په افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان (WHO) په یوه راپور کې د افغان ښځو تر منځ د سرطان ناروغۍ زیاتېده اندېښمنوونکې بللې ده.
رخشانه: دغه سازمان نن (دوشنبې د وږي ۳۱ مه) د یوه راپور په خپرولو سره لیکلي، ډېری افغان ښځې د سینې او رحم د خولې سرطان په ناروغیو اخته کېږي.
د روغتیا نړیوال سازمان وايي، زیاتره ناروغان د ناروغۍ په پرمختللي پړاو کې د درملنې فکر کوي، چې په دې وخت کې درملنه کمه اغېزه لري.
د دې بنسټ په راپور کې ویل شوي، د زړه، شکرې، سرطان او سږو اوږدمهاله ناروغۍ په هېواد کې د مړینې ۴۳ سلنه جوړوي.
د روغتیا نړیوال سازمان د راپور له مخې، یوازې د زړه – رګونو ناروغي په کال کې له ۴۰ زره زیاتو کسانو ژوند اخلي او د هېوادونو تر منځ افغانستان کې د عمر سره سم مړینې کچه لوړه ده.
د روغتیا نړیوال سازمان خبرداری ورکړی او وايي، دغه شمېر به تر ۲۰۳۰ میلادي کال پورې له ۶۰ سلنه لوړ شي، چې ډېری به یې ښځې وي.
دغه راز یاد بنسټ ویلي، ژوند ژغورنې او حیاتي پاملرنې ته د زرګونو کورنیو لاس رسی، په ځانګړې توګه په لرې کلیوالیو سیمو کې سخت دی.
د روغتیا نړیوال سازمان د راپور پر بنسټ، د دې ننګونو منځ کې رواني روغتیا په افغانستان کې یو له تر ټولو پیاوړې او په ورته وخت له پامه غورځول شویو اندېښنو څخه ده.
د یاد بنسټ په وینا، کلونه جګړې، طبیعي پېښو او کډوالۍ په هغه کورنیو چې له پاکستان او ایران څخه راسنېږي ژورې اغېزې کړې دي.
د روغتیا نړیوال سازمان اټکل کړی، چې په افغانستان کې له هرو پنځو کسانو یو تن یې له یو ډول رواني اختلال سره ژوند کوي. همدارنګه تېر کال هېواد ته د راستنېدونکو کورنیو له نیمايي څخه زیات یې له وېرې، خفګان، له ضربې وروسته زیان په څېر اختلالاتو سره مخ شوې دي.
په افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان استازی ډاکتر ادوین سنیزا ویلي، په هېواد کې میلیونونه کسان هره ورځ له خطرناکو ناروغیو او رواني روغتیا له ستونزو سره لاس او ګرېوان دي او دې د هېواد په ماتېدونکي روغتیايي نظام عظمي فشار راوړی دی.
دې بنسټ ټينګار کړی، چې دوی په افغانستان کې د روغتیايي پاملرنې ته د لاسرسي پراخولو او عامه پوهاوي پیاوړتیا له لارې، د زیان منوونکو ډلو، په ځانګړې توګه د ښځو او ماشومانو ملاتړ کوي.







