ثریا دلیل، وزیر پیشین صحت عامهی افغانستان گفته است که زنان و دختران در افغانستان زیر سلطهی طالبان با موانع عمیق و روبه افزایشی در دسترسی به خدمات صحی روبهرو هستند.
رخشانه: دلیل این اظهارات را دیروز (پنجشنبه، ۷ حوت) در ۶۱مین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل پس از ارایهی گزارش گزارشگر سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان مطرح کرده است.
وزیر پیشین صحت عامهی کشور با اشاره به محدودیتهای طالبان بر رفتوآمد، فعالیت کارکنان صحی زن و منع تحصیل زنان و دختران در رشتههای طبی، گفته که این محدودیتها مانع استفادهی زنان و دختران از حق سلامتشان میشوند.
او به نقل از یک کارمند صحی زن در افغانستان گفته است: «یک نظام صحی نمیتواند دوام بیاورد اگر نیمی از نیروی بالقوهاش حذف شود. اگر وضعیت به همین مسیر ادامه یابد، پیامدهای آن نهتنها زنان امروز، بلکه نسلها را متأثر خواهد ساخت.»
ثریا دلیل در سخنرانی خود در جینوا بر «تقویت صدای زنان و دختران افغانستان، در دستور کار بودن بحران حقوق بشری افغانستان بهویژه نظام آپارتاید جنسیتی، بازگرداندن حقوق بنیادین، تضمین آزادی رفتوآمد و حق کار زنان از جمله کارمندان زن در سازمان ملل و لغو قانون جدید اصول محاکمات جزایی برای محاکم» تاکید کرده است.
او در این نشست گفته است: «فشار بهتنهایی کافی نیست. محور قرار دادن و تقویت صدای زنان افغانستان کلیدی است. هنگامی که زنان افغانستان در سکوهای بینالمللی سخن میگویند، روایت خطرناکِ اجتنابناپذیر بودن سرکوب را درهم میشکنند. این وضعیت اجتنابناپذیر نیست. یک انتخاب سیاسی است.»
وزیر پیشین صحت عامهی کشور خواستار تداوم کمکهای بشردوستانه به افغانستان شده و بر باز نگهداشتن کلینیکها و مراکز صحی و ایجاد مسیرهای بدیل آموزشی برای دختران و پسران در افغانستان تاکید کرده است.
او همچنین بر آغاز کار میکانیزم تحقیقاتی مستقل برای بررسی نقض حقوق بشر در افغانستان تاکید کرده و گفته آپارتاید جنسیتی باید بهعنوان جنایت علیه بشریت در قوانین بینالمللی تصریح گردد.
دلیل از کشورهای عضو سازمان ملل خواسته که از سازمانهای تحت رهبری زنان و کارکنان صحی زن حمایت کنند و «اطمینان حاصل شود که زنان بهصورت معنادار در تمام بحثهای مرتبط با افغانستان شامل باشند.»
او همچنین خواستار حمایت از سازوکارهای عدالت بینالمللی برای تحقیق، جمعآوری و حفظ شواهد و پیگرد قانونی شده است و گفته نقضهایی که بر سلامت و دسترسی به خدمات صحی تأثیر میگذارد باید بهطور سیستماتیک بررسی، مستندسازی و رسیدگی شود.
وزیر پیشین صحت عامهی کشور بر لغو اصولنامهی جزایی محاکم طالبان تأکید کرده و افزوده که براساس این قانون «خانوادهها به واحدهای اجرایی، جوامع به شبکههای نظارتی، و شهروندان به ابزارهای سرکوب تبدیل میشوند.»
او در پایان سخنرانی خود خواستار حمایت از حق زنان و دختران در افغانستان شده و افزود که سلامت، آموزش، برابری و کرامت، حق هر زن و هر دختر است.
