افغانستان کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) وايي، د کونړ ولایت په ځینو برخو د پاکستان په هوايي بریدونو کې اووه تنه وژل شوي او د ۱۳ ښځو او ۳۹ ماشومانو په ګډون ۷۹ تنه ټپیان شوي دي.
رخشانه: اوچا نن (چهارشنبې د غوايي ۹ مه) په یوه راپور کې ویلي، پاکستان د روانۍ اوونۍ د دوشنبې ورځ، د کونړ مرکز اسعدآباد ښار، سرکاڼو او مرورې ولسوالیو هوايي او توغندیز بریدونه کړي دي.
طالبانو د دوشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې د کونړ ولایت په مرکز او ولسوالیو، د پاکستان په راکېټي او هوايي بریدونو کې، درې تنه وژل شوي او ۴۵ نور ټپیان دي.
د اوچا راپور کې، چې د ۲۰۲۶ کال د اپرېل له اولې تر ۲۷ مې موده رانغاړي راغلي، د طالبانو او پاکستان تر منځ نښتو کې په جګړیزه سیمو کې ۱۹ روغتیايي مرکزونه، پوره یا نیمه تړل شوي، چې روغتیايي خدماتو ته یې د ۷۸ زره کسانو لاسرسی لنډ کړی دی.
د دې بنسټ په وینا، دا جګړې د دې لامل شوې، چې د ناامنۍ له امله مرکزونه وتړل شي او ښځې او نجونې د بدني او زېږون روغتیايي خدماتو لاسرسی په جدي توګه ورته محدود کړي.
راپور کې راوړل شوي، د جګړو له امله کونړ او ننګرهار کې لسګونه ښوونځیو زیان لیدلی او ۱۳ زره او ۲۱۵ زده کوونکي په دې دوه ولایتونو کې له زده کړو پاتې شوي دي.
اوچا وايي، د فبرورۍ له وروستیو د دې راپور د چمتو کولو تر وخته پورې، شاخوا ۱۰۰ زره او ۹۰۰ کسان د پاکستان او طالبانو تر منځ جګړو له امله بې ځایه شوي دي.
د دې بنسټ په وینا، په زیانمنو سیمو کې د بشري مرستو اړتیا لا هم لوړه ده، په داسې توګه، چې شاوخوا ۱۶۰ زره کسان د خوړو له سخت کمښت سره مخ دي او آتکل کېږي، چې ۵۰ زره کسان د جنسیت پر بنست ولاتړ تاوتریخوالي سره مخ دي.
راپور زیاته کړې، ښځې، نجونې، ماشومان، عمر خوړلي او معلولیت لرونګي کسان له نورو زیات، د جنسیت پر بنسټ ولاړ، رواني خفګان او اړنیو خدماتو ته د محدود لاسرسي له ګواښونو سره مخ دي.
د اوچا په راپور کې ویل شوي، په زیانمن شویو سیمو کې ۵۰ زره او ۲۵۵ تنه د جنسیت پر بنسټ ولاړ تاوتریخوالي له ګواښ سره مخ دي، چې په کې ۴۸ زره او ۳۰۰ نجونې هم شاملې دي.
دا بنسټ وايي، په بشر دوستانه فعالیتونو د طالبانو محدودیتونه، د لارو خرابوالی او امنیتي ستونزې د دې لامل شوې، چې ښځینه روغتیايي کارکوونکې ونه شي کولی زیانمنو سیمو ته سفرونه وکړي.
راپور زیاتوي، د طالبانو له خوا په ښځینه کارکوونکو محدودیتونو، ښځو او نجونو ته خوندي او د جنسیت له پلوه حساس لاسرسی او د خوندیتوب خدماتو چمتو کول محدودوي.
د اوچا د راپور له مخې، په خوست، کونړ، ننګرهار، پکتیا، پکتیکا او نورستان ولایتونو کې شاوخوا ۳ زره او ۱۵۸ تر پنځو کلونو کم عمره ماشومان او ۹ زره او ۶۷۷ تنه امیدواره او شېدې ورکوونکې مېرمنې د خوړو ملاتړ ته اړتیا لري.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر ویلي، محدودې سرچینې او د بودیجې کمښت د شخړو او طبیعي پېښو څخه اغېزمنو سیمو کې اړمنو خلکو ته په وخت ځواب ویلو مخه نیسي.
