان کارمند در رسانهها را افزایش یافته و طرح بستن دایمی دو رادیوی ویژه زنان در این ولایت را روی دست گرفتهاند.
مرکز خبرنگاران افغانستان از پیامدهای ادامهی تشدید محدودیتهای طالبان بر امنیت، سلامت روان و توسعهی جامعه هشدار داده و گفته که از حق فعالیت رسانههای آزاد و دسترسی به اطلاعات حمایت میکند.
این مرکز از طالبان خواسته که با لغو محدودیتهای اعمالشده، به رسانهها و خبرنگاران اجازه دهند از حقوق بنیادی خود بر اساس قانون رسانههای همگانی کشور برخوردار شوند.
