د مۍ درېیمه د مطبوعاتو د آزادۍ نړیوالې ورځې سره سم، د افغان خبریالانو د خوندیتوب کمېټې (AJSC) کابل کې د طالب چارواکو او یو شمېر خبریالانو په شتون کې غونده وکړه، هغه ناسته، چې په کې ښځینه خبریالانې اړ شوې، چې د پردې شا ته کېني.
رخشانه: په هغه انځورونو کې چې له دې غوندې نن (یکشنبې د غوايي ۱۳ مه) د دې بنسټ په فسبوک پاڼه خپاره شوي، لیدل کېږي، چې نارینه خبریالان یوې خوا او ښځینه خبریالانې د پردې شا ته ناستې دي.
په دې ناسته کې په هېواد کې د رسنیو د کار د وضعیت، اطلاعاتو ته د لاسرسي په اسانتیاوو، د رسنیو اقتصادي ستونزو ته د رسیدګۍ، د خبریالانو لپاره د روزنیزو پروګرامونو برابرول او له رسنیو او خبریالانو په ملاتړ خبرې اترې وشوې.
د افغان خبریالانو د خوندیتوب کمېتې د پروګرامونو مسوول حسیب الله فرارون ویلي، دا بنسټ د خبریالانو د خوندي کاري چاپېریال برابرولو پر تمرکز سربېره، هڅه کوي، چې د خبریالانو د وړتیاوو لوړولو لپاره رونیز پروګرامونه هم پیل کړي.
د ناستې ګډونوالو د رسنیو ننګونو ته د رسیدګۍ، په ځانګړې توګه اقتصادي ستونزو، معلوماتو ته د ښه لاسرسي او د رسنیو او خبریالانو لپاره د ملاتړ په اړه ټينګار وکړ.
طالبانو په تېرو نېږدې پنځو کلونو کې خپلواکې رسنۍ ځپلې او په هېواد کې یې د خبریالانو، رسنیزو کارکوونکو او فعالانو نیونې ته زور ورکړی دی.
دې ډلې په رسنیو کې د ښځو غږ خپرول بند کړي او په وار وار یې په رسمي خبري ناستو کې د ښځینه خبریالانو غږ سانسور کړی دی.
پرون د افغان خبریالانو مرکز (AFJC) په یوه اعلامیه کې لیکلي وو، چې په تېرو دولسو میاشتو کې یې د طالبانو له لوري د رسنیو او خبریالانو له آزادۍ د سرغړونې لږ تر لږه ۱۵۰ پېښې ثبت کړې، چې ۱۲۷ پېښې د ګواښلو او ۲۰ پښې یې د خبریالانو د نیولو دي.
د دې مرکز په وینا، طالبانو په دې یوه کال کې پر رسنیو فشارونه زیات کړي او د پروګرامونو او له خلکو سره د مرکو په څرنګوالي کې لاسوهنه کوي.
پر ښځینه خبریالانو محدودیتونه زیات شوي، په څو ولایتونو کې په رسمي ډول د ښځو په غږ بندیز لګول شوی او څو ځلې د طالبانو په خبري ناستو کې د ښځینه خبریالانو غږ سانسور کړای شوی دی.
په تېر یوه کال کې لږ تر لږه ۲۰ خبریالان او د رسنیو کارکوونکي د طالبانو له لوري نیول شوي او بندي شوي دي. څلور خبریالان لا هم د طالبانو په بند کې دي.
د بې پولې خبریالانو سازمان هم په خپل کلني راپور کې لیکي، افغانستان د نړۍ د ۱۸۰ هېوادونو تر منځ د مطبوعاتو آزادۍ په درجه بندۍ کې ۱۷۵ ام ځای لري. د طالبانو تر واک لاندې افغانستان د خبریالانو، په ځانګړې توګه د ښځینه خبریالانو لپاره یو له تر ټولو خطرناکو هېوادونو څخه دی.
