همزمان با فرارسیدن روز جهانی آزادی مطبوعات، «مرکز خبرنگاران افغانستان» و «سازمان حمایت از رسانههای افغانستان» از تشدید سرکوب آزادی رسانهها و تداوم بازداشت گستردهی خبرنگاران در افغانستان زیر سلطهی طالبان ابراز نگرانی کردهاند.
رخشانه: اين دو سازمان امروز (شنبه، ۱۲ ثور) در اعلامیههای جداگانه، نسبت به پیامدهای محدودیتهای گستردهی طالبان بر رسانهها و خبرنگاران در کشور هشدار داده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان (AFJC) در اعلامیهای نوشته که از ماه می سال ۲۰۲۵ میلادی تا کنون، روند سرکوب و سانسور رسانهها در کشور به شکل بسیار نگرانکنندهای گسترش یافته است.
این مرکز گفته طی دوازده ماه گذشته، دستکم ۱۵۰ مورد رویداد نقض آزادی رسانهها و خبرنگاران توسط طالبان را ثبت کرده که ۱۲۷ مورد تهدید و ۲۰ مورد بازداشت خبرنگاران بوده است.
به گفتهی این مرکز، طی یکسال گذشته، نشر تصاویر زندهجان در تلویزیونهای محلی هشت ولایت منع شد و این ممنوعیت در ۲۵ ولایت از مجموع ۳۴ ولایت کشور بهگونه رسمی اجرا میشود.
مرکز خبرنگاران افغانستان گفته که در پی این محدودیت، فعالیت دستکم ۸ تلویزیون محلی، ۱۱ رسانه و یا نهاد رسانهای به اتهام اجرا نکردن دستورالعملهای محدودکننده طالبان به صورت دائمی و مقطعی متوقف شدند.
این مرکز گفته که طالبان طی یک سال گذشته جواز کاری دستکم ۱۰ نهاد حامی رسانهها و خبرنگاران را لغو کرده و محدودیت در دسترسی به اطلاعات را تشدید کرده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان گفته که طالبان فشار بر رسانهها را تشدید کرده و بر چگونگی تهیه برنامهها و مصاحبه با افراد دخالت میکند.
این مرکز نوشته که طی دوازده ماه گذشته، محدودیتها بر خبرنگاران زن در کشور افزایش یافته، نشر صدای زنان در چند ولایت بهصورت رسمی منع شده است و چندین بار صدای زنان خبرنگار در نشستهای خبری طالبان سانسور شده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان گزارش داده که طی این مدت، دستکم ۲۰ خبرنگار و کارمند رسانهای توسط طالبان بازداشت و زندانی شدهاند. ۵ تن از این افراد کسانی هستند که اندازه ریش آنها مورد تائید اداره امر به معروف این گروه نبوده است. چهار خبرنگار همچنان در زندان طالبان به سر میبرند.
مرکز خبرنگاران افغانستان از طالبان خواسته که در «سیاستهای عقبگرایانه»ی خود تجدیدنظر کرده، خبرنگاران زندانی را آزاد و زمینه فعالیت رسانههای آزاد را در کشور فراهم سازد.
این مرکز از جامعه جهانی خواسته که در همبستگی با خبرنگاران و رسانههای افغانستان، از رسانههای مستقل در داخل و خارج کشور و خبرنگاران در معرض خطر حمایت کند.
سازمان حمایت از رسانههای افغانستان (AMSO) نیز در اعلامیهای نوشته که رسانههای آزاد در افغانستان زیر سلطهی طالبان یکی از سختترین و تاریکترین دورههای خود را سپری میکنند.
این سازمان نوشته است که طی دستکم پنج سال حاکمیت طالبان بر کشور، سانسور و محدودیتها بر رسانهها افزایش یافته و اعمال محدودیتهای شدید بر محتوا، عرصه فعالیت رسانهها را بهطور چشمگیری محدود کرده است.»
به گفتهی این سازمان، «موانع در دسترسی به اطلاعات، محدودیتها علیه خبرنگاران زن و تغییرات اجباری در پالیسیهای نشراتی رسانهها، از جمله عواملیاند که پایههای آزادی بیان در کشور را متزلزل ساختهاند.»
این نهاد «هرگونه خشونت فیزیکی و روانی علیه خبرنگاران را بهشدت محکوم» کرده و خواستار آزادی خبرنگاران بازداشت شده از زندان طالبان شده است.
به گفتهی این سازمان، بشیر هاتف، شکیباحمد نظری، حمید فرهادی، عزیز وطنوال و ابوذر سرپُلی، پنج خبرنگاری هستند که توسط طالبان زندانی شدهاند.
سازمان حمایت از رسانههای افغانستان از طالبان خواسته که مانع فعالیت رسانههای آزاد نشوند و به فشارها بر خبرنگاران پایان دهند.
این سازمان همچنان از جامعه جهانی و نهادهای حامی خبرنگاران خواستار حمایت جدی و عملی از حقوق خبرنگاران افغانستان شده است.
