د افغانستان د بشري چارو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي استازي ریچارد بنټ ویلي، د بشر حقونه نړیوال دي او د خبرو اترو وړ نه دي او په هغه هېوادونو کې، چې هلته عدالت نه پلی کېږي، بې عدالتي هېڅکله باید عادي ونه ګڼل شي.
رخشانه: بنټ نن (چهارشنبې د لیندۍ ۱۹ مه) د بشري حقونو د نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي دي «بشري حقونه د ملګرو ملتونو په اصلي هسته کې ځای پر ځای شوي، تر څو له سولې، برابرۍ او انساني کرامت څخه ساتنه وکړي.»
د افغانستان د بشري حقونو د چارو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي استازي ویلي، د بشر حقونه د هغو بې عدالیتو د تکرار مخنیوی کوي، چې ډېری خلک، له هغې ډلې د افغانستان خلک نن ورسره مخ دي.
هغه پر دوام ټینګار کړی، چې نړیوال باید په خپل دریځ ټينګ ودرېږي او بې عدالتي هېکله هم عادي نه شي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ (یوناما) هم په یوه اعلامیه کې لیکلي، په افغانستان کې د ګڼ شمېر خلکو د بشري حقونو اړتیاوې لا هم نه دي پوره شوې.
یوناما وايي، په افغانستان کې ښځې او نجونې په دوامداره توګه د روغتیا، کار او په ټولنیز ژوند کې د ګډون برخو کې له سختو محدودیتونو سره مخ دي.
دغه بنسټ ټينګار کړی، چې په افغانستان کې د ښځو او نجونو په وړاندې د طالبانو محدودیتونو، د هغوی بنسټیز حقونه او د هېواد راتلونکې کمزورې کوي. روغتیايي خدماتو ته د لاسرسي نشتوالی کورنۍ زیانمنوي او ټولنه بې واکه کوي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سیاسي استازولۍ دفتر له ایران او پاکستان نه د کډوالو راستنېدو ته په اشارې ویلي، ښځې، نظامیان او د پخواني نظام کارکوونکي، د مدني ټولنې او رسنیو فعالان د طالبانو له لوري د غچ اخیستونکو اقداماتو سره مخ دي.
یوناما ټینګار کړی، چې طالبان دې د بشري حقونو په رعایت کولو او د نړیوالو معیارونو سره په سمون د ټولنې لپاره داسې زمینه برابره کړي، چې په هغې کې د افغانستان هر وګړۍ د چارو د ښوالي په موخه هڅې او همکارۍ وکړي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړي استازي او د یوناما سرپرست جورجت ګانیون وايي، بشري حقونه د ورځي ژوند د دوام لپاره یوه اړتیا ده. هغه په افغانستان کې د وضعیت د ښه والي لپاره د زده کړو او تحصیل، د کار او کسب او د ښځو او نجونو د ګډون حقونه اړین وبلل.
په افغانستان کې د بشري حقونو د عالي کمېشنرۍ استازي فیونا فریز وايي، ورځنۍ اړتیاوې لکه زده کړې، روغتیا، ژوند او خپلواکي هغه حقونه دي، چې باید د افغانستان د ټولو وګړو لپاره برابر شي، خو ډېر وګړي په ځانګړې توګه ښځې او نجونې له دې حقونو بې برخې دي.
په ملګرو ملتونو پورې تړلې پاڼې هم د بشري حقونو د نړیوالې ورځې په مناسبت په اعلامیه کې لیکلي، بشري حقونه «په دې کړکېچن دور کې د انسانانو د ورځنۍ اړتیاوو څخه یوه ده، چې ډېری خلک د نه خوندیتوب، نا خوښۍ او مخ په زیاتوالي بې ځایه کېدنې احساس لري.»
ملګرو ملتونو زیاته کړې «د بشري حقونو نړیواله ورځ پر دې ټکي ټینګار کوي، چې د بشري حقونو ارزښتونه بیا تصدیق کړو او وښیو چې دغه ارزښتونه لا هم د بشریت لپاره تر ټولو غوره لار ده.»







