په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ (یوناما) په یوه راپور کې لیکلي، د طالبانو له لوري د انټرنېټ او مخابراتي شبکو د ۴۸ ساعته بندښت پر مهال، په دریو ولایتونو کې یوه نو زېږدي او شپږو ماشومانو ژوند له لاسه ورکړی دی.
رخشانه: دغه راپور په افغانستان کې د بشري حقونو وضعیت د روان میلادي کال د جولای تر سپټمبر میاشتې پورې ارزولی او نن (سه شنبې د لړم ۶ مه) خپور شوی دی.
یوناما په خپل راپور کې لیکلي، د طالبانو له لوري په ټول هېواد کې د انترنېټ او مخابراتي شبکو ۴۸ ساعته بندښت په بغلان کې د یو نو زېږدي، په زابل کې د دریو ماشومانو او په بادغیس کې هم د دریو ماشومانو د مړینې لامل شوی دی.
دغه ماشومانو د «له ډاکترانو سره د اړیکو نه ټینګېدو، په ټاکلي وخت د وینې نه برابرېدو او امبولانس ته د لېږد په خاطر د پیغام په ځنډ رسېدو» له امله ژوند بایللی دی.
یوناما په خپل راپور کې د طالبانو د حکومت له لوري د پنځه کلنې ستراتېژۍ تصویب ته په اشارې وايي، په دې پروګرام کې «په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر وړاندې منظم تبعیض او خنډونو ته د رسېدنې» په اړه هېڅ اشاره نه ده شوې.
د دغه بنسټ په راپور کې لیکل شوي، د طالبانو له لوري په هېواد کې د انټرنېټ او مخابراتي شبکو ۴۸ ساعته بندښت «روغتیايي او بېړنیو خدماتو ته د نه لاسرسي، مخابراتي ګډوډۍ، د ښځو او نجونو پر وړاندې د محدودیتونو سختوالي، په سوداګریزه او بانکدارۍ او بشري خدماتو په برخو کې د ګډوډۍ» لامل شوی دی.
د یوناما د راپور پر اساس په هېواد کې د انټرنېټ او مخابراتي شبکو ۴۸ ساعته بندښت، د هېواد د وګړو په رواني حالت هم منفي اغېز کړی دی.
یوناما په خپل راپور کې پر دوام ویلي، د طالبانو دغه اقدام د دې لامل شوی وو، هغه رسنۍ چې خپرونې یې په نېټ پورې تړلې وې، خپلې خپرونې په بشپړه توګه بندې کړي.
د یوناما د راپور پر اساس دغه راز د طالبانو دې اقدام په زلزله ځپلو سیمو کې زیانمنو کسانو ته د بشري مرستو رسولو لړۍ، له ګاونډیو هېوادونو د کډوالو راستنېدو او په بشري مرستو پورې تړلو ټولو فعالیتونو باندې هم منفي اغېز کړی وو.
دغه راز یوناما ویلي، طالبانو د روان میلادي کال په اګست میاشت کې ۲۰ عنوانه کتابونه ممنوع اعلان کړي او په ټولو پوهنتونو کې یې د دې کتاب په لوستلو بندیز لګولی دی.
ډېری دغه کتابونو کې د خبریالۍ، حقوقي، تاریخي، سیاسي او اقتصادي کتابونه شامل دي، چې د ایراني لیکوالو او خپرندویانو دي. همدارنګه طالبانو په دولتي او خصوصي پوهنتونو کې د ښځو له خوا د لیکل شویو کتابو تدریس هم بند کړی دی.
یوناما په خپل راپور کړې وايي، په رسنیو کې د ښځو شتون مخ پر کمېدو دی او کم شمېر ښځینه خبریالانې چې په رسنیو کې فعالیت کوي، له سختو محدودیتونو سره مخ دي.
د یوناما په راپور کې راوړل شوي، طالبانو د روان میلادي کال د اګست په ۲۶ مه، د یوې خبري ناستې پر مهال د یوې ښځینه خبریالې غږ او انځور هم پرې کړی دی.
راپور ویلي، همدارنګه دغې ډلې د جولای په ۲۴ مه د «افغانستان د رسنیو بنسټ» درې نارینه کارکوونکي «د ښخو د زده کړې، جاسوسۍ او بد اخلاقۍ خپرولو» په تور نیولي او زندان ته یې اچولي دي.
