شرم از داکتر؛ مرگ و میر هنگام زایمان هنوز یک معضل بزرگ برای زنان است

سالانه بیش از ۶۵۰۰تن زن برای زایمان در شفاخانه‌ی ملکی ولایت پروان مراجعه می‌کنند که ۷درصد از این نوزادان و مادران جان‌های‌شان را از دست می‌دهند. 

براساس گفته‌های مسئولان این شفاخانه حدود ۶درصد مرگ و میر مادران و کودکان از ولسوالی‌ها و یک درصد از مرکز ولایت پروان است. همچنان ۱۳درصد مرگ نوزادان در هنگام زایمان اتفاق می‌افتد. 

پلوشه سعیدی متخصص نسائی و ولادی در شفاخانه‌ی ملکی پروان می‌گوید که مرگ و میر مادران و کودکان بیشتر از عدم توجه صورت می‌گیرد و زنان در هنگام بارداری کارهای شاقه انجام می‌دهند و  تغذیه سالم نمی‌شوند. او افزود که بیشتر مرگ و میرها در خانواده‌هایی صورت می‌گیرد که پیش داکتر آمدن را ننگ می‌دانند و از رفتن پیش متخصص نسایی ولادی خودداری می کنند.

مرسل(نام مستعار) همین چند روز پیش کودکش را از دست داده است. او می‌گوید برای اولین‌بار باردار شده بود و تنها زنده بودن کودکش را با لگدهایی که به شکم او می‌زد، تشخيص می‌داد. مرسل می‌گوید در روستای شان رسم نیست که از جنین داخل شکمت صحبت کنی. رسم که هیچ نیست؛ بلکه ننگ و شرم هم است و باید با حیا باشی. اما مرسل یک شب متوجه می‌شود که کودکش دیگر لگد نمی‌زند. درحالی که درد ناشناخته‌ای را در بدنش حس می‌کند؛ اما تنها اهمیت به بی‌حرکتی کودکش می‌دهد و نزد مادر همسرش می‌رود. مادر همسرش با زبان کنایه‌‌آمیزی می‌گوید:«برو دختر هیچ گپی نیست باز می‌زایی».

خانم سعیدی می‌گوید که بیشتر مرگ و میرها را از ولسوالی‌های دور دست دارند؛ زیرا تا زمانی که یک خانم نتواند زایمان طبیعی داشته باشد، آن‌گاه خانواده‌ها به شفاخانه مراجعه می‌کنند که در اکثر اوقات دوری راه و دیر اقدام کردن آن‌ها باعث مرگ مادر یا کودک می‌شود. 

نرگس باشنده ولسوالی سیدخیل ولایت پروان است. او یک سال قبل کودک مرده به‌دنیا آورد، در حالی که هنوز ۱۸ساله نشده است. بی‌حالی و ضعف هنوز در صورتش برق می‌زند. او می‌گوید که ماه دهم را حتا تکمیل کرده بود و کودک به‌دنیا نمی‌آمد. وقتی به شفاخانه‌ی ملکی پروان مراجعه می‌کنند بعد از معاینات معلوم می‌شود که او بیش از حد ضعیف و کم‌خون بوده و کودکش وقت تلف شده است. 

در شفاخانه‌ی ملکی این ولایت در یک شبانه روز حدود نزدیک به ۲۰۰تن برای زایمان مراجعه می‌کنند که از آن میان۲۵تا ۳۰ تن زایمان می‌کنند. از این میان در ۲۴ساعت دو الی سه نوزاد تلف می‌شوند. در این شفاخانه تنها ۵بستر برای مریضان ولادی موجود است. به گفته مسئولان این شفاخانه حتا بستر کافی برای همین تعداد مریض ندارد و برخی داکتران می‌گویند که گاهی مجبور می‌شوند که سه مریض را در یک بستر به‌صورت نشسته و یا در دهلیزها ولادت بدهند.