همزمان با روز جهانی آزادی مطبوعات، شماری از مقامهای سازمان ملل متحد، بر حفاظت از جان و تامین امنیت خبرنگاران در سراسر جهان تاکید کردهاند.
رخشانه: آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، امروز (یکشنبه، ۱۳ ثور) با نشر پستی در صفحهی ایکس نوشته است که کارکنان رسانهها با خطر سانسور، نظارت، آزار و اذیت حقوقی و حتی مرگ روبهرو هستند.
گوترش نوشته است که «بسیاری اوقات، نخستین قربانیان خبرنگارانی هستند که برای گزارش دادن حقیقت همهچیز را به خطر میاندازند، نهتنها در جنگ، بلکه هر جا که صاحبان قدرت از نظارت و پاسخگویی ترس دارند.»
دبیرکل ملل متحد بر نقش آزادی بیان در جامعه تاکید کرده و گفته «تمام آزادیها به آزادی مطبوعات وابسته است. بدون آن، نه حقوق بشر معنا دارد، نه توسعه پایدار و نه صلح.»
آقای گوترش گفته وقتی دسترسی به «اطلاعات قابلاعتماد از بین برود، بیاعتمادی ریشه میدواند و وقتی روزنامهنگاری تضعیف شود، پیشگیری و حل بحرانها بسیار دشوارتر میشود.»
او افزوده در سالهای اخیر، شمار خبرنگارانی که کشته شدهاند بهطور چشمگیری افزایش یافته است، بسیاری از آنها عمداً در مناطق جنگی هدف قرار گرفتهاند.
به گفتهی او، هشتاد و پنج درصد از جرایم علیه خبرنگاران بدون بررسی و مجازات باقی میماند. فشارهای اقتصادی، فناوریهای نوین و دستکاریهای هدفمند نیز آزادی مطبوعات را بهگونهای بیسابقه تحت فشار قرار دادهاند.
آمنه محمد، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد نیز در صفحهی ایکس خود نوشته که «یک رسانه آزاد و مستقل، بنیانی برای صلح و عدالت است، و روزنامهنگاری معتبر میتواند با اطلاعات نادرست مقابله کرده و درک متقابل را تقویت کند.»
او تأکید کرده است که آزادی بیان، استفاده اخلاقی از فناوری و امنیت خبرنگاران، برای جوامع صلحآمیز ضروری هستند.
ولکر تُرک، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد نیز در صفحهی ایکس خود نوشته وقتی حمله به رسانهها عادی شود، خودِ آزادی رو به نابودی میرود.
او افزوده در حال حاضر روزنامهنگاری به حرفهای ناامن و خطرناک تبدیل شده است. کارکنان رسانهای در موترهایشان بمباران میشوند، از دفاترشان ربوده میشوند، پشت میلههای زندان خاموش میگردند و از وظایفشان برکنار میشوند.
کمیشنر عالی ملل متحد افزوده که تنها در سال ۲۰۲۶، دستکم ۱۴ خبرنگار کشته شدهاند. در طول ۲۰ سال گذشته، تنها در حدود یک مورد از هر ده قتل، به پاسخگویی کامل انجامیده است. او گفته لبنان مرگبارترین کشور برای کارکنان رسانهای بوده است.
به گفتهی او در حال حاضر در سراسر جهان حدود ۳۳۰ خبرنگار و کارمند رسانهای در بازداشت هستند و ۵۰۰ خبرنگار شهروندی و وبلاگنویس حقوق بشر نیز در زندان بهسر میبرند.
کمیشنر عالی ملل متحد به آزار و اذیت آنلاین و زورگویی علیه رسانهها اشاره کرده و گفته این وضعیت سبب میشود که رسانهها برای ادامه فعالیت مجبور به پنهان کردن واقعیتها شوند.
او افزوده که آزار و اذیت آنلاین و زورگویی بهطور نامتناسب زنان را هدف قرار میدهد. سهچهارم زنان خبرنگار با آزار آنلاین، از جمله کمپینهای تخریبی و خشونت جنسی، مواجه شدهاند.
کمیشنر عالی ملل متحد گفته که دولتها باید به آزار و تعقیب رسانهها پایان دهند، محدودیتهای خودسرانه را بردارند، قوانین سوءاستفادهگرانه را لغو کنند.
