د بشري حقونو د څار سازمان اعلان کړی، چې د تېر یوه کال په اوږدو کې، په افغانستان کې جنسیتي ځور او تعقیب له پخوا ډېر بنسټیز شوی دی.
رخشانه: دې بنسټ نن (دوشنبې د وږي ۱۶ مه) د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ملتونو د ځانګړي راپور ورکوونکي وروستي راپور ته، چې په هېواد کې د بشري حقونو د وضعیت په اړه دی، غبرګون ښودلی.
د بشري حقونو د څار سازمان ویلي، د بنټ راپور په افغانستان کې د تېر یوه کال د بدلونو په اړه یو ټکان ورکوونکی انځور وړاندې کوي او دا په افغانستان کې د ماشومانو د حقونو په اړه د طالبانو د پنځه کلنو سیاستونو یو ویجاړونکی غېز ښکاره کوي.
د دې سازمان په وینا، له ۲۰۲۱ کال را په دېخوا، طالب چارواکو ښځې او نجونې په هدفي ډول له خپلو اساسي حقونو محرومې کړې دي.
د بشري حقونو څارډلې ټینګار کړی، چې د تېر یوه کال په اوږدو کې، جنسیتي ځور او تعقیب له پخوا ډېر بنسټیز شوی او له مخکې محدود شوي حقوقي ملاتړونه یې نور هم له منځه وړي دي.
دې بنسټ د طالبانو د زوجینو جلاوالي اصولنامې توشېح ته په اشارې ویلي، په دې سند کې «له حد زیات وهل ټکول» د ښځو په وړاندې د کورني تاوتریخوالي په توګه په رسمیت پېژندل شوی دی.
د بشري حقونو د څار سازمان ویلي، لا هم خبریالان، د بشري حقونو مدافعین، معترضان او د دولت پخواني کارکوونکي، له خپل سرو نیونو، جبري لادرکه کولو، ربړونې او د بشري حقونو له نورو فاحشو سرغړونو سره مخ دي.
دې بنسټ ویلي، د ملګرو ملتونو غړي هېوادونه باید پر خپل هوډ ودرېږي او په افغانستات کې د بشري حقونو د ملاتړ، د سرغړونو د مخنیوي او د هغو د عاملینو د ځواب ویوونکي کولو لپاره باوري تګلارې تدوین کړي.
د بشري حقونو څار ډلې زیاته کړې، چې د ځانګړي راپور ورکوونکي خپلواکه څارنه، راپور ورکول او د افغان مدني ټولنې سره تعامل لا هم اړین او نه بدلېدونکی دی.
دې بنسټ له ټولو هېوادونو غوښتي، چې د هغه د بشپړ ماموریت له تمدید څخه ملاتړ وکړي، د سپارښتو د تر سره کولو لپاره یې هڅې وکړي، د هغو د دفتر په واک کې وړ سرچینې په واک کې ورکړي او د وضعیت په اړه د منظم راپور ورکولو غوښتونکي شي.
د بشري حقونو څار ډله وايي، هېوادونه باید د بشري حقونو د روښانه او نه اندازه کولو وړ معیارونو له ټاکلو پرته، له طالبانو سره تعامل عادي کړي.
دا بنسټ وايي، هېڅ هېواد نه باید یو کس د طالبانو تر واک لاندې افغانستان ته په زور ستون کړي، ځکه په دې هېواد کې ځورونه او تعقیب په منظمه او مستنده توګه دوام لري.
د بشري حقونو څارډلې ټینګار کړی، چې دولتونه باید جنسیتي توپیر په نړیوال چوکاټ کې د بشريت په وړاندې د جرم په توګه په رسمیت وپېژني او د هاګ نړیوالې محکمې له لوري د جنسیتي توپیر د ځور او تعقیب او په افغانستان کې د نورو نړیولو فاحشو جرمونو د عاملینو د تعقیب له هڅو ملاتړ او ساتنه وکړي.
دې بنسټ ټينګار وکړ، چې د افغانستان قربانیان او ژوندي پاتي شوي کسان او د هغوی کورنۍ، له اوږدې مودې راهیسې، د حقیقت، عدالت او زیانونو د جبران په تمه دي.
