د افغانستان له رسنیو د ملاتړ سازمان (AMSO) په یوه راپور کې ویلي، د طالبانو استخباراتي ځواکونو په کابل، ننګرهار او یو شمېر نورو ولایتونو کې، له سیمه ییزه خبریالانو غوښتي، هغه خبریالان، چې له جلا وطنه رسنیو سره همکاري لري، په نښه او دوی ته یې وروښيي.
رخشانه: دې بنسټ نن (چهارشنبې د زمري ۲۱ مه) په یوه راپور کې لیکلي، د طالبانو استخباراتي ځواکونو، له سیمه ییزه خبریالانو، د رسنیو له مسوولینو او د خبریالانو د ملاتړ له سیمه ییزه بنسټونو غوښتي، چې د طالبانو د نظام ملاتړ وکړي او خپله د ملاتړ موضوع په ښکاره توګه اعلان کړي.
د امسو په راپور کې چې د روان میلادي کال د جولای له ۱۰ مې د اګست تر ۱۰ مې موده کې چمتو شوی راغلي، پر رسنیو د طالبانو محدودیتونه او په ځینو ولایتونو کې په خبریالانو او رسنیو په مستقیم او غیرمستقیم ډول، امنیتي، استخباراتي، جوړښت فشارونه زیات شوي دي.
دې بنسټ په خپل راپور کې لیکلي، د سیمه ییزو پېښو په پوښښ کې سانسور، د خبریالانو استخباراتي څارنه او د رسنیو د مالي او تصویري فعالیتونو محدودول، د هېواد د رسنیو په چاپېریال کې د دوامداره او منظم تمایلاتو برخه ګرځېدلې ده.
د افغانستان د رسنیو د ملاتړ سازمان وايي، د طالبانو محدودیتونو نه یوازې د رسنیو او خبریالانو د مسلکي فعالیت لمن ورټوله کړې، بلکې خپلواکي، کاري خوندیتوب او د رسنیزو بنسټونو اقتصادي پایښت یې هم تر اغېز لاندې کړی دی.
امسو ویلي، بدخشان کې د طالبانو او د دې ډلې د مخالفینو تر منځ له وروستیو نښتو وروسته، په دې ولایت کې له دې جګړې د راپور د جزیاتو ورکولو باندې، پر ځايي خبریالانو د څار او فشار کچه زیاته شوې ده.
دا بنسټ په خپل راپور کې راوړي، طالبانو په هلمند کې له خبریالانو غوښتي، په نیمروز کې د هغه کسانو، چې د تندې له امله مړ شول، اړوند خبرونه خپاره نه کړي. زابل کې هم دې ډلې له ځايي خبریالانو غوښتي، چې د ترافیکي پېښو اړوند خبرونو ته «په محدود او کم رنګه ډول» پوښښ ورکړي.
دغه بنسټ په خپل راپور کې وايي، طالبانو په کندهار، زابل، اروزګان، ننګرهار، نورستان او هلمند ولایتونو کې د خبریالانو په کار کې «له قانوني چوکاټ د باندې» مداخله کړې او په ځینو مواردو کې یې خبریالان د دوی له امرونو په سرغړونو بندي کړي دي.
دې سازمان ویلي، افغان رسنۍ په داسې چاپېریال کې فعالیت کوي، چې په هغې کې د خبر رسولو خپلواکي، د خبرو په لیکلو کې آزادي، د خبریالانو امنیت، په رسنیو کې د ښځو شتون او اطلاعاتو ته لاسرسی له زیاتو محدودیتونو سره مخ دي.
امسو په هېواد کې پر رسنیو او خبریالانو د طالبانو د محدودیتونو زیاتېدو په اړه اندېښنه ښودلې او خبرداری یې ورکړی، چې د محدودیتونو دوام او سختوالی به اطلاعاتو ته لاسرسی له جدي خطر سره مخ کړي.
د بې پولې خبریالانو سازمان د راپور له مخې، پر خبریالانو او ښځینه کارکوونکو د طالبانو د محدودیتونو له لګېدو وروسته، ۸۰ سلنه ښځینه خبریالانو له رسنیزو فعالیتونو لاس اخیستی دی.
واک ته د طالبانو په بیا راتګ سره، افغانستان د مطبوعاتو د آزادۍ په شاخص کې، د ۱۸۰ هېوادونو تر منځ د مطبوعاتو د آزادۍ له مخې له ۱۲۲ مقام څخه ۱۷۸ مقام ته لوېدلی دی.
