د افغانستان د ښځو د تاریخ بدلون اعتراضي غورځنګ غړو د طالبانو د محکمو د جزايي اصول نامې د توشېح په تړاو وايي، چې دا سند له بشري حقونو سرغړونه ده او انساني کرامت تر پښو لاندې کوي.
رخشانه: د دې اعتراضي غورځنګ غړو تېره ورځ (جمعه د سلواغې ۱۰ مه) په یوه اعلامیه کې د طالبانو د مشر له خوا د دې اصول نامې توشېح په کلکه غندلې ده.
په دغه اعلامیه کې راغلي «د طالبانو دا اصول نامه، د قانون په وړاندې د افرادو د بنسټیزې برابرۍ د اصل، د عدالت حق ته د لاسرسی، انساني کرامت، د تګ راتګ خپلواکي، د کورني ژوند کولو حق او د تبعیض مخنیوی په منظمه توګه نقض کوي.»
اعلامیه کې راوړل شوي، د دې اصول نامې توشېح کول د «ملګرو ملتونو د منشور، د بشري حقونو د نړیوالې اعلامیې، د مدني او سیاسي نړیوالو حقونو له تړونونو او د ښځو په وړاندې د هر ډول، اقتصادي، ټولنیزو، کتلوري تبعیض له منځه وړلو کنوانسیون او د نړیوالو حقونو د ټولو الزامي حقونو» پر عکس ده.
د طالبانو د محاکمو جزايي اصول نامه تازه د دې ډلې د مشر هبت الله اخوندزاده له خوا توشېح شوې ده. په دې سند کې، د مذهبي لږکیو په وړاندې تبعیض او د ټولنې د وګړو د بنسټیزو خپلواکیو، له هغې جملې، انساني کرامت، د بیان د آزادۍ او فکر ماتونه، خپل سرې نیونې او سزاوې رسمي او قانوني شوې دي.
په دې قانون کې د حنفي مذهب لارویان مسلمان او د «اهل سنت او جماعت» سره نور د ټولو مذهبونو او بېلا بېلو باورونو لارویان «مبتدع یا بدعت کوونکي» بلل شوي دي.
د افغان ښځو د تاریخ بدلون د اعتراضي غورځنګ غړو ټینګار کړیو چې د دې منشور پلی کول به د جنسیت او او طبقاتي تبعیض بنسټیز، خپل سرې نیونې او سزاګانې به زیاتې، د ښځو او زیان منونکو ډلو په وړاندې به جوړښتي تاوتریخوالی زیات کړي، قانوني نظم به سقوط وکړي او د افغان وګړو انساني کرامت ته به جدي او نه جبرانېدونکی زیان ورسوي.
معترضو مېرمنو پر داوام ویلي، ملګري ملتونه، د بشري حقونو شورا، نړیوال او سیمه ییز بنسټونه او ټول دولتونه مکلف دي، چې د طالبانو د دې اصول نامې د توشېح په اړه چوتیا ونه کړي او په افغانستان کې د بشري حقونو څخه د پراخه سرغړونې په وړاندې عملي ګامونه پورته کړي.
دوی «د نړیوالې ځواب وینې کړنلارو، د جرمونو مستند کولو، هدفمنده قانوني فشارونو او خپلواکو بشري مرستو له لارې د دې اصول نامې د افغانانانو، په ځانګړې توګه د ښځو، ماشومانو، اقلیتونو، د شري حقونو مدافعینو او قربانیانو لپاره د عملي، قانوني او محافظتي ملاتړ غوښتنه کړې ده.»
د طالبانو د محکمو د جزايي اصول نامې د منځپانګې توشېح او غیر رسمي خپرېدو د بشري حقونو بنسټونو او نړیوال بنسټونو تر منځ پراخ غبرګونونه راپارولي دي. د بشري حقونو فعالانو دا قانون د نړیوالو کړنلارو او اصولو خلاف بللی ویلي یې دي، طالبان د دې قانون په توشېح کولو سره خپل جرمونو ته د مشروعیت ورکولو په لټه کې دي.
