بیش از ۶۰ تن از دانشگاهیان، هنرمندان، مدافعان حقوق بشر و سازمانهای اجتماعی جامعهی هزاره، خواستار بهرسمیتشناسی منشأ هزارهگی سوزندوزی بهکاررفته در طرح شماره ۱۲ مجموعه بهار/تابستان ۲۰۲۷ گابریلا هرست شدهاند.
رخشانه: فعالان جامعهی هزاره در نامهای به گابریلا هرست، طراح مد و بنیاد «تورکواز ماونتین» نوشتهاند که هزارهها «خالقان» این سبک سوزندوزی هستند.
گابریلا هرست، طراح مد اهل اروگوئه روز دوشنبه هفتهی پیش (۱۳ میزان) در هفته مد پاریس مجموعه بهار-تابستان خود را با الهام از فرهنگ و هنر افغانستان به نمایش گذاشت.
او گفته بود که این طرحها با همکاری زنان صنعتگر افغانستان و با استفاده از پارچههای ایکات، گلدوزیهای سنتی و نقشها نمادین افغانستان طراحی شده است.
فعالان جامعه هزاره در نامه خود گفتهاند که «سوزندوزی بهکاررفته در طرح شماره ۱۲ مجموعه بهار/تابستان ۲۰۲۷ گابریلا هرست که در تاریخ ۵ اکتبر در پاریس به نمایش گذاشته شد» هزارهگی بوده و نام هزارهها باید بهعنوان خالقان این هنر ذکر شود.
لباس شماره ۱۲، یک لباس بافتنی سیاهرنگ که در تاریخ ۵ اکتبر ۲۰۲۶ در کاخ پتی پاله در پاریس به نمایش گذاشته شد، دارای چهار پنل تزئینی است که با دست روی سینه آن سوزندوزی شدهاند.
به گفتهی آنها، این طرح از «دستمال مهر»، یک دستمال مقدس هزارهها برای نیایش، الهام گرفته است؛ اما هیچیک از این دو نهاد در پستهای خود در شبکههای اجتماعی نامی از هزارهها نبردهاند.
فعالان جامعهی هزاره از گابریلا هرست، طراح مد و بنیاد تورکواز ماونتین خواستهاند که میراث هزارهگیِ پشت یک لباس نمایش مد در پاریس را به رسمیت بشناسند.
آنها گفتهاند که بنیاد تورکواز ماونتین، منشا این طرح را صرفا «یک قطعه پارچه متعلق به دهه ۱۹۵۰ که در غزنی افغانستان خلق شده است» توصیف کرده است، ولی هیچیک از این دو نهاد نامی از مردم هزاره نبردهاند.
فعالان جامعهی هزاره افزودهاند که موزه بریتانیا، مرکز پژوهشهای نساجی در لیدن، موزه هنرهای مردمی بینالمللی در سانتافه و موزه نساجی دانشگاه جورج واشنگتن نیز همگی این دستمالها را بهعنوان آثار هزارهها فهرست کردهاند.
امضاکنندگان این نامه گفتهاند حذف نام هزارهها به عنوان خالقان این طرح، به معنی «به حاشیه راندهشدن و نابودی عمدی میراث فرهنگی» میباشد.
آنها از گابریلا هرست و بنیاد تورکواز ماونتین خواستهاند که «بهدلیل نادیدهگرفتن فرهنگ هزاره و زنان هزارهای که میراث فرهنگی آنان الهامبخش این مجموعه بوده است، عذرخواهی عمومی کنند.»
فعالان جامعهی هزاره، همچنین خواستار اصلاح توضیحات و زیرنویسهای پستهای شبکههای اجتماعی در مورد این طرح شده و گفتهاند که منشأ طرح بهدرستی بهعنوان یک دستمال نیایش هزارهها، یعنی «دستمال مهر»، معرفی شود.
آنها خواستار ذکر منشأ هزارهگی در تمام مواد مجموعه شده و از این دو نهاد خواستهاند درباره مشورت با هنرمندان و نمایندگان هزاره در استفاده از این طرح، توضیح کتبی ارائه کنند.
امضاکنندگان این نامه، از بنیاد تورکواز ماونتین نیز خواستهاند که تعهدی عمومی به رعایت اصول فرهنگی مسوولانه در همکاری با هنرمندانی که با آنان کار میکند، ارائه دهد.

