په افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان د دفتر مرستیال ډاکتر موکتا شارما له طالبانو غوښتي، چې د هېواد په ختیځ کې د شوې زلزلې له ځپل شویو کسانو سره پر ښځینه مرستندویانو لګولي محدویتونه لغوه کړي.
رخشانه: ښاغلي شارما نن (دوشنبې د وږي ۱۷ مه) له رویټرز سره په مرکه کې ویلي، طالبان باید ښځینه مرستندویانو ته اجازه ورکړي، تر څو هغوی له محرم پرته، زلزله ځپلو سیمو ته د زیانمنو سره د مرستې په موخه سفر وکړي.
د روغتیا نړیوال سازمان د دفتر مرستیال ویلي:« اوس یوه ستره ستونزه په زلزله ځپلو سیمو کې د ښځینه مرستندویانو کمښت دي.»
هغه اټکل کړی، چې په دغه سیمه کې کابو ۹۰ سلنه مرستندویان نارینه دي او ۱۰ سلنه نور یې ډېری قابلې او نرسانې دي، نه هغه ډاکترانې چې وکولی شي سخت ټپیان درملنه کړي.
د روغتیا نړیوال سازمان دغه چارواکي پر ښځینه مرستندویانو محدویتونو ته په اشارې وايي، دغه موضوع د درملنې کړنلاره ستونزمنه کړې، ځکه ښخې یا د ناارامۍ احساس کوي یا هم له نارینه کارکوونکو سره له اړیکې او یوازې سفر څخه وېره لري.
د روانې میلادي میاشتې په لومړیو کې د هېواد په ختیځو ولایتونو کې مرګونې زلزلې او وروستیو ټکانونو له دوه زره څخه زیات کسان و وژل او له درې زره او ۶۰۰ څخه زیات ټپیان شولو چې دېری یې ښځې او ماشومان ټپیان شوي دي.
په مرستندویه بنسټونو کې د ښځو پر کار د طالبانو محدویتونو لګول د دې سبب شوی، چې په زلزله ځپلو سیمو کې د زیانمنو کسانو وضعیت ته د رسېدو چارې سوکه مخ ته لاړې شي.
دغې ډلې د طب په څانګو کې د ښځو او نجونو زده کړې، منع اعلان کړې دي.
افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان د دفتر مرستیال وايي، له محرم پرته په مرستندویه ښځینه کارکوونکو د سفر محدویت د دې لامل شوی، چې مرستندویه بنسټونه او ښځینه کارکوونکې ډاډه نه وي او کله هم ګواښ پر ځان وانخلي.
هغه زیاته کړې:«محدویتونه خورا پراخه دي، د محرم موضوع لا هم دوام لري او د طالبانو له لوري هېڅ رسمي معافیت نه دی ورکړل شوی.»
د روغتیا نړیوال سازمان دغه چارواکي له طالبانو غوښتي، چې باید ډېری ښځینه روغتیايي کارکوونکو ته اجازه ورکړي، تر څو زلزله ځپلو سیمو ته ورشي او زیانمنو کسانو سره مرسته وکړي.
شارما د روانې درملنې خدماتو ته د ښځو د نه لاسرسي په اړه ژوه اندېښنه څرګنده کړې، په ځانګړې توګه د هغه ښځو په اړه چې د کورنۍ نارینه یې په زلزله کې وژل شوي او اوس باید له محرم پرته محدویتونو سره جوړجاړی وکړي.
کونړ کې د زلزلې ځپلو څخه د پیرګل په نوم یوې ښځې ویلي، چې له زلزلې وروسته د کلي ډېری ښځې د وینې د فشار او رواني ستونزو سره مخ شوې او د درملنې خدماتو ته په لاس رسي کې له خنډ سره مخ دي.
هغې ویلي«د کتنې لپاره هېڅ ښځینه ډاکتره شتون نه لري، یوازې یو نارینه ډاکتر شته دی.»
ملګرو ملتونو وړاندوینه کړې، چې کابو ۱۱ زره او ۶۰۰ امیدواره مېرمنې د زلزلې تر اغېز لاندې دي، هغه هم په داسې یوه هېواد کې، چې په کې د اسیا په کچه د مور او ماشوم مړینه په کې زیاته ده.
د راپورونو پر اساس سږ کال په ځپل شویو سیمو کې کابو ۸۰ روغتیايي مرکزونه د امریکا د مرستو د کمښت له امله تړل شوي او ۱۶ نور روغتیايي مرکزونه هم د زلزلې د زیانونو له امله ځنډېدلي دي.
د هېواد په ختیځو ولایتونو کې د مرګونې زلزلې او د هغې د وروستیو ټکانونو څخه د لسو ورځو په تېرېدو لا هم د ژغونې او له کنډوالو لاندې کسانو د جسدونو را ایستلو عملیات دوام لري.
تر اوسه پورې د هېواد په ختیځو ولایتونو کې د شوې زلزلې د مرګ ژوبلې او مالی زیانونو په اړه کره معلومات په لاس کې نشته.
