آزاده تران
بیش از یک هفته از مسمومیت گروهی ساکنان چند منطقه در غرب کابل گذشته است. هنوز هیچ علتی برای آن از سوی نهادهای صحی طالبان اعلام نشده است.
مردم میگویند، روزها است که به سختی خود را به درمانگاهها میرسانند و طالبان هیچ اقدام جدی انجام ندادهاند.
نسیمه* ۵۰ ساله روز جمعه (۳۰ اسد) و پسر ۱۹ سالهاش همزمان علایم مشابه تب شدید، سردرد، دلدرد، استفراغ و اسهال پیدا کردند. آنها تا شب حتا توان راه رفتن خود را از دست دادند.
آنها دو روز به شفاخانههای شخصی مراجعه کردند و دارو گرفتند، اما هیچ بهبودی پیدا نکردند. «ما دونیم روز را به صد بدحالی تیر کدیم، ساعتهای ده صبح روز یکشنبه بود که به مسجد آمبولانسها آمده بود. خدا شاهده از کوچهی ما از هر خانه سه تا چهار مریض حتما بود. داکترا به هیچکس رسیدگی نمیتوانست. مسجد مریض پر شده بود. عدهای اسهال و استفراغ و تعداد زیادی هم اسهال خونی بودند.»
نسیمه و پسرش به شفاخانه محمدعلی جناح منتقل شدند. دو و نیم روز آنجا بستری شدند. «مریض خیلی زیاد بود. همهیشان از قلای نو (قلعه نو) بودند. تنها در اتاقی که مه بستر بودم، پنج نفر مریض مثل مه بود. نتیجهی معاینات همهی ما یک رقم بود. فقط به ما سیروم وصل میکردند و پیچکاری (آمپول) چرکخشکن (آنتیبیوتیک) میزدند. داکتران فقط میگفتند که مسمومیت شدید. دلیلاش را نگفتند که چرا ما ایرقم شدیم.»
نسیمه گفته است: «تمام دواها را خریدیم. برای معاینه خون و دیگرایش تمامش پول پرداخت کردیم. فقط اتاق و کمکهای اولیه برای ما مجانی بود.»
به دیدن رحیمه* ۳۰ ساله رفتم. او از باشندگان شهرک ولیعصر است. رحیمه مادر چهار فرزندی است که همهیشان دچار مسمومیت شدید شدهاند.
او گفته است، پول درمان کودکانش را قرض کرده است.
روز شنبه به تاریخ ۳۱ اسد، دختر بزرگ رحیمه که ۱۲ سال دارد، پس از آمدن از مکتب ناگهانی دچار تب شدید شد و همینطور تا شب علایم سردرد شدید، استفراغ و اسهال پیدا کرد. به گفتهی رحیمه، او پول درمان نداشت و تلاش کرد به صورت خانگی حال دخترش را بهتر کند. «اول خوب بود و بعدش اسهال خونی. هیچ چیزی خورده نمیتوانست، سپس بالا میآورد و به تشناب خیز میکرد. صبایش پول از همسایه قرض کردم، به کلینیک بردم.»
روز بعد، دختر ۹ ساله و پسر ۶ ساله رحیمه نیز علایم مشابه را از خود نشان دادند. «بخدا در دواخانه راه یافت نمیشد. بگویی تمام قلای نو مریض شده. همه اسهال و استفراغ بودند. داکترا فقط میگفتند که این یک نوع ویروس است که ممکن از خوردنی و یا نوشیدنی به همه سرایت کرده است.»
به گفتهی رحیمه، هر سه فرزندش بهبود نیافته بود که کودک ۲۷ روزهاش بیمار شد. «دخترم ۲۷ روزه است. همیکه او مریض شد، دیگه شیر چوشیده نمیتانست. دیگه پول هم نداشتم، او را به شفاخانه تانک تیل بردم، آنجا اول میگفت برای بستر شدن باید دو صد افغانی پرداخت کنم. پسان باز گفت که هیچ جای برای بستر نمانده مریضها زیاد است. داکتر بریم یک نسخه دوا از بیرون نوشت. آخر پول خرید همو را هم نداشتم که زن همسایه همه را بریم خرید.»
رحیمه میگوید، برای درمان چهار فرزندش هفتهزار افغانی قرضدار شده است که نمیداند آن را چگونه پرداخت کند.
از آٰغاز هفتهی گذشته در کابل که مصادف به ۳۱ اسد بود، تعدادی از باشندگان غرب کابل به ویژه در شهرک ولیعصر و بخشهایی از شهرک عرفانی در غرب کابل دچار مسمومیت شدند.
بیماران در ابتدا دچار تب شدید، استفراغ و اسهال شدند که بعضاً به مرور دچار اسهال خونی شدهاند.
