افغانستان کې د ماشومانو د ملاتړ صندوق (یونیسف) وايي، افغانستان کې له شپږم ټولګي پورته له زده کړو د نجونو محرومیت د «رواني روغتیا، کم عمره ودونو او د ماشومانو تر منځ د زېږون کچې» د زیاتوالي لامل شوی دی.
رخشانه: یونیسف نن (چهارشنبې د وږي ۲۶ مه) پر خپله اېکس پاڼه د یوه پوسټ په خپرولو سره لیکلي، افغانستان کې له شپږم ټولګي پورته له زده کړو د نجونو د محرومیت څخه څلور کلونه تېر شوي.
افغانستان کې د یونیسف اجرائوي مشر کاترین راسل ویلي، د ۲۰۲۵ کال تر پای پورې به له ۲.۲ میلیونه څخه زیاتې نجونې، افغانستان کې له زده کړو لرې کړای شي.
هغې زیاته کړې، روان کال به له ګاونډیو هېوادونو له ۲ میلیونه څخه زیاتو کډوالو په راستنېدو سره، د هغه نجونو شمېر چې ښوونځي ته د تګ جوګه نه دي زیات شي.
افغانستان کې د یونیسف اجرائیوي مدیر له زده کړو د نجونو محرومیت بې عدالتي بللې وايي، دغه مخنیوی د هېواد د اوږد مهاله ثبات او پرمختګ لپاره ژور ګواښ دی.
هغه ویلي«رواني روغتیايي ستونزې، کم عمره ودونه او په ماشومانو کې د زېږون کچې لوړوالی» پر زده کړو د محدویت له امله زیاتوالی موندلی دی.
راسل د هېواد په ختیځ کې مرګونې زلزلې ته په اشارې وايي، د دغې طبیعي پېښې په ترڅ کې یوزر ۱۷۲ ماشومانو ژوند له لاسه ورکړی دی.
هغه په بېړنیو حالاتو کې پر زده کړو د سمبال او روزل شویو ښځو، روغتیايي او ټولنیزو کارکوونکو په حیاتي رول ټينګار وکړ وايي، د بشري خدماتو وړاندې کولو کې د ښځو شتون اړین دی.
راسل له طالبانو غوښتي، هر څومره ژر چې کېدای شي، له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر مخ د ښوونځیو دروازې پرانیزي.
۱۴۶۱ ورځې کېږیو چې طالبانو له شپږم ټولګي پورته نجونو پر مخ د ښوونځیو دروازې تړلې او په دولتي او خصوصي پوهنتونو کې یې هم د نجونو د تحصیل مخه بنده کړې ده.
د طالبانو له لوري د دې محدویتونو له لګولو وروسته، ډېری نجونو په انلاین ټولګیو کې د زده کړو لپاره ګډون وکړ او زده کړې یې کولې.
خو طالبانو په تازه اقدام کې په ۱۱ ولایتونو کې د نوري فایبر او وای فای انټرنټ ته د کاروونکو لاسرسی پرې کړ، دغه محدویت د دې لامل شوی، چې لسګونه زره زدکړیالان په ځانګړې توګه زده کوونکې نجونې، له انلاین زده کړو بې برخې شي.
