د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر ولکر تورک پر افغان ښځو او نجونو د طالبانو د محدودیتونو پر دوام نیوکه کړې وايي، افغانستان کې د بشري حقونو وضعیت نور هم مخ په خرابېدو دی.
رخشانه: د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د عالي کمېشنر دفتر نن (چهارشنبې د وږي ۱۸ مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره له نړیوالې ټولنې غوښتي، چې طالبانو د نړیوالو حقونو په چوکاټ کې د کړو ژمنو رعایت کولو ته اړ کړي.
ولکر تورک وايي، د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې د ډېری خلکو وضعیت تر بد بدتره کېږي. میلیونه خلک له لوږې سره مخ دي، د بشر د اساسي حقونو په وړاندې درناوی مخ په خرابېدو دی او سلګونه زره کسان له ځپلې خوښې پرته افغانستان ته ستنول کېږي.
نوموړي زیاته کړې: «طالبان د هرې میاشتې په تېرېدو سره ځپوونکي محدودیتونه لا پسې سختوي. په دې سره داسې تر سترګو کېږي، چې نړۍ د افغانستان خلک هېر کړي دي.»
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر ویلي، نړیوالې ټولنې د افغانستان خلک د هغه وضعیت په وړاندې، چې ورځ تر بلې ژورېږي، یوازې پرېښودي دي.
تورک د زده کړو، کار، تګ راتګ د آزادۍ او عمومي ژوند ته د لاسرسۍ، حجاب د مراعت کولو او له پرېکړه کوونکو بنسټونو د ښځو ایستلو دوامداره او سخت محدودیتونه غندلي دي.
هغه د زوجینو جلاوالي اصولنامې توشېح ته په اشارې ویلي، دا سند له مېړونو د ښځو جلاوالی لا ستونزمنوي او په ضمني ډول د ماشومتوب ودونه او د ښځو او ماشومانو په وړاندې تاوتریجوالی روا بولي.
تورک وايي، د ملګرو ملتونو د تړلو بنسټونو دفترونو ته د ښځینه کارکوونکو د ممنوعیت یوکال کېږي.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر وايي، له ۲۰۲۱ میلادي کال راهیسې تر اوسه پورې، شاوخوا ۲.۲ میلیونه افغان نجونې او ښځې له منځنیو او عالي زده کړو محرومې شوې دي.
دی وايي، له عمومي ژوند څخه د ښځو او نجونو دا سیستماتیک حذفول، د بشري حقونو نه مننونکې سرغړونې دي، چې د طالبانو له لوري په یوه عادي او بنسټیز امر بدل شوی دی.
ده زیاته کړې ده: «دا ډول محدودیتونه چې په ښځو او نجونو پلي کېږي او د جنسیتي توپیر په مانا دي، په هېڅ ټولنه کې ځای نه لري.»
تورک وايي، د روان کال په لومړۍ نیمايي کې لږ تر لږه ۴۴۹ افغان مېرمنو او نارینه وو ته د طالبانو له خوا بدني سزا ورکړل شوې ده.
هغه ټینګار کړی، چې د مخکني نظام د کارکوونکو او امنیتي ځواکونو په وړاندې د طالبانو د بشري حقونو سرغړونې دوام لري او مذهبي لږکي له هغې جملې شیعه او اسماعیله ټولنې لا هم د محدودیتونو سره مخ دي.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر پر دوام وايي، افغانستان کې رسنۍ هم د طالبانو تر سانسور او د نورو محدودیتونو لاندې فعالیت کوي.
نوموړي، د طالبانو تر واک لاندې افغانستان ته د کډوالو جبري ستنولو ته په اشارې ویلي، له ۴۰۰ زره زیات وګړي په جبري توګه، تر ډېره له ایران او پاکستان، څخه و دغه هېواد ته ګرځول شوي دي.
ولکر تورک وايي، د افغانستان کابو ۲۱.۹ میلیونه وګړي، یا شاوخوا ۴۵ سلنه نفوس بشري مرستو ته اړتیا لري او بهرنۍ مرستې هم په شدت سره کمې شوې او د خلکو کړاونه یې نور هم زیات کړي دي.
