کار در خانه؛ فرهنگی که دست از سر زنان بر نمی‌دارد

شماری از دختر خانم‌های تحصیل کرده از نبود فضای کاری مناسب و برخورد زن‌ستیزانه در برخی ادارات در ولایت پروان، نگران هستند. 

در این ولایت زنان با چالش‌های جدی از جمله نبود فضای امن کاری و میزان بلندی از آمار خشونت مواجه هستند. پروان یکی از ولایت‌های نزدیک به پايتخت باکم‌ترین زمینه‌ی کاری برای زنان است. 

این نگرانی با افزایش حضور دخترانی که از دانشگاه‌ها فارغ‌التحصیل می‌شوند، بالا رفته و آنان می‌گویند که استعداد و ظرفیت زنان و دختران در بازار کار نادیده گرفته و یا به کلی رد می‌شوند. زیرا باور اکثریت این است که مناسب‌ترین کار برای زنان، کار در خانه است. 

فرخنده یکی از دختران تحصیل کرده ولایت پروان است که می‌گوید با آن که فارغ از دانشگاه است و سند لیسانس دارد؛ اما هنوز نتوانسته کاری برای خودش پیدا کند. 

به باور فرخنده نبود فضای امن کاری، برخورد تبعیض آمیز و زور غالب مردسالاری در ادارات دولتی و اجتماع این ولایت سبب شده است که استعدادهای آنان نادیده گرفته شود و جامعه به‌نحوی جلو پیشرفت آنان را بگیرد.

او می‌افزاید: “ما از تعصب، میزان خشونت، مردسالاری، فساد اداری و نداشتن آزادی در این ولایت شاکی هستیم و این موارد مانع بزرگی  فرا راه زنان تحصیل کرده در ولایت پروان است.”

 فرشته یکی از خانم‌های شاغل است که روزانه در مسیر راه، محیط دفتر و بازار با مشکلات فراوانی بروبه‌رو است. از آن‌جایی که زنان فعال در ولایت پروان همواره با تهدیدها رو به رو هستند، با ترس و هراس فعالیت می‌کنند.  

خانم فرشته می‌گوید: ” برای امنیت‌مان توجه صورت نمی‌گیرد، طرف کار با هراس و وحشت می‌رویم و همچنان هنوز هم به‌خاطر تعصبات قومی و قبیله‌ای که وجود دارد، به توانایی‌ها و استعداد‌مان ارزش قایل نمی‌شوند و با کار کردن ما مخالفت می‌نمایند و سعی بر این دارند که از پیشرفت ما جلوگیری کنند.” 

لینا دانشجوی دانشکده ژورنالیزم ولایت پروان است. او از اکنون با چالش‌های زیادی روبه‌رو است: “یکی از چالش‌های بزرگ سر راه تحصیل و کار مان، امروزه نقش مردسالاری در جامعه است که خود باعث صدمه رسیدن به توانایی‌های ما گردیده است. و از طرفی با سخنان و متلک‌های تحقیر‌آمیزی مواجه می‌شویم که به‌خاطر خدمت ما در جامعه برای ما گفته می‌شود. آزار و اذیت‌های خیابانی با الفاظ رکیک از طرف کسانی که برخلاف فعالیت ما در اجتماع هستند برمی‌خوریم که این مسئله خودش باعث کم‌رنگ شدن حضور ما و دیگر خانم‌های تحصیل کرده می‌شود.”

آنها می گویند که  از حکومت محلی پروان تقاضا دارند که شرایط را برای‌شان مساعد بسازد تا در فضای آرام به کار بروند و برای کار و توانایی شان ارزش داده شود. این زنان از مواردی چون رشوه‌ستانی واسطه نمودن و آزار و اذیت‌های خیابانی و محل کاری، خسته و بیزاراند و از دولت می‌خواهند که از این موارد جلوگیری کرده و عاملین آن را براساس قانون مجازات نماید. تا زنان برای تحصیل تشویق شوند و  زمینه‌ی فعالیت و حمایت فراهم گردد.

در همین حال خانم وحیده شهکار، سخنگوی والی پروان می‌گوید که یکی از چالش های که زنان با آن مواجه‌اند، طرز دید و افکار سنتی مردم نسبت به این قشر است: ” یکی از چالش‌های که زنان با آن مواجه‌اند، همان شیوه و طرز فکر سنتی مردم نسبت به زنان است.”

وی افزود که هرچند زنان به لحاظ امنیتی با مشکلات زیادی مواجه نیستند اما هنوز هم سایه مردسالاری بر جامعه پروان از میان نرفته است.

با آن که حکومت محلی مدعی است که زمینه‌ی کاری را برای زنان فراهم کرده است. اما هنوز مشکلاتی چون بی‌باوری به توانایی زنان و خشونت‌ها در فضای کاری به قدرت خود باقی است.

وکیل احمد سهیل، رئیس کار و امور اجتماعی ولایت پروان نیز می‌گوید که این اداره برنامه‌های مختلف در راستای ایجاد شغل و زمینه‌سازی کار برای زنان روی دست دارد.

وی افزود که ریاست کار و امور اجتماعی پروان مراکز آموزش های فنی و مسلکی را در مرکز و ولسوالی های این ولایت راه اندازی کرده است تا زنان که متقاضی کار اند از این مهارت ها استفاده کنند.

پروان یکی از ولایت‌های شمالی افغانستان و با کوتاه‌ترین مسیر با پایتخت است که ساختار سنتی و مردسالار در این ولایت باعث شده تا زنان انگشت شماری بیرون از چهار دیواری خانه کار و فعالیت نمایند.