له شپږم ټولګي پورته نجونو پر مخ د ښوونځیو بندېدو د ۱۴۳۹ ورځې سره سم د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې اعلان کړی، چې د یوې نظر پوښتنې له مخې ۹۲ سلنه افغانان، د ښځو او نجونو د زده کړو ملاتړي دي او د هغوی لپاره زده کړې«مهمې» بولي.
رخشانه: په ملګرو ملتونو پورې تړلي دغه بنسټ تېره ورځ(جمعه د وږي ۷ مه) پر خپله وېب پاڼه په خپره کړې اعلامیه کې ویلي، په دې نظر پوښتنه کې کور په کور دوه زره او ۱۹۰ کسان، د نجونو د زده کړو په اړه پوښتل شوي دي.
د دې نظر پوښتنې د موندنو پر اساس په کلیوالي ټولنو کې ۸۷ سلنه نارینه وو او ۹۵ سلنه ښځو او په ښاري ټولنو کې ۹۵ سلنه نارینه او ښځې د نجونو له زده کړو ملاتړ کوي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې استازې سوزان فرګوسن ویلي:«نېږدې هر وخت لمړنی څه چې نجونې موږ ته وايي، دا دي، چې هغوی د زده کړو لېواله دي او غواړي یوازې د زده کړو لپاره فرصت ولري.»
هغې زیاته کړې:«دغه راز کورنۍ هم وايي، غواړي، چې لوڼۍ دا خوب ولري. هغوی پوهېږي، چې زده کړې او لوست په یوه داسې هېواد کې، چې نیم وګړي یې تر بېوزلۍ لاندې ژوند کوي، کولی شي د ژوند لارو ته بدلون ورکړي.»
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې خبرداری ورکړی، چې د ښځو پر زده کړو د طالبانو د محدودیتونو په صورت کې به تر ۲۰۲۶ کال پورې د ماشومانو ودونه ۲۵ سلنه، په نویو ځوانو شویو نجونو کې به له وخته وړاندې زېږون ۴۵ سلنه او مور او ماشوم مړینه به لږ تر لږه ۵۰ سلنه زیاته شي.
دغه راز یاد بنسټ وړاندوینه کړې چې د ښځو پر ټولنیزو او اقتصادي فعالیتونو، د طالبانو محدویتونه به د ۲۰۲۴ نه تر ۲۰۲۶ پورې، د افغانستان اقتصاد ته ۹۲۰ میلیون ډالره زیان واړوي.
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې ټینګار کړی، چې د دغه محدویتونو اغېز تر اقتصاد ها خوا دی او د راتلونکې په اړه د ښځو دا تصویر چې کولی شي کار وکړي، مشري وکړي، ګډون ولري په سیستماتیک ډول له منځه وړي.
همدارنګه یاد بنسټ موندلې چې د «د ښځو پر وړاندې د طالبانو د سیستماتیکو او دوامداره محدویتونو» سره سره ۴۰ سلنه افغان مېرمنې لا هم یوه داسې راتلونکې انځوروي، چې په هغو کې بدلون او برابري امکان لري.
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې زیاته کړې، کابو ۷۵ سلنه افغان ښځو او نجونو«خپل رواني حالت بد یا ډېر بد بللی دی.»
د یاد بنسټ د موندنو پر اساس، درې پر څلورمه برخه افغان ښځو ویلي، په ټولنو کې پر پرېکړو هېڅ اعېز نه لري. نیمايي له دې ښځو ویلي، ان په خپله کورنۍ کې هېڅ نفوذ نه لري.»
دغه بنسټ موندلې، ۴۱ سلنه ښځې په ورځ کې کم تر کمه یو ځل او ۱۴ سلنه ښځې یوازې په اوونۍ کې یو ځل له خپلو کورونو وځي.
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې زیاته کړې، په هغه سیمو کې، چېرته چې په غیردولتي بنسټونو کې د ښځو پر کار د طالبانو له خوا ډېر محدویتونه پلي کېږي، دا نظر پوښتنه د تلېفون له لارې تر سره شوې ده.
د یاد بنسټ د موندونو پر اساس په ملګرو ملتونو پورې تړلو بنسټونو کې په کار بوختو ۹۷ سلنه ښځو ویلي، د طالبانو محدودیتونو د دوی پر ورځني ژوند منفي اغېز کړی دی.
دغه راز په ملګرو ملتونو پورې تړلي یاد بنسټ اعلان کړی، چې افغانستان کې له نیمايي زیاتو غیر دولتي بنسټونو ویلي، د طالبانو محدویتونو ښځو او نجونو ته د دوی لاس رسی او حیاتي خدماتو وړاندې کولو وړتیا اغېزمنه کړې ده.
