سازمان دیدبان حقوق بشر در گزارشی نوشته که در سال ۲۰۲۵ میلادی، طالبان محدودیتها بر حقوق زنان و دختران را در افغانستان تشدید کرده و بحران انسانی نیز در کشور وخیمتر شده است.
رخشانه: اين نهاد امروز (چهارشنبه، ۱۵ دلو) در گزارش سالانهی خود نوشته است که طی سال ۲۰۲۵ میلادی، گروه طالبان با وضع محدودیتهای تازه، آزادی رسانهها در افغانستان را نیز سلب کردند.
در گزارش سازمان دیدبان حقوق بشر آمده است که بحران انسانی در سال ۲۰۲۵ میلادی در افغانستان با بازگشتهای اجباری گسترده از ایران و پاکستان، همراه با کاهش شدید کمکهای خارجی وخیمتر شده به طوری که میلیونها نفر را تحت تاثیر قرار داده است.
گزارش آورده که طالبان در این سال، علاوه بر حفظ ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، محدودیتهای بیشتری بر آزادی بیان زنان اعمال کرده و شنیدهشدن صدای آنها در«قرائت قرآن یا آوازخوانی در مکانهای عمومی» را ممنوع اعلام کردهاند.
در سپتامبر ۲۰۲۵ میلادی، طالبان تدریس کتابهای نوشتهشده توسط زنان را در دانشگاهها ممنوع کردند. آنان محدودیتهای شدیدی بر آزادی رفتوآمد زنان و دختران و دسترسیشان به فضاهای عمومی اعمال کردند.
گزارش آورده که طالبان همچنان قواعد سختگیرانهای درباره پوشش زنان و دختران وضع کردند، محل کار زنان و مردان را مدام تفتیش میکردند، فضاهای عمومی را زیر نظر گرفتند و با برپا کردن ایستهای بازرسی تلفنهای همراه سرنشینان وسایط نقلیه و عابران را بررسی میکردند.
دیدبان حقوق بشر گفته که در سال ۲۰۲۵ میلادی، اجرای قانون الزام همراهی زنان با یک محرم مرد، آزادی زنان را بیش از پیش محدود کرد و دسترسی آنان به اشتغال و خدمات صحی را مختل ساخت و استفاده از حملونقل عمومی را برایشان مسدود کرد.
در گزارش این نهاد آمده که طالبان حق کار زنان را نیز محدود کردند. آنان سالنهای زیبایی خانگی زنان و یک رادیوی ویژه زنان را در ماه فبروری تعطیل کردند و مشارکت زنان در رساندن کمکهای بشردوستانه را نیز محدود ساختند.
دیدبان حقوق بشر با اشاره به تداوم مجازات بدنی و اعدام افراد در ملاءعام نوشته که طالبان دستکم چهار مرد را در ولایتهای نیمروز، بادغیس و فراه بهطور علنی اعدام کردند.
این نهاد بهنقل از گزارشهای یوناما در مورد وضعیت حقوق بشر در افغانستان زیر سلطهی طالبان نوشته که این گروه طی شش ماه نخست سال ۲۰۲۵ میلادی، ۴۱۴ تن شامل ۳۲۷ مرد، ۸۳ زن، سه دختر و یک پسر را به اتهامهای مختلف در ملاءعام شلاق زدند.
دیدبان حقوق بشر با استناد به گزارش یوناما نوشته که طی شش ماه نخست سال گذشتهی میلادی، این نهاد ۳۱ مورد بازداشت و توقیف خودسرانه و هشت مورد ادعای شکنجه و بدرفتاری با مقامهای پیشین دولتی و اعضای سابق نیروهای امنیتی توسط طالبان را مستند کرده و دستکم شش مورد قتل اعضای پیشین نیروهای دفاع و امنیت ملی نظام قبلی را ثبت کرده است.
این نهاد نوشته که اعضای جامعهی رنگینکمان (LGBTQ+) در افغانستان تحت کنترل طالبان در سال ۲۰۲۵ میلادی همچنان با آزار و پیگرد نظاممند مواجه بودند و این گروه آنها را هدف بازداشت و بدرفتاری قرار دادند. چهار تن از این افراد در ماه فبروری ۲۰۲۵ که به اتهام روابط همجنسگرایانه محکوم شده بودند، علاوه بر شلاق به یک تا پنج سال حبس محکوم شدهاند.
