افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان (WHO) وايي، په هر ساعت کې یوه افغان مور، د مخنیوي وړ پېچلتیاوو لکه، خونرېزۍ، د وینې لوړ فشار، انتان او سخت زېږون له امله، خپل ژوند له لاسه ورکوي.
رخشانه: دې بنسټ نن (سه شنبې د غوايي ۱۵ مه) یوه راپور کې لیکلي، لا هم ډېری افغان مېرمنې، د امیدوارۍ او زېږون پر مهال له مرګونو خطرونو سره مخ دي.
د روغتیا نړیوال سازمان په خپل راپور کې لیکلي، افغانستان کې د میندو مړینه لوړه ده. د دې بنسټ په وینا، په دې هېواد کې د میندو مړینه، په هرو ۱۰۰ زرو ژوندیو زېږونونو کې ۵۲۱ پېښې ده.
راپور کې راغلي، له ۲۰۰۷ میلادي کال راهیسې تر اوسه، له زېږون مخکې څارنې له ۳۱ سلنې و ۷۶ سلنې ته او د زېږون پر مهال د ماهرو کارکوونکو حضور له ۲۴ سلنې و ۶۷ سلنه زیاتوالی کړی دی.
دې بنسټ په خپل راپور کې لیکلي: «ډېری میندو ته چې [د اولاد له پیدا کېدو وروسته) ژوندۍ پاتېږي [زېږون] کولی شي تل پاتې پایلې ولري.
د روغتیا نړیوال سازمان ویلي، «د زېږون فیسټولای، ټپ چې د اوږده او ستونزمن زېږون له امله رامنځ ته کېږي، د اوږدمهاله روغتیا ستونزو او ټولینزې نوم بدۍ لامل کېږي.»
دې بنسټ ویلي، ډېری هغه مېرمنې چې له زېږون وروسته، د ولادي فیسټولای سره مخ کېږي، د کار کولو توان نه لري او له سختو رواني فشارونو سره مخ کېږي. هغو تر ډېره د شرم، تخصصي خدماتو ته د محدود لاسرسي او د درملنې له امکان څخه د نه خبرتیا له امله، په چوتیا کې رنځېږي.
د روغتیا نړیوال سازمان وايي، په ټول افغانستان کې د ښځو او ماشومانو لپاره د بنسټيزو روغتیايي خدماتو د پراخولو په حال کې دي، تر څو له میندو سره مرسته وکړي، چې خوندي زېږون ولري.
دې سازمان زیاته کړې، شاوخوا زرو تنو روغتیايي کارکوونکو ته یې روزنه ورکړې، تر څو هغوی له میندو او نوزېږدو څار لا ښه کړي او د میندو سره د [زېږون] پېچلتیاوو په مخنیوي کې مرسته وکړي.
افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان استازي ډاکتر ادوین سنیزا سالوادور ویلي: «هېڅ یوه مور باید د امیندوارۍ او زېږون پر مهال له مراقبت څخه پاتې نه شي او هر نوزېږدی، د یوه ښه ژوند د پیل وړ دی.»
هغه زیاته کړې: «د روغتیا نړیوال سازمان اساسي خدماتو ته د لاسرسي د پراختیا په حال کې دی او په ورته وخت کې ډاډ تر لاسه کوي، چې د زېږون له پېچلتیاوو زیانمنې ښځې، هغه پاملرنه، عزت او ملاتړ تر لاسه کولی شي، چې دوی یې وړ دي.»
