دفتر نمایندگی سیاسی سازمان ملل متحد (یوناما) در افغانستان گفته است که زنان در افغانستان چهار برابر کمتر از مردان به سازوکارهای رسمی عدالت دسترسی دارند.
رخشانه: اين نهاد امروز (یکشنبه، ۱۷ حوت) به مناسبت هشتم مارچ، روز جهانی همبستگی زنان گفته براساس یک نظرسنجی، بسیاری از زنان افغانستان از مسیرهای امن یا مؤثر برای حل اختلافات یا پاسخگو ساختن عاملان سوءاستفاده محروم ماندهاند.
یوناما گفته که این وضعیت بحران موجود برای زنان و دختران افغانستان که پیش از این نیز با مجموعهای از محدودیتها از سوی طالبان روبرو بودهاند را تشدید میکند.
جورجت گانیون، سرپرست یوناما در افغانستان گفته است «زمانی که بخش بزرگی از جامعه با موانعی برای حل اختلافات یا جستوجوی حمایت روبرو باشد، اعتماد به نهادها تضعیف میشود و جوامع و افراد در برابر آسیبها آسیبپذیرتر میشوند.»
سوزان فرگوسن، نماینده بخش زنان سازمان ملل در افغانستان نیز گفته است دسترسی به عدالت یک حق بنیادین و سنگبنای امنیت و کرامت زنان است.
او افزوده است: «وقتی زنان از نهادهای عدلی کنار گذاشته میشوند، امنیت، استقلال و فرصتهای اندک باقیمانده آنان برای درخواست کمک بیرون از خانه تضعیف میشود. این موضوع بهویژه برای زنانی که خشونت خانگی را تجربه میکنند بسیار مهم است.»
یوناما گفته ۱۴ درصد از زنانی که در این نظرسنجی شرکت کرده، گفتهاند که به خدمات رسمی برای حلوفصل اختلافات شان دسترسی دارند، یوناما گفته این رقم در میان مردان ۵۳ درصد است.
زنان عمدتا وضعیت را به اقدامات طالبان در تعلیق نهادها و میکانیزمهای کلیدی به شمول وزارت امور زنان و کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان و حذف زنان متخصص از بخش حقوقی و از دست رفتن شمار زیادی از مراکز خدمت محور به زنان نسبت دادهاند.
سازمان ملل گفته اصولنامه جزایی محاکم طالبان که اوایل سال جاری میلادی به صورت غیررسمی توشیح شد، موانع بیشتری بر سر راه زنانی ایجاد کرده است که به دنبال حمایت یا پاسخخواهی از طریق نظام قضایی هستند.
دسترسی زنان به سازوکارهای غیررسمی حل اختلاف، مانند جرگهها و شوراهای محلی که به طور سنتی با عضویت بزرگان محل برگزار میشوند و نمایندگی کمی از زنان دارند، محدود است و این امر توانایی زنان برای حل دعاوی و تضمین امنیت آنها را کاهش داده است.
شرکتکنندگان این نظرسنجی خواستار تقویت نهادها برای حمایت از دسترسی زنان به عدالت، احیای مکانیزمهای زنمحور برای حل منازعات محلی، پشتیبانی از مشاوره محرمانه و ایجاد مراکز حمایتی با ارائه خدمات حقوقی، روانی و حفاظتی شدهاند.
شعار جهانی روز زن ۲۰۲۶ «حق، عدالت و اقدام برای تمام زنان و دختران» است و یوناما بر رفع موانع دسترسی برابر به عدالت، مقابله با قوانین و هنجارهای تبعیضآمیز و تقویت خدمات حمایتی تأکید کرده است.