هنوز علت بیماری مشخص نشده است.
محمد حلیم* ۴۳ ساله، یکی از داکتران محلی در غرب کابل در صحبت با رسانهی رخشانه گفته است: «این مسمومیت میتواند از مواد آشامیدنی و یا خوراکی به مردم سرایت کرده باشد و آنان را دچار مسمومیت کرده باشد؛ البته این یک احتمال است. بیماران در اول تب میکنند و بعد گرفتار استفراغ و اسهال میشوند. البته در موارد پیشرفته اسهال خونی بسیار زیاد بود. بدی کار اینجاست که هر قسم دوا را به بیماران توصیه کنیم، بیتاثیر است. ما یک مریض را برای چندینبار دواهایش را تبدیل کردیم، آخر هم نتیجه نگرفتیم. چون ویروس ناشناخته است و هیچ دوای مشخصی ندارد.»
این داکتر گفته است: «معاینات خون کسانیکه مسموم شده بودند، نشان میدهد که مقدار میکروب در خون بالا است. از اینرو واکنش بدن بسیار سریع و شدید است.»
علی کمالی* ۳۵ ساله، داکتری دیگری گفته است، مردم در غرب کابل با این مسمومیت با یک بحران بزرگ بهداشتی و اقتصادی روبرو هستند و باید دولت در این شرایط دشوار در کنار مردم باشد: «اولا ما درمان مشخص برای بیماران نداریم، این خودش کلان بحران است. دوم خانوادهها پول تداویشان را ندارند. چون این بیماری با یک نسخه دوا جور نمیشود. یک مریض مجبور است که چندین بار به داکتر مراجعه کند و چندین شکل دوا را مصرف کند، تا بهبود یابد. دلیلش نامشخص ماندن بیماری است. مردم با یک بحران بهداشتی و اقتصادی زندگی میکنند. باید دولت هر چه زودتر دست به کار شود.»
مردم میگویند، نهادهای صحی طالبان اقدام خاصی انجام نداده است. جز اینکه در چند مورد فقط برای انتقال گروهی بیماران آمبولانس فرستاده است.
طالبان در افغانستان درباره شیوع بیماری ناشناخته در غرب کابل، تا کنون اظهار نظر مشخصی نکرده است.
سحر *۲۸ ساله، از باشندگان شهرک عرفانی در غرب کابل است. وقتی برای دیدن سحر به خانهاش رفتم. او صحن حویلیاش که نزدیک به تشناب خانهاش بود را فرش کرده بود و سه فرزندش در آنجا خوابیده بود.
تمام اعضای خانواده سحر دچار این مسمومیت شده بودند. شوهرش هنوز در شفاخانه بستر بود. «سه روز است که شوهرم ده شفاخانه انتانی بستر است و سه اولادم ده خانه. هر چهارشان تب، سردرد، استفراغ و اسهال خونی هستند.»
دختر ده ساله، پسر شش ساله و دختر چهار ساله سحر هنوز تحت درمان است. «سه روز است که یک پایم ده دواخانه و یک پایم ده خانه. از نوبت اولادایم را به داکتر میبرم. د خانه اینا ره از روی حویلی شور داده نمیتوانم، نشد که ده خانه خواب بتانند. همینجا روی حویلی میره تشناب و پس میآیند.»
از سوی هم دو پسر زهرا* ۴۵ ساله نیز از روز جمعه هفتهی گذشته به این سو دچار مسمومیت شدهاند. زهرا در صحبت با رسانهی رخشانه گفت: «دو بچهی مه از روز یکشنبه مسموم شده. یکیاش ۲۰ ساله است و دیگرش ۱۶ ساله. بچهی کلانم به محض که مسموم شد، چون زیاد اسهال خونی بود، بیهوش شد، او را به کلینیک امام رضا در قلای نو (قلعه نو) بستر کدیم.»
زهرا خیلی زود به خاطر اینکه هزینه درمان پسرش را نداشت، او را پس به خانه آورد. او تا هنوز دستکم ۱۰ هزار افغانی برای هردو پسرش هزینه کرده است.
زهرا میگوید، آنها هم مانند دیگران از آب شبکهی آبرسانی استفاده میکنند. اما دقیق علت مسمومیتشان را نمیدانند. بهگفتهی زهرا، تعدادی از بزرگان محل شهرک ولیعصر به دفتر شبکه آبرسانی «وحدت ملی» واقع در قلعه نو به دلیل مسمومیت باشندگان محل مراجعه کردند، اما مسوولین در آبرسانی گفتهاند که هیچ مشکلی در آب نیست.
شفاخانهها و مراکز صحی دشت برچی این روزها همچنان میزبان افراد مبتلا به بیماری ناشناخته هستند.
یادداشت*: نامها در این گزارش مستعار آمده است.
