سازمان علمی- فرهنگی و آموزشی سازمان ملل متحد (یونسکو) در گزارشی گفته است در جایی که شهروندان آن به رسانههای آزادتر بیشتری دسترسی دارند، میزان نقض حقوق بشر در آنجا کاهش مییابد.
رخشانه: یونسکو امروز (دوشنبه، ۲۹ سرطان) گزارش بلند خود تحت عنوان «ارزش روزنامهنگاری: شواهد جهانی در مورد اهمیت رسانهها برای اقتصاد، امنیت ملی و بحرانها» را منتشر کرده است.
در گزارش یونسکو آمده است که آزادی رسانه و روزنامهنگاری در سراسر جهان مورد حمله قرار گرفتهاند. اطلاعات نادرست با پشتوانه هوش مصنوعی، مخاطبان را سردرگم و قطبی میکند.
براساس گزارش یونسکو، سانسور رسانههای آزاد توسط دولتها در سراسر جهان به شدت در حال افزایش است، خشونت فیزیکی و آنلاین علیه روزنامهنگاران نیز رو به افزایش است.
یونسکو نوشته است کشورهای با سطوح بالاتر آزادی مطبوعات دارای سطوح بالاتری از تولید ناخالص داخلی، رشد اقتصادی، ثبات اقتصادی، سرمایهگذاری مستقیم خارجی و توسعه اقتصادی هستند؛ و سطوح پایینتری از فساد دارند.
در گزارش آمده است: هنگامی که آزادی مطبوعات یک کشور در شاخص آزادی مطبوعات جهانی کاهش مییابد، کاهش ۱ تا ۲ درصدی در رشد تولید ناخالص داخلی واقعی مرتبط است.
یونسکو گفته است مطالعهای بر روی ۱۵۲ کشور در جنوب جهانی و اروپای شرقی از ۱۹۸۹ تا ۲۰۰۲ نشان داد که در جایی که شهروندان دسترسی بیشتری به رسانههای آزادتر، رادیو، تلویزیون و اینترنت دارند، میزان نقض حقوق بشر کاهش مییابد.
براساس یافتههای سازمان علمی- فرهنگی و آموزشی ملل متحد، روزنامهنگاری خطر درگیری، خشونت و سرکوب را در جوامع کاهش میدهد.
این نهاد گفته است زمانی که دولتها با حملات تروریستی و درگیریهای مسلحانه روبرو هستند، در صورت وجود رسانههای آزاد، افزایش سرکوب دولتی کمتر محتمل است.
یونسکو در حالی گزارش خود در مورد رسانهها و اهمیت روزنامهنگاری را منتشر کرده است که رسانهها و خبرنگاران در افغانستان طی پنج سال گذشته با محدودیتهای شدیدی از سوی طالبان مواجه بودهاند.
این گروه طی این مدت، محدودیتهای شدیدی بر رسانهها و فعالیت رسانهای وضع کرده و سبب توقف فعالیت دهها رسانهی صوتی، تصویری و چاپی در کشور شده و چندین خبرنگار، کارمند و فعال رسانهای را بازداشت و زندانی کردهاند.
سازمان گزارشگران بدون مرز (RSF) در گزارش شاخص جهانی آزادی مطبوعات در سال ۲۰۲۶ گفت که افغانستان زیر سلطهی طالبان در شاخص جهانی آزادی رسانهها، ۵۳ پله سقوط کرده است.
در گزارش این نهاد آمده است که افغانستانِ تحت کنترل طالبان، از میان ۱۸۰ کشور در رتبه ۱۷۵ قرار دارد و در جریان نزدیک به پنج سال گذشته از نظر شاخص آزادی مطبوعات ۵۳ رتبه سقوط کرده است.
