د «افغان ښځو د تاریخ بدلون» غورځنګ غړو پر هېواد د طالبانو د واکمنۍ د پنځمې کلیزې په درشل کې د جنسیتي توپیر د په رسمیت پېژندلو او د افغانستان له خلکو د نړیوالې ټولنې د ملاتړ غوښتنه وکړه.
رخشانه: د دې اعتراضي غورځنګ غړو نن (چهارشنبې د زمري ۲۱ مه) په یوه اعلامیه کې لیکلي، پر هېواد د طالبانو په پنځه کلنه واکمنۍ کې، میلیونه وګړي خپلو اساسي حقونو او آزادیو ته له لاسرسي محروم شوي دي.
د دوی په اعلامیه کې راغلي، په تېرو پنځو کلونو کې، ښځې په هدفي توګه له عمومي ژوند څخه حذف شوې او بېوزلي، جبري کډوالۍ، د قانون حاکمیت پاشل کېدل او انساني بحران پراخوالی کړی دی.
معترضو ښځو لیکلي، طالبانو له بیا واک ته رسېدو وروسته، افغانستان د معاصر تاریخ تر ټولو ژور د بشري حقونو، سیاسي، اقتصادي او انساني بحران سره مخ کړی دی.
دوی زیاته کړې: «ښځې او نجونې د زده کړې، کار، سیاسي ګډون، په عمومي فضا کې له شتون او خپلو بنسټیزو حقونو محرومې شوې دي. د بیان آزادي، د رسنیو آزادي، د سوله ییزه راټولېدونو آزادي او د مدني ټولنې فعالیت محدود شوی دی.»
معترضو ښځو ټینګار کړی، چې طالبانو په تېرو پنځو کلونو کې په خپل سرو نیونو، د معترضینو ځپلو، د خپلواکو رسنیو محدودیتونو او له عمومي ژوند څخه د ښځو هدفي حذفولو سره، په میلونونه افغان وګړو خپل محدودیتونه تحمیل کړي دي.
د دې اعتراضي غورځنګ غړو ویلي، له عمومي ژوند څخه د ښځو د سازمان شوي حذف سیاست، له اساسي حقونو د هغوی محرومول او د ښځو په وړاندې نظام مند تبعیض، له نړیوالو قوانینو سره په ټکر کې دی.
دوی له نړیوالې ټولنې وغوښتلو چې په افغانستان کې جنسیتي توپیر د نړیوالو قوانینو له مخې د جرم په توګه په رسمیت وپېژني او د جرمي کولو لپاره د اړینو کړنلارو له جوړلو او تصویب څخه ملاتړ وکړي.
همدارنګه معترضو ښخو د بشري حقونو د جدي سرغړونو د څېړلو او د عاملینو د ځواب ورکولو د یقیني کولو لپاره د «جرمونو نړیوالې محکمې او نورو واک لرونکو ادارو پورې اړوند میکانېزمونو» د ملاتړ غوښتنه وکړه.
د «افغان ښځو د تاریخ بدلون» غورځنګ غړو د هغه ملاتړ د بندولو غوښتنه وکړه، چې د دوی په وینا، «د ځپلو، تبیض او د بشري حقونو د سرغړونو د جوړښتونو د پیاوړتیا لامل کېږي.»
دوی د بشري حقونو د مدافعینو، خبریالانو او نورو ټولو کسانو د سمدستي او غیر مشروط خوشي کولو غوښتنه وکړه، چې د بیان د آزادۍ له حق څخه د ګټې اخیستنې په تور نیول شوي دي.
معترضو ښځو له نړیوالې ټولنې وغوښتل، چې د افغانستان خلک هېر نه کړي، د بشري حقونو د سرغړونو د قربانیانو تر څنګ ودرېږي او له خلکو د خپل برخلیک ټاکلو څخه ملاتړ وکړي.
