ساینس په برخه کې د ښځو او نجونو د نړیوالې ورځې سره سم، یو شمېر نړیوالو بنسټونو او مشهور شخصتیونو، د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې د ښځو او نجونو پر خپلواکۍ او زده کړو ټینګار کړی دی.
رخشانه: د افغانستان د چارو لپاره د برېتانیا استازي ریچارد لیندسي ویلي، نجونې باید خپلواکه وي، تر څو پوه تر لاسه کړي او ښځې باید خپلواکه وي، تر څو د علم په حوزه کې فعالیت وکړي.
لیندسي نن (چهارشنبې د سلواغې ۲۲ مه) د ساینس په برخه کې د ښځو او نجونو د نړیوالو ورځې سره سم، په خپله اېکس پاڼه د یوه پوسټ په خپرولو سره لیکلي، د افغانستان راتلونکې په برابرو فرصتونو پورې تړلې ده.
د افغانستان د چارو لپاره د برېتانیا استازي زیاته کړې «د افغانستان د رباټیک خوب تښتوونکی ټیم ښيي، چې څه امکان لري.»
د ملګرو ملتونو سرمشنی آنتونیو ګوترش هم نن په خپله اېکس پاڼه لیکلي، د بشریت د پرمختګ لپاره په علومو کې برابري اړینه ده.
هغه لیکلي «زده کړې ته د لاسرسي زمینې د پرمختګ سره سره، له هرو دریو څېړونکو څخه یوه یې ښځه ده.»
ګوترش ویلي دي: «باید ډاډ تر لاسه کړو، چې ښځې او نجونې کولی شي د خپلو حقونو او د ټولو د ګټې لپاره خپلې علمي هیلې تر لاسه کړي.»
پخواني ولسمشر حامد کرزي هم د بشري ټولنې د پراختیا او ودې لپاره د ښځو او نجونو پر رول ټینګار کړی دی.
هغه په خپله اېکس پاڼه لیکلي «د ښځو او نجونو نوښتګري هغه مهال ممکنه ده، چې هغوی پوهې ته لاسرسی ولري.»
کرزي په ټولنیز ژوند کې د افغان ښځو او نجونو د رول د ستاینې تر څنګ هغوی ته سپارښتنه کړې، چې له هرې ممکنه لارې د پوهې، زده کړې ته د لاسرسي او د هېواد په وده او پرمختګ کې د ګډون لپاره هڅې وکړي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سیاسي استازولۍ دفتر (یوناما) نن سهار اعلان وکړ، چې له زده کړو د نجونو محرومیت د افغانستان د دردوونکې راتلونکې تت انځور ښيي.
دغه بنسټ پر خپله اېکس پاڼه لیکلي، ۱۶۰۷ ورځې کېږي، چې طالبانو له شپږم ټولګي پورته نجونو پر مخ د ښوونځیو دروازې تړلې دي.
د طالبانو مشر د ۲۰۲۱ میلادي کال د سپټمبر په ۱۷ مه، د یوه فرمان په ترڅ کې له شپږم ټولګي پورته نجونو پر مخ د ښوونځیو دروازې وتړلې.
دې ډلې په تېرو څه باندې څلورو کلونو کې له شپږم ټولګي پورته نجونو لپاره د ښوونځیو پرانستو لپاره کوم اقدام نه دی کړی او په پوهنتونو کې یې هم د نجونو پر زده کړو بندیز نه دی لرې کړی.
