مرکز خبرنگاران افغانستان (AFJC) در گزارشی اعلام کرده که روند نقض آزادی رسانهها و خبرنگاران در نیمه سال ۲۰۲۵، ۵۶ درصد از زمان مشابه در سال گذشته افزایش یافته است.
رخشانه: این مرکز امروز (جمعه، ۲۰ سرطان)، با نشر گزارشی اعلام کرده است که طالبان روند سرکوب آزادی رسانهها را تشدید کردهاند.
بهگفتهی این مرکز در ششماه نخست سال ۲۰۲۵، دستکم ۱۴۰ مورد نقض آزادی رسانهها و خبرنگاران ثبت شده که در مقایسه با ۹۰ مورد نقض آزادی رسانهها در مدت مشابه در سال گذشته، حدود ۵۶ درصد افزایش یافته است.
مرکز خبرنگاران گفته که از ماه جنوری تاکنون، ردیاب آزادی رسانهها در این مرکز، دستکم ۱۲۰ مورد تهدید ماهیتی رسانهها و یا تهدید و ارعاب کارمندان رسانهها را ثبت کرده است.
این مرکز گفته که اجرای دستور منع نشر تصاویر موجودات زنده در ۱۹ ولایت، سبب شده تا شماری از تلویزیونها یا فعالیت خود را به رادیو تغییر دهند یا بهگونهی کامل برنامههایشان را متوقف کنند.
در این گزارش آمده: «در این مدت دستکم ۲۶ رسانه از جمله ۲۳ تلویزیون محلی ناچار به توقف فعالیت شدند که از آن جمله تنها سه تلویزیون بعد از مدتی اجازه بازگشایی پیدا کردند و به شکل محدود برخی گزارشهای تصویری را نشر میکنند، اما دیگر تلویزیونها به رادیو تغییر ماهیت دادهاند یا به طور کامل از فعالیت بازماندهاند.»
مرکز خبرنگاران افغانستان همچنین گفته که طی شش ماه گذشته، استخبارات گروه طالبان دو رادیو و یک تلویزیون را به اتهام همکاری با رسانههای خارجی بستند. دو رادیو پس از ۴۰ روز و با شرط پیروی از سیاستهای طالبان و پذیرش خودسانسوری شدید، اجازه فعالیت دوباره یافتهاند.
مرکز خبرنگاران افغانستان با اشاره به بازداشت خبرنگاران در کشور گفته که از بین خبرنگاران بازداشتشده، ۶ تن تاکنون در زندان طالبان هستند که به ششماه تا سه سال حبس محکوم شدهاند و بهتعداد سه خبرنگار دیگر که سال گذشته بازداشت شده بودند، همچنان در زندان هستند.
بهگفتهی مرکز خبرنگاران افغانستان، طالبان فشار بر رسانههایی را که توسط زنان اداره میشوند، افزایش دادهاند که براساس آن، این رسانهها با تهدید به توقف فعالیت روبهرو شدهاند و در مواردی، طالبان مانع تمدید جواز کاری آنها شدهاند. همچنین، طالبان شرط تمدید جواز را معرفی مدیر یا صاحبامتیاز مرد اعلام کردهاند.
این مرکز همچنین اشاره میکند که در ولایت قندهار، جایی که ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان حضور دارد، نشر صدای زنان در رسانهها بهطور کامل ممنوع شده است.
بهگفتهی مرکز خبرنگاران، طالبان با ترویج دیدگاه افراطی «عورت» (خصوصی بودن صدای زنان)، این مفهوم را وارد ادبیات رسمی خود کردهاند و با تکیه بر آن، در تلاشاند حضور زنان در رسانهها را بهتدریج محدود و یا حذف کنند.
مرکز خبرنگاران افغانستان همچنین از دستورالعمل تازهی طالبان درباره محدودیت بر گفتوگوهای سیاسی رسانهها انتقاد کرده و آن را بخشی از «سیاست تکصدایی» این گروه دانسته که دسترسی به اطلاعات را شدیداً محدود میکند.
بهگفتهی این مرکز، براساس دستور تازهی طالبان، رسانهها حق نشر هیچگونه روایت، خبر یا صدایی را که با دیدگاههای اداره حاکم همسو نباشد، ندارند. چنین مطالبی «تبلیغ علیه نظام» تلقی میشود و خبرنگاران یا رسانههای منتشرکننده با برخورد مواجه خواهند شد.
مرکز خبرنگاران افغانستان از پیامدهای ادامهی تشدید محدودیتهای طالبان بر امنیت، سلامت روان و توسعهی جامعه هشدار داده و گفته که از حق فعالیت رسانههای آزاد و دسترسی به اطلاعات حمایت میکند.
مرکز خبرنگاران افغانستان از جامعه بینالمللی و نهادهای جهانی حامی رسانههای آزاد خواسته تا بر طالبان برای رعایت آزادی رسانهها فشار وارد کنند و از رسانههای آزاد به عنوان بخشی اساسی از یک جامعه متکثر در افغانستان حمایت جدی داشته باشند.
