نیلاب ( نام مستعار)
در حالی که باشندگان پنجشیر، بهویژه زنان باردار، بیش از هر زمان دیگر به خدمات صحی نیاز دارند، روایتهای محلی نشان میدهد که مراکز درمانی بهگونهای فزاینده در خدمت رسیدگی به زخمیهای نظامیان طالبان قرار گرفته است.
این روایت نگاهی به وضعیت شفاخانه ولسوالی «رخه» در پنجشیر انداخته است. بر اساس گفتههای چندین منبع محلی، امکانات این شفاخانه -از داکتران گرفته تا دارو و تجهیزات- بیشتر در اختیار نیروهای نظامی قرار دارد. این در حالی است که بیماران ملکی، بهخصوص زنان، با محدودیتها و موانع جدی در دسترسی به خدمات درمانی روبهرو هستند.
برخورد دوگانه با بیماران؛ زنان در حاشیه
در سوی دیگر، برخورد با زنان، بهویژه زنانی که بدون محرم به شفاخانه مراجعه میکنند، همچنان با سختگیری و تبعیض همراه است. بسیاری از این زنان بهدلیل شرایط اقتصادی و اجتماعی، شوهر یا محرم خود را در کنارشان ندارند، زیرا آنان در خارج از کشور یا در مناطق دیگر مشغول کار هستند.
با این حال، بهجای درک این وضعیت، از این زنان پرسیده میشود: «محرمات کجاست؟ باید شوهرت حاضر باشد.» این در حالی است که برخی از این زنان در شرایط عاجل، مانند درد شدید زایمان، به شفاخانه مراجعه میکنند و نیاز فوری به رسیدگی دارند.
اما بهجای دریافت خدمات، با پاسخ رد مواجه میشوند و این تأخیر میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای مادر و کودک داشته باشد.
فشار اقتصادی و محرومیت از درمان
مشکل تنها به دسترسی محدود ختم نمیشود. بسیاری از بیماران که توان خرید دوا را ندارند، پس از مراجعه به شفاخانه دولتی، تنها یک نسخه دریافت میکنند و مجبور میشوند دارو را با قیمتهای گزاف از بیرون تهیه کنند.
این وضعیت، فشار مضاعفی بر خانوادههای فقیر وارد کرده و عملاً آنان را از درمان مناسب محروم ساخته است.
بحرانی فراتر از پنجشیر
این مشکلات تنها محدود به پنجشیر نیست؛ بلکه باشندگان ولایات همجوار که برای دریافت خدمات صحی به این ولایت مراجعه میکنند نیز با همین چالشها روبهرو هستند.
ادامه این وضعیت، نه تنها دسترسی به خدمات صحی را برای اقشار آسیبپذیر دشوارتر میسازد، بلکه شکاف عمیقتری میان نیازهای مردم و عملکرد نهادهای صحی ایجاد میکند؛ شکافی که میتواند به یک بحران انسانی گستردهتر منجر شود.
شفاخانه ولسوالی «رخه» در ولسوالی رخه پنجشیر قرار دارد. این شفاخانه مرکزی ۴۰ بستر داشته و اخیراً به ۵۰ بستر ارتقا یافته است. که بهطور متوسط روزانه بیش از ۱۲۰ بیمار را پذیرش میکند.
همچنین در این شفاخانه یک بخش عاجل مجهز به دستگاه اشعه ایکس دیجیتال افتتاح شده است که میتواند برخی از نیازهای جدی بیماران را پاسخگو باشد.
یادداشت: مسوولیت محتوایی روایتهای ارسالی به رسانهی رخشانه، به دوش نویسندگان آن است.
