دیدبان حقوق زنان افغانستان اعلام کرده است که در سال گذشته میلادی، دستکم ۴۱۱ مورد تأییدشده نقض حقوق زنان در کشور ثبت شده است.
آماری که به گفته مسوولان این نهاد نسبت به سال گذشته افزایش چشمگیری داشته و تنها بخشی از واقعیت را بازتاب میدهد.
دیدبان حقوق زنان افغانستان با همکاری انجمن «آرسا» مستقر در ترکیه، روز شنبه (۲۵ دلو) نشستی را تحت عنوان «از حاشیهنشینی تا حذف» برگزار و گزارش سالانه خود را ارائه کرد.
این برنامه در شهر قیصریه ترکیه و با حضور شماری از استادان دانشگاه، فعالان مدنی و مدافعان حقوق زنان از افغانستان و ترکیه برگزار شد.
در گزارش سال ۲۰۲۵ دیدبان حقوق زنان افغانستان آمده است که محدودیتها دیگر صرفاً اجتماعی نیست، بلکه در قالب سیاستها و ساختارهای رسمی، به حذف تدریجی زنان از عرصهی عمومی انجامیده است.
بر اساس یافتههای گزارش، ۷۶ مورد قتل عمدی زنان، ۱۳۰ مورد شلاق در ملأعام، ۱۱۸ مورد ضرب و شتم شدید، ۷۲ مورد بازداشت خودسرانه و ناپدیدسازی اجباری و ۳۲ مورد خودکشی منجر به مرگ و همچنین ۲۹۶ مورد خشونت مستقیم از سوی افراد وابسته به طالبان در یک سال گذشته ثبت شده است.
گزارش نشان میدهد که بیشترین موارد نقض حقوق زنان در کابل، ننگرهار و قندهار ثبت شده است.
دکتر ذاکره حکمت، رئیس دیدبان حقوق زنان افغانستان، در گفتوگو با رسانهی رخشانه گفته است که این آمار احتمالاً کمتر از میزان واقعی است.
به گفتهی او، محدودیتها در داخل افغانستان، عدم دسترسی به رسانههای مستقل، فضای ترس حاکم و افکار سنتی خانواده، باعث میشود بسیاری از موارد هرگز ثبت نشود.
به گفتهی خانم حکمت، این دادهها حاصل کار تیمهای تحقیقاتی دیدبان حقوق زنان افغانستان در داخل و خارج از کشور است که پس از بررسی چندمرحلهای و ارزیابی منابع مختلف، ثبت و تأیید شدهاند.
او همچنین تأکید کرد که بیش از دو سوم موارد ثبتشده مربوط به زنان ۱۸ تا ۳۴ سال است. دکتر حکمت گفت: «زنان و دختران جوانی که پیش از بازگشت طالبان تحصیل کردهاند و از سطحی از آگاهی برخوردارند، بیشتر هدف سرکوب قرار میگیرند، زیرا در برابر بیعدالتی اعتراض میکنند.»
در این گزارش از وضعیت کنونی زنان در افغانستان به عنوان «آپارتاید جنسیتی» یاد شده است. رئیس دیدبان حقوق زنان در این باره میگوید، تلاشهایی جریان دارد تا این وضعیت در سطح بینالمللی به رسمیت شناخته شود و مستندات مربوطه در اختیار نهادهای بینالمللی قرار گیرد.
دکتر حکمت از جامعهی جهانی میخواهد، از موضعگیریهای نمادین فراتر رفته و اقدام عملی انجام دهد. «ما دیگر تنها اعلامیه و ابراز تأسف نمیخواهیم؛ فشارهای سیاسی باید افزایش یابد و از عادیسازی خشونت علیه زنان و مشروعیت بخشی به طالبان جلوگیری شود.»
دکتر حکمت درباره آینده افغانستان هشدار داده، افزود: «اگر وضعیت فعلی ادامه یابد، در ده سال آینده هیچ دختر دانشجوی فارغالتحصیل، هیچ دختر فارغ از دوره لیسه و هیچ پزشک زن نخواهیم داشت؛ نخبگان مجبور به مهاجرت میشوند و زنان به کلی از جامعه حذف خواهند شد.»
