دیدبان حقوق بشر در واکنش به لغو وضعیت حفاظت موقت افغانها از سوی دولت ترامپ، هشدار داد که بازگرداندن زنان و دختران به افغانستان، در حالیکه طالبان حقوقشان را بهشدت سرکوب میکند، آنان را معرض خطر قرار خواهد داد.
رخشانه: دیدبان حقوق بشر روز گذشته (جمعه، ۲۰ سرطان) با نشر بیانیهای اعلام کرد که تصمیم دولت ترامپ برای لغو وضعیت حفاظت موقت، بیش از ۱۱ هزار افغانستانی مقیم آمریکا را در معرض بازداشت و اخراج فوری قرار میدهد.
طبق تصمیم دولت ترامپ، قرار است لغو وضعیت محافظت موقت برای افغانها از تاریخ ۱۴ جولای سال جاری اجرایی شود.
با این حال، دیدبان حقوق بشر هشدار داده است که بازگشت زنان و دختران زیر حاکمیت طالبان، آنان را در معرض آسیبپذیری شدید قرار میدهد؛ زیرا این گروه نهتنها حق آموزش بالاتر از صنف ابتدایی را از زنان ودختران سلب کرده، بلکه با محدودیتهای سختگیرانه، دسترسیشان به فرصتهای شغلی، خدمات صحی و حضور در فضاهای عمومی را نیز محدود کرده است.
براساس بیانیهی این دیدهبان، زنان افغان و مقامات سازمان ملل متحد شرایط فعلی زنان و دختران افغانستان تحت حاکمیت طالبان را «آپارتاید جنسیتی» توصیف کردهاند.
دولت ترامپ در شرایطی لغو وضعیت محافظت موقت را برای افغانها اعلام کرد، که دادگاه کیفری بینالمللی روز (سهشنبه، ۱۷ سرطان) با نشر بیانیهای اعلام کرد که دو رهبر طالبان، بهدلیل صدور فرمان، تحریک یا ترغیب به ارتکاب جنایت علیه بشریت در قالب آزار و شکنجه مبتنی بر جنسیت، بر اساس ماده ۷ اساسنامه رم، مسوولیت کیفری دارند و به همین دلیل، حکم بازداشت هر دو صادر شده است.
دیدهبان حقوق بشر نیز از این حکم دادگاه کیفری بینالمللی استقبال کرده بود و گفته که این تصمیم مسیر اساسی رسیدن قربانیان به عدالت را فراهم میکند.
در بیانیهی دیدبان حقوق بشر همچنین تاکید شده که شماری از افغانها تحت وضعیت محافظتشده موقتی در امریکا، فرزندانی با تابعیت امریکا دارند و با بازداشت و اخراج آنها، مجبورند تصمیم غیرممکن بگیرند؛ «یا فرزندانشان را در امریکا رها کنند یا آنان را با خود به زیر سلطه طالبان ببرند.»
دیدبان حقوق بشر تأکید میکند که وضعیت محافظت موقت، ابزاری حیاتی برای حمایت از زنانیست که قادر به ارائه مدارک تهدید فردی برای درخواست پناهندگی نیستند. این نهاد هشدار میدهد که پایان این برنامه، زنان افغانستان را در برابر خطراتی غیرقابل تصور قرار خواهد داد.
این در حالی است که وزارت امنیت داخلی امریکا بهتاریخ ۱۶ مارچ ۲۰۲۲ وضعیت محافظت موقت را برای افغانها اعلام کرد.
این وضعیت از ماه می ۲۰۲۲ تا نوامبر ۲۰۲۳ برای مدت ۱۸ ماه به افغانهایی که در آن زمان در امریکا حضور داشتند، اجازه اقامت و کار قانونی میداد. در سپتامبر ۲۰۲۳، این برنامه برای ۱۸ ماه دیگر تمدید شد؛ اما دولت ترامپ در می ۲۰۲۵ اعلام کرد که این وضعیت برای افغانها در تاریخ ۱۴ جولای ۲۰۲۵ به پایان خواهد رسید.
