غزال محمدی
بیرون از سرزمین مادریاش که در آن رؤیای ورزش از دختران گرفته شده است؛ نرگس رضایی، در میدان مبارزهی لیگ جهانی کاراته ایستاده و شانه به شانهی دختران جهان مبارزه میکند.
نرگس، ورزشکار مهاجر اهل افغانستان که در ایران زندگی میکند، در تاریخ ۱۹ جدی امسال در لیگجهانی کاراته در برابر فابیان چنگه زیتا، حریف مجارستانیاش، به میدان رفت. او اگر چه میدان را به رقیب خود واگذار کرد، اما گفت: «حضور در این رقابتها، فراتر از برد و باخت، فرصتی بود تا خودم را در میدان جهانی آزموده و محک بزنم.»
مرحله نخست لیگ جهانی کاراتهوان از ۱۹ تا ۲۱ جدی ۱۴۰۴ در شهر تفلیس گرجستان برگزار شد. این رقابتها با حضور یک هزار و ۲۵۷ ورزشکار از ۷۷ کشور، مهمترین رویدادهای کاراته در تقویم جهانی بهشمار میرود.
نرگس بهعنوان تنها نماینده افغانستان در این لیگ جهانی کاراتهوان بود و نخستین حضورش را در رقابتهای جهانی پشت سر گذاشت. او در گفتگو با رسانهی رخشانه، این تجربه را با ارزشترین مرحله از مسیر طولانی و پرچالش خودش در عرصه ورزش خواند.
در این رقابتها ورزشکاران در بخش کاتا انفرادی و کومیته با یکدیگر رقابت کردند و در این میان، نرگس با لباس سفید و کمربند سرخ در میدان مبارزه یا «تاتامی» لیگ جهانی کاراته حاضر شد و در بخش کاتا انفرادی با حریف مجارستانیاش به رقابت پرداخت.
کاتا انفرادی بخشی از ورزش کاراته است که ورزشکار به تنهایی حرکات از پیش تعیین شده را روی تاتامی اجرا میکند و داوران اجراها را براساس دقت، ریتم و کنترل بدن ارزیابی میکنند.
این دختر ورزشکار میگوید برای رسیدن به چنین سطحی از رقابتها روزانه بهطور میانگین چهار ساعت تمرین میکرد. او در مورد سطح رقابتها میگوید: «سطح مسابقات بسیار بالا بود و بعد از چندین سال تلاش و تمرین واقعا بهترین حس را داشتم که توانستم در چنین میدان مهمی قدم بگذارم. راه یافتن من به لیگ جهانی کاراته نتیجه سالها تلاش، تمرین و حمایتهای بی دریغ مربیان و خانوادهام بوده است و من به عنوان اولین دختر و تنها نماینده افغانستان توانستم در لیگ جهانی حضور پیدا کنم.»
نرگس همچنین با اشاره به از دست رفتن فرصت ورزش برای زنان و دختران افغانستان، حضور خودش در لیگ جهانی کاراته را به منزله جرقهای از امید برای دخترانی میداند که تحت حاکمیت گروه طالبان از فعالیتهای ورزشی محروم ماندهاند.
او گفته است: «خوشحالم که توانستم این مسیر را باز کنم و به آنها نشان دهم که با تلاش میتوان مسیر دشوار را پشت سر گذاشت. موفقیت من برای حضور در لیگ جهانی و ورود در رنکینگ جهانی کاراته، برایم نه تنها افتخار بلکه انگیزه مضاعف است.»
اکنون زنان و دختران افغانستان به طور رسمی در هیچ رقابت ورزشی در داخل افغانستان حضور ندارند و حتی گزارشهای رسانهای از حضور آنان در مسابقات بینالمللی بسیار اندک است.
از دیدگاه طالبان، ورزش زنان «غیر شرعی» است و این گروه ورزش زنان در افغانستان را به طور کامل ممنوع کرده و به آزار و اذیت زنان ورزشکار میپردازند.
در تازهترین مورد، نیروهای امر به معروف گروه طالبان، خدیجه احمدزاده، عضو تیم ملی تکواندو کشور را به تاریخ ۲۰ جدی سالجاری به خاطر راهاندازی باشگاه ورزشی مخفی برای زنان در شهرک جبرییل هرات بازداشت کردهاند. این ورزشکار مدت ۱۲ روز در بازداشت این گروه بود.
