زهرا جویا و هانیه فروتن
طالبان فرمانی صادر کردهاند که آرایشگاههای زنانه را که به صورت پنهانی در سراسر افغانستان فعالیت میکنند، هدف قرار میدهد و به زنانی که این کسبوکارها را اداره میکنند، هشدار دادهاند تا فعالیتهایشان را متوقف کنند.
این خبر برای زنانی مثل فرشته (نام مستعار) که ده سال در این بخش کار کرده، «ویرانگر» بود.
طالبان در ماه آگست ۲۰۲۳ به طور رسمی تمام آرایشگاههای زنانه را در افغانستان بستند؛ اقدامی که منجر به تعطیلی ۱۲ هزار کسبوکار و از دست رفتن بیش از ۵۰ هزار شغل برای زنان آرایشگر شد، اما بسیاری از زنان در نقاط مختلف افغانستان به شکل پنهانی و مخفی به کارشان ادامه دادهاند.
فرشته، زن ۳۸ ساله و مادر سه کودک خردسال، گفت که از زمان ممنوعیت سالنها در سال ۲۰۲۳، او کسبوکار زیبایی خود را به صورت مخفیانه اداره میکرد، زیرا هیچ راه دیگری برای امرار معاش نداشت.
او در صحبت به رسانهی رخشانه و روزنامه گاردین گفت: «من ده سال است که در کابل کار آرایشگری میکنم. وقتی طالبان آرایشگاههای ما را بسته کردند، تصمیم گرفتم که پنهانی کار کنم چون مجبور بودم و تنها نانآور خانه خودم بودم، همسرم مریض بود و سه اولاد دارم که مصارف زندگی آنها را باید تامین میکردم.»
فرشته میگوید که به دلیل کار پنهانی در شغل آرایشگری، تا حالا سه بار آدرس خانه خود را تغییر داده است.
او گفت: «حس بسیار خوبی داشتم وقتی میتوانستم با دستانم زیبایی را به یک زن بازگردانم و زن وقتی خود را در آیینه میدید، خوشحال میشد. شادی آنان، شادی من بود.»
روز چهارشنبه هفتهی گذشته، یک منبع در شهر کابل به رسانهی رخشانه گفت که نیروهای امر به معروف طالبان به تازگی به تمامی وکلای گذر دستور داده است که بعد از این، هیچ زنی حق ندارد در خانه و یا دکان در بخش آرایشگری فعالیت کند. طالبان به زنان آرایشگر هشدار دادهاند که در صورت سرپیچی از این دستور، با آنها بهصورت قانونی برخورد میشود.
فرشته میگوید دیگر به آخر خط رسیده و احساس میکند نمیتواند کارش را به صورت پنهانی ادامه بدهد.
او گفت: «دیگر فکر نکنم ادامه داده بتوانم چون خطرش بسیار زیاد است. حالا وکیلهای گذر را مامور کردهاند که آرایشگاههای پنهانی را شناسایی کرده، به طالبان معرفی کنند. وکیل گذر ما امروزصبح به داخل حویلی آمد که من در آنجا زندگی میکنم و به صاحب خانه من این خبر را اطلاع داد و پس از آن، آنها به من گفتند که پس از این حق ندارم مشتری قبول کنم و به کارم ادامه بدهم.»
فرشته که همسرش بیمار است، نگران تامین هزینههای زندگی خانواده پنج نفریاش است: «اگر کار نکنم از لحاظ مالی خیلی ضرر میکنم. هزینه زندگی در کابل خیلی بلند است. کودکانم باید به مکتب بروند. نمیتوانم گدایی کنم. کار دیگری بلد نیستم. وضعیت ما خیلی خراب است ولی در این دنیا هیچ کس نیست که صدای ما را بشنود و حمایتمان کند»
رها ۲۷ ساله، زن دیگری است که به صورت پنهانی به شغل آرایشگری مشغول است.
رها قبل از حاکمیت دوم طالبان به عنوان یک کارمند اداری در وزارت معارف کابل وظیفه اجرا میکرد. اما وقتی که کارش را از دست داد، تصمیم گرفت در بخش آرایشگری کار کند.
او گفت: «تقریبا سه سال میشود که در بخش آرایشگری کار میکنم. وقتی کارم را در وزارت معارف بخاطر سیاست زن ستیزانه طالبان از دست دادم، مجبور شدم آرایشگری کنم. با یک علاقه و امید خاص شروع کردم که متاسفانه حالی همی کارم از ما گرفتند.»
رها و خواهرش که دو سال از او کوچکتر است، باید هزینههای زندگی خانواده هفت نفریشان را تامین کنند. او میگوید: «این کار طالبان خیلی تاثیر بزرگ بر زندگی ما میگذارد. هم از نگاه اقتصادی و هم از نگاه روحی و روانی. من و خواهرم میتوانستیم هزینه خانواده خود را تامین کنیم، ولی پس از این فکر نکنم که پنهانی کارمان را ادامه بدهیم. چون طالبان حالا جاسوس تعیین کردند تا ما را شناسایی کنند.»
خواهر رها به عنوان یک ماما در یکی از بیمارستانهای شخصی در کابل کار میکند و تنها معاش او کفایت نمیکند.
رها گفت: «دیگر نمیتوانم مشتری داشته باشم. کارم شده که غصه بخورم و از طالبان بترسم. تمام وسایل آرایشگری را در جایی پنهان کردم تا اگر نیروهای طالبان وارد خانه شدند پیدا نتوانند. تازه کارم رونق پیدا کرده بود. تازه حس امیدواری به زندگی پیدا کرده بودم. این وضعیت ما را هیچ کس درک نمیتواند.»
