بي بي سي په یوه راپور کې لیکلي، جوزجان ولایت کې د طالبانو والي عبدالله سرحدي ښځې «بې عقله او ناقص العقل» بللې دي.
رخشانه: په دې راپور کې چې نن (دوشنبې د وږي ۲ مه) د بي بي سي انګلیسي څانګې خپور کړی راغي، یوې ځوانې ښځې د طالبانو له یوه پخواني قوماندان څخه، چې اوس خړه ګیره لري، له خپل مېړه څخه د طلاق غوښتنه کړې وه او ټینګار یې درلود، چې غواړي له خپل خاونده جلا شي.
د بي بي سي په حواله، دا ۱۸ کلنه نجلۍ چې مخ یې په نقاب بشپړ پوښتلی وو او لمر ضد چشمکې یې به سترګو وې، خپل مېړه تورن کړ، چې په میاشتو میاشتو یې وهلې ډبولې.
دې ښځې عبدالله سرحدي ته ویلي: «ان که د ګډ ژوند د دوام لپاره یو امکان هم شتون درلودای، دلته نه راتلم… ما مې خپله پرېکړه کړې ده.»
د طالبانو والي وروسته له هغې، چې هڅه کوي دا ځوانه نجلۍ له طلاق څخه وګرځوي، وروسته وايي، ښځې «بې عقله» او «ناقص العقل» دي.
د بي بي سي د راپور له مخې، په دې صحنه کې حاضرو نارینه چارواکو، ساتونکو او سپین ږیرو، د ښځو په اړه د عبدالله سرحدی له دې خبرو وروسته وخندل.
په هغه ویډیو کې چې له والي سره د دې ځوانۍ نجلۍ خبرې اترې د بي بي سي له خوا خپرې شوې، دا نجلۍ وايي، له مېړه سره یې اته میاشتې ژوند کړی او داسې چې ګواکي په دوزخ کې یې ژوند کړی وي.
هغه په ځواب کې د طالبانو والي ته وايي: «هېڅکله نور نه غواړم چې له هغه سره بیا ژوند وکړم… اعدام ته هم چمتو یم خو نه غواړم له مېړه سره مې ژوند وکړم. کوم عزت چې ما درلود، هر څه دې مېړه له ما وړي دي.»
بي بي سي ویلي، دا شېبه پنځه کاله وروسته له هغه، چې طالبانو په ۲۰۲۱ کې د امریکا ملاتړی حکومت څنډې ته کړ، د طالبانو د حکومتو د ورځنیو نادره واقعیتونو انځور وړاندې کوي.
په دې موده کې ښځې تر ډېره له کاري چاپېریال نه څنډې ته کړای شوې، په پوهنتونونو کې له زده کړو منع دي او اجازه نه لري، چې یوازې سفر وکړی یا پارکونو او تفریحي مرکزونو ته ولاړې شي.
د طالبانو سره د دوه کلونو په جریان کې، د بي بي سي ځینو خبریالانو د سخت دریځه اسلامي غورځنګ د نفوذ لرونکو شخصیتونو سره بې سارې لاسرسی تر لاسه کړی دی، د هغو کسانو سره یې وخت تېر کړی، چې یو وخت یې ځانمرګي بریدونه پلانول یا یې کلونه کلونه تر ځمکه لاندې پټنځایونو کې ژوند کاوه، خو اوس په حکومتي چارواکو او سرتېرو بدل شوي دي.
طالبانو د واک ته رسېدو سره سم ادعا وکړه، چې بدلون یې کړی، خو ډېری سیاستونه یې له شریعت- اسلامي دین له قانون سخت دریځه تفسیر دی، چې په ۱۹۹۰ لسیزه کې یې پلی کاول.
د ویلو ده، افغانستان کې د طالبانو په پنځه کلنه واکمنۍ کې، پر ښځو ګڼ محدودیتونه لګول شوي او اوس د طلاق پروسه هم د ښځو لپاره ستونزمنه شوې ده.
