زن هنرمندی که هشت ساعت تحقیر و گروگان‌گیری طالبان را سپری کرد

خدیجه یعقوبی، دمبوره‌نواز و هارمونیه‌نواز از ولایت دایکندی، به تاریخ ۶ حوت بیشتر از هشت ساعت در گروگان طالبان بود. 

خدیجه یعقوبی مسئول موسسه هنری «صدای دل» زمانی که دوره آموزشی موسیقی‌ را در ریاست موسیقی در کابل به پایان می‌رساند، با کودک ۲۰ روزه‌ و مادر همسرش راهی ولایت دایکندی می‌شود. به تاریخ ۶حوت سال ۱۳۹۹ چاشت آن روز در منطقه‌ی جلریز با طالبانی روبرو می‌شوند که به قصد توقف موتر حامل آن‌ها ایستاده‌اند. 

اعضای گروه طالبان مستقر در مسیر ولسوالی جلریز میدان وردک، موتر حامل مسافران دایکندی را  به سوی جنگل سوق می‌دهند. راننده به اجبار به آنچه که افراد مسلح طالبان دستور می‌دادند، انجام می‌داد. آنان موتر و مسافران را یکی یکی تلاشی کردند و با وارسی‌های مکرر چیزی پیدا نتوانستند. وقتی به مسافران اجازه دادند که بروند، آنان خوشحال بودند که از چنگ این گروه رها شده، غافل از گروه بعدی، دوباره راه‌شان را به جاده عمومی  می‌گیرند؛ اما بعد از دقایقی، ۱۶نفر مسلح دم روی آن‌ها را می‌گیرند و همه را پیاده می‌کنند. مسافران موتر حدود ۱۲نفر است که در آن میان تنها خدیجه و مادر همسرش خانم هستند. مردان مسافر از سوی طالبان به جرم «هیچ» لت‌وکوب می‌شوند. در حین لت‌وکوب وسایل موسیقی خانم یعقوبی که شامل یک دمبوره، هارمونیه و زیر بغلی بوده شکسته و با چاقو پاره می‌شود. 

خانم یعقوبی از لحظه‌ای می‌گوید که حس کرده بود جانش را با آرمان‌هایش یک‌جا از دست می‌دهد. او می‌گوید وقتی دمبوره‌ام را شکستاندن، حس کردم کمرم شکست. 

او می‌گوید:« از ساعت ۱ بعد از چاشت تا ۱۰شب ما همواره مورد بازجویی، تحقیر و توهین قرار داشتیم و می‌گفتند رهبر شما کیست؟ باز خنده سر می‌دادند».

بعد از چندین ساعت گروگان‌گیری آن‌ها رها می‌شوند. خانم یعقوبی دلیل رهایی‌شان را وجود نوزاد ۲۰روزه‌اش می‌خواند. او می‌گوید که طالبان می‌گفتند که اگر کودک‌تان نبود همه تان را به غزنی می‌فرستادیم. 

خدیجه یعقوبی بنیان‌گذار موسسه «صدای دل» در شهر نیلی دایکندی است. او مدت دو سال می‌شود که به صورت رسمی در بخش‌های هنری فعالیت دارد. در کنار کارهای هنری او آموزگار در یکی از مکتب‌های حومه شهر نیلی است. موسسه «صدای دل» برای دانش‌آموزان مکاتب برنامه‌های چون، مقاله‌نویسی، سرودخوانی و…. برگزار می‌کند. خانم یعقوبی می‌گوید که گسترش هنر و ادبیات در جامعه‌ی دایکندی یکی از آرمان‌های او است. او لیسانسش را در رشته ادبیات دری/فارسی در شهر نیلی فراگرفته است.  

خانم یعقوبی از ۴سال به‌این سو به آوازخوانی و نوازندگی روی آورده است. او با مخالفت‌های شدید خانواده‌اش روبرو شده؛ اما با آن هم ادامه داده است. خدیجه می‌گوید که در دایکندی هیچ کس به صورت آکادمیک موسیقی بلد نیست. اما یک گروه شش نفره از موسسه صدای دل که رهبری آن را خودش به عهده دارد، به مدت دو ماه در ریاست موسیقی افغانستان فرا گرفتند که حالا شاگردان چشم‌گیری دارند. 

وی می‌گوید:«می‌خواهم فعالیت‌های هنری‌ام را بیشتر کنم و افرادی که علاقه‌مند فراگیری موسیقی هستند، تا آن‌جا که خودم آموزش دیده‌ام به آن‌ها نیز آموزش می‌دهم». خدیجه یعقوبی موسیقی را به سبک هزارگی می‌خواند. او سال گذشته اجرایی که به مناسبت هشت مارچ در سفارت آمریکا داشت که مورد تشویق خیلی‌ها قرار گرفت. 

شمار زنانی که در ولایت دایکندی به کارهای هنری مشغول‌اند، همیشه رو به کاهش است. زیرا مخالفت‌های خانوادگی، فقر، نبود امکانات، تهدید‌ها از سوی جامعه‌ی دینی/ ملا امام‌‌های مساجد و مشکلات اجتماعی موانع تقریبا غیر قابل حل سد راه آن‌ها است. 

خانم یعقوبی می‌گوید که او روزانه از روستای لزیر شهر نیلی دو ساعت پیاده روی می‌کند تا به شهر نیلی به موسسه صدای دل بیاید؛ اما به کارش ادامه بدهد. 

ولسوالی‌ جلریز ولایت میدان وردک یکی از ناامن‌ترین مسیر برای مسافران ولایت‌های بامیان، دایکندی و غور است. در چند سال اخیر این جاده شاهد قتل صدها نفر مسافر بوده است.