همزمان با ادامهی اعتراضات سراسری در ایران، «جنبش آزادگان در تبعید» اعلام کرده که پناهجویان افغانستان در ایران با محرومیت سیستماتیک و دسترسی به نیازهای اساسی مواجهاند.
رخشانه: اعضای این جنبش اعتراضی در اعلامیهای، وضعیت پناهجویان افغانستانی در ایران را «اضطراری» خوانده و خواستار توجه و رسیدگی به آنها شده است.
در اعلامیهی جنبش آزادگان در تبعید آمده است: «دسترسی به مواد غذایی اولیه برای آنان [پناهجویان افغانستان در ایران] محدود یا عملا مسدود شده است.»
اعضای این جنبش اعتراضی، این وضعیت را «نقض آشکار حقوق بنیادین بشر، اصل عدم تبعیض و حق حیات» دانسته و گفته که تداوم آن، خطر بروز یک فاجعه انسانی خاموش را بهطور جدی افزایش داده است.
جنبش آزادگان در تبعید خواستار مداخلهی سازمان ملل متحد، بهویژه کمیساریای عالی پناهندگان و دفتر کمیسر عالی حقوق بشر، برای ارزیابی و مهار این بحران شده است.
اعضای این جنبش اعتراضی همچنین خواستار تضمین دسترسی فوری، ایمن و بدون تبعیض پناهجویان افغانستان به مواد غذایی، خدمات صحی و نیازهای اولیه شده است.
آنها بر توقف بازداشتهای خودسرانه و اخراجهای اجباری و ایجاد سازوکارهای حفاظتی ویژه برای پناهجویان افغانستان در ایران تاکید کرده و خواستار تسریع روند حمایتهای بینالمللی، اسکان مجدد و ایجاد مسیرهای امن برای پناهجویان در وضعیت اضطراری شدهاند.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در آگست ۲۰۲۱، بسیاری از نظامیان حکومت پیشین، کارمندان دولتی، خبرنگاران و فعالان حقوق بشر که به کشورهای همسایه مهاجر شدهاند تا هنوز موفق به دریافت ویزای کشورهای مهاجرپذیر نشدهاند.
بسیاری از این پناهجویان که توسط کشورهای میزبان به افغانستان بازگردانده شدهاند، توسط طالبان بازداشت و زندانی شدهاند و پناهجویان دیگر همواره نسبت به خطر اخراج به افغانستان زیر سلطهی طالبان، ابراز نگرانی کردهاند.
