افغانستان کې د یوناما مرستندویه پلاوي (یوناما) په دیپلوماسۍ کې د ښځو د نړیوالې ورځې په مناسبت، په نړیوالو همکاریو او سولې مخ ته وړلو کې د ښځو د رول پر پیاوړتیا ټینګار وکړ او د افغان ښځو او نجونو لپاره یې د برابرو فرصتونو د رامنځ ته کولو غوښتنه کړې.
رخشانه: یوناما نن چهارشنبې د (چنګاښ ۳ مه) په دیپلوماسۍ کې د ښځو نړیوالې ورځې په تړاو په خپله فسبوک پاڼه ویلي دي: ديپلوماته مېرمنې یوازې په نړیوالو اړیکو کې ګډونکوونکې نه دي، بلکې رهبرانې، د سولې منځګړې او د برابرۍ مدافعانې دي، چې په خپله زده او تجربې سره د عادلانه او ثبات لرونکې نړۍ رامنځ ته کولو لپاره مرسته کوي.
یوناما د افغانستان وضعیت ته په اشارې زیاته کړې، په عمومي ژوند او د تصمیم نیولو په پروسو کې د شځو د معنوي ونډې تامینول لا هم اساسي ارزښت لري او د تلپاتې سولې او هېواد د روښانه راتلونکې ترلاسه کولو لپاره د ښځو حضور او غږ اړین دی.
دې بیانیې یو ځل بیا د افغان ښځو او نجونو لپاره د برابرو فرصتونو برابرولو پر اړتیا ټینګار کړی، تر څو وکولی شي زده کړه وکړي، مشري وکړي او د ټولنې په ټولو ساحو، له هغې جملې په ديپلوماسۍ او عمومي خدماتو کې ګټور رول ولوبوي.
یوناما بیان کړې، د ښځو بشپړ او مانا لرونکی ګډون نه یوازې یو اساسي حق، بلکې دا د پیاوړې، لا زیاتو زغم وړ او سوله ییزه ټولنو تر لاسه کولو لپاره یو شرط دی.
دا بیانیه په داسې شرایطو کې صادره شوې، چې ښځې د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته، په دولتي بنسټونو، رسمي دیپلوماسۍ او د عمومي ژوند په ډېری ساحو کې، د طالبانو د حکومت له خوا محرومې ساتل شوې دي. د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت هم تر اوسه هېڅ یوه ښځه په خپل ديپلوماتیک جوړښت کې نه ده منلې او په بهر کې د طالبانو سفارتونه او استازولۍ هم ښځینه کارکوونکې نه لرې.
د بشري حقونو بنسټونو په وار وار دا محدودیتونه «جنستي توپیر» بللی او د ښځو په وړاندې د طالبانو د فرمانونو لغوه کولو غوښتنه یې کړې ده. د دې بنسټ د مخکنیو راپورونو له مخې، له کار، زده کړو، ټولنیزو او سیاسي فعالیتونو د ښځو محرومیت، د افغانستان پر اقتصاد، نظام جوړتیا او نجونو په راتلونکو پراخې اغېزې لرلې دي.
په ورته وخت کې د یونسکو د راپورنو له مخې، پر افغانستان د طالبانو په تېره څلور کلنه واکمنۍ کې، له ۸۰ سلنه زیاتې ښځینه خبریالانو او په رسنیو کې کارکوونکو، خپلې دندې له لاسه ورکړې او همدارنګه ۲.۲ میلیونه نجونې د زده کړې له حق څخه محرومې شوې دي.