نرگس اصالتا از ولایت بامیان در مرکز افغانستان است که پیش از تولد او، خانوادهاش افغانستان را ترک کرده و به ایران مهاجرت کردهاند. نرگس در سال ۱۳۸۴ در ایران بهدنیا آمد، او از کودکی آرزو داشت بهعنوان زن کاراتهکار افغانستان به سکوی قهرمانی مسابقات جهانی بایستد.
او نخستینبار در سن ۱۳ سالگی به این ورزش رویآورد. نرگس میگوید: «خوشبختانه خانوادهام از همان ابتدا همیشه حامی و مشوق من بودهاند و پدرم مشوق اصلی من بود که هميشه با حمایتهایشان در این مسیر سخت کنارم بودند و نقش بزرگی در رسیدن من به این جایگاه داشتهاند.»
نرگس ورزش کاراته را زیر نظر دو مربی زن ایرانی پیش برده است. دستکم هفت سال او در این ورزش عرق ریخته است. «ورزش کاراته برای من فقط رقابت نیست، بلکه بخش مهمی از رشد شخصیتیام بوده است. این ورزش به من یاد داده در شرایط سخت آرام بمانم شکستها رو بپذیرم و دوباره قویتر برگردم.»
با این حال، بسیاری از ورزشکاران زن افغانستان که پس از ممنوعیتها ناچار به مهاجرت به ایران شدهاند، با چالشهای جدی روبهرو هستند؛ از جمله کمبود امکانات تمرینی، دسترسی محدود به فضاهای حرفهای و نبود حمایت از جانب کشور میزبان. این مشکلات باعث شده تا بسیاری از زنان ورزشکار از ادامه مسیر ورزشی خود باز بمانند.
نرگس نیز به خاطر همین مشکلات فرصتهای زیادی را از دست داده است. «به خاطر نبود حمایت و شرایط سختی که داشتم از مسابقات زیادی جا ماندم. در سالهای اخیر بارها و بارها پیش آمده که من برای لیگهای جهانی زیر ۲۱ سال و مسابقات آسیایی خودم را آماده کردم ولی به خاطر شرایطی که ما دختران افغانستان در آن درگیر هستیم، نتوانستم در این مسابقات حضور پیدا کنم. هنوز امید دارم و تمرین میکنم و باور دارم که روزی پرچم کشورم را بالا ببرم، میدانم که میتوانم این رویداد را رقم بزنم.»
نرگس همزمان دانشجوی حسابداری در دانشگاهی در ایران است.
نرگس در حالحاضر دارنده کمربند مشکی کاراته است و در دو سبک شوتوکان و شیتوریو فعالیت حرفهای دارد.
از افتخارات او میتوان به کسب نایبقهرمانی مسابقات آسیایی شوتوکان در سال ۱۴۰۳ اشاره کرد، جایی که او به نمایندگی از تیم کاراته مهاجرین افغانستان در ایران موفق به کسب مدال نقره آن رقابتها شد. همچنین این ورزشکار در اولین دوره مسابقات انتخابی کاراته مهاجرین در ایران موفق به کسب مقام اول این رقابتها شد.
با وجود فعالیت در محیطی نسبتا امن، دل نرگس همچنان با دختران کشورش است. دخترانی که در سایهی ممنوعیتها و فشارهای طالبان، نهتنها از ورزش بلکه از آموزش و ابتداییترین حقوق انسانی نیز محروم ماندهاند. «پیام من به دختران سرزمینم این است که به رویاهایتان ایمان داشته باشید و هیچوقت تسلیم نشوید. شاید امروز راهها سخت و محدود باشد اما با تلاش، صبر و پشتکار میتوان آیندهی متفاوتی ساخت؛ من هم از همین مسیر سخت عبور کردم و باور دارم شما هم میتوانید بدرخشید.»
نرگس، رویای بزرگی در سر دارد؛ برای ایستادن بر روی سکوی قهرمانی جهان. «هدف بزرگ من این است که در آینده بتوانم روی سکوی قهرمانی آسیا و جهان بایستم و برای مردم کشورم افتخار آفرینی کنم برای رسیدن به این هدف با جدیت به تمریناتم ادامه میدهم.»