گزارش آورده طالبان در سال ۲۰۲۵ به محدود کردن آزادی بیان و رسانهها ادامه دادند و خبرنگاران و منتقدان خود را بهطور خودسرانه بازداشت و شکنجه کردند. این گروه در ماه سپتامبر، پخش زنده برنامههای سیاسی را ممنوع کردند و برای مصاحبههای رسانهای فهرستی از افراد تهیه کرده و آنرا محدود ساختهاند.
این گروه نشر تصاویر زندهجان در رسانهها و گزارشدهی درباره نقض حقوق بشر و رویدادهای امنیتی را ممنوع کردهاند و محدودیتها بر شبکههای اجتماعی و شعر را افزایش دادهاند.
براساس گزارش، در سال گذشتهی میلادی، فعالان، دانشگاهیان، نویسندگان و هنرمندان در معرض خطر جدی بازداشت و بدرفتاری خودسرانه طالبان قرار دارند. در ماه آگست، رهبر این گروه سرایش شعرهای عاشقانه و انتقاد از تصمیمهای خود توسط شهروندان را ممنوع کرد. در ماه سپتامبر، بهدستور رهبر طالبان، بهمدت ۴۸ ساعت اینترنت فیبر نوری و شبکههای مخابراتی در سراسر کشور قطع شد.
دیدبان حقوق بشر نوشته در ماه جولای، مقامهای محلی طالبان در ولایت فاریاب پس از اعتراضها نسبت به نحوه برخورد با یک درگیری پیشین میان ازبیکها و روستاییان پشتون، شمار زیادی از ازبکها را بهطور کوتاهمدت بازداشت کردند. در ۲۷ جولای، طالبان ۲۵ خانواده هزاره (حدود ۲۰۰ نفر شامل زنان، کودکان و سالمندان) را بهزور از روستای رشک در ولایت بامیان اخراج کردند.
براساس گزارش این نهاد، مقامهای محلی طالبان در بامیان در ماه سپتامبر ۲۰۲۵ میلادی، کتابهای مذهبی شیعیان و یک گردهمایی مذهبی آنها را ممنوع کردند.
دیدبان حقوق بشر به نقل از یکی از اعضای سازمان ملل نوشته که طالبان با بدرفتاری فیزیکی و تهدید به مرگ، حدود ۵۰ تن از اسماعیلیههای بدخشان را وادار به تغییر مذهب به تسنن کردند.
این نهاد با اشاره به کاهش کمکهای خارجی و بازگشت میلیونها پناهجو از کشورهای ایران و پاکستان، نوشته که بحران انسانی در افغانستان در سال ۲۰۲۵ حادتر شد. تا پایان سال ۲۰۲۵ میلادی، بیش از ۲۲ میلیون تن در افغانستان با ناامنی غذایی روبهرو بودند و زنان و دختران از این بحران بهطور نامتناسبی آسیب دیدند و بیش از سه میلیون کودک دچار سوءتغذیه حاد شدند.
براساس گزارش دیدبان حقوق بشر، کاهش کمکهای خارجی، نظام صحی را ویران و آسیبهای ناشی از سوءتغذیه را تشدید کرده است. در سال ۲۰۲۵، بیش از ۴۰۰ مرکز صحی بهدلیل کمبود بودجه تعطیل شدند. کاهش کمکها همچنین برنامههای حیاتی آموزش آنلاین و بورسیهها برای دختران و زنان را به خطر انداخته است.
در گزارش این نهاد آمده که در نتیجهی درگیریهای فرامرزی میان نیروهای طالبان و نیروهای امنیتی پاکستان در ماههای فبروری و مارچ، دستکم ۱۱ غیرنظامی، از جمله پنج کودک در ولایت پکتیکا کشته شدند.
دیدبان حقوق بشر با اشاره به تصویب مکانیزم تحقیقی مستقل در مورد نقض حقوق بشر در افغانستان، نوشته که این اقدام پس از سالها کارزار گروههای حقوق بشری افغانستان و بینالمللی برای ایجاد چنین میکانیزمی صورت گرفت.
