د ناروې د کډوالو شورا (NRC) مشر یان اګلنډ له افغانستان سره د بشري مرستو په کمېدا نیوکه کړې وايي، په هېواد کې د نجونو او ښځو لپاره د خدماتو رسولو د بودیجې کمښت ناورین دی.
رخشانه: اګلنډ د فرانسې خبري آژانس سره په مرکه کې ویلي، د بشري مرستو له کمېدا سره هممهاله، د افغان ښځو د حقونو د رعایت کولو لپاره غوښتې «مخ روڼی» دی.
هغه وايي، بهرني هېوادونه حق لري «د افغان نجونو لپاره د زده کړو او کار غوښتنه وکړي، خو دا مخ روڼی دی، چې یو څوک له افغانستان نه د باندې د اروپا له پلازمنې څخه په یوه سیمنا کې، دا ډول غوښتنې مطرح کوي او په ورته وخت کې د افغان نجونو لپاره د خوړو مرستې او ان د لومړنیو زده کړو لپاره مرستې بندوي.»
د طالبانو تر واک لاندې افغانستان سره نړیوالې مرستې په شدت سره کمې شوي دي. د ملګرو ملتونو د راپور له مخې د روان میلادي کال د اګست میاشتې تر وروستیو پورې په افغانستان کې د ژغورونکو بشري مرستو د وړاندې کولو لپاره له ۳۰ سلنې کمه بودیجه برابره شوې ده.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړي صندوق هم په اګست میاشت کې خبرداری ورکړی وو، چې روان کال د ماشومانو د حادې خوارځواکۍ کچه بحران ته رسېدلې او شاوخوا یو میلیون ماشومان یې تر اغېز لاندې راغلي دي.
د ناروې د کډوالو شورا مشر د افغان ښځو او نجونو لپاره د بودیجه کمښت «ناورین زېږوونکی» بللی وايي «څوک چې فکر کوي د افغانستان له خلکو د مرستو په اخیستو سره کولی شي طالبانو ته سزا ورکړي، شته واقعیتونه یې نه دي درک کړي.»
یان اګلنډ ویلي، د بودیجې د کمښت له امله اړ شوي د مرستندویه ښځینه کارکوونکو او د نجونو د لومړنیو زده کړو ښوونځې وباسي، ځکه کافي پیسې په واک کې نه لري.
هغه په افغانستان کې د ښځو او نجونو په وړاند د طالبانو سختو محدودیتونو ته په اشارې، دې ډلې ته په خطاب کې ویلي دي که چېرې «نجونو ته د زده کړو اجازه ونه کړل شي، له یوه ناورین سره به مخامخ شي.»
د ناورې د کډوالو شورا رییس ټینګار کړی، چې په افغانستان کې د نجونو د زده کړو د محدودیتونو د دوام په صورت کې به «راتلونکې کې هېڅ متخصصه ښوونکې، نرسه، ډاکتره یا افغان ښځینه قابله ونه لرو.»
هغه د زده کړو په اساسي رول ټينګار کړی ویلي یې دي: «زده کړې یو اساسي او نړیوال حق دی. موږ اوس هغو ته اړتیا لرو او باید همدا اوس له هغو برخمن و واوسو.»
اګلنډ په خپله اېکس پاڼه په یوه بل پوسټ کې لیکلي دي، چې کابل او کندهار کې یې له طالب مشرانو سره ولیدل او له شپږم ټولګي بره نجونو د زده کړو د زمینې برابرولو په اړه یې خبرې ورسره کړې دي.
هغه لیکلي، د هر کال په تېرېدو زره ګونه ښوونکې او د روغتیا برخې ښځینه کارکوونکې له کاري بازاره ایستل کېږي او د هغوی د ځای ناستې لپاره هېڅ فارغ التحصیل شتون نه لري.
د نوموړي په وینا، دا موضوع د افغانستان لپاره یوه جدي اندېښنه ده او په همدې دلیل موږ په ټولو کچو کې د نجونو او ښځو د زده کړو د بیا پیل لپاره، د افغانستان له دودونو سره سمې هڅې کوو.
د ناروې د کډوالو شورا رییس د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو او هېوادونو د دیپلوماتانو او ځانګړو استازو په نه شتون د نیوکې تر څنګ وايي، دا کسان دې د ښځو د حقونو لپاره پر طالبانو فشار راوړي.
اګلنډ له اروپايي حکومتونو، شمالي امریکا او نورو هېوادونو غوښتي، چې خپل سفارتونه بېرته په افغانستان کې پرانیسي، له طالبانو سره تعامل وکړي او «د ښځو او نجونو حقونه وغواړي او په ورته وخت کې هغوی ته مرستې ورسوي.»
د ناروې د کډوالو شورا مشر اشاره کړې، چې دا مهال په افغانستان کې نړیواله مرستندویه بنسټونه، په لومړۍ کرښه کې دي او «په بشپړه توکه یوازې» پرېښودل شوي دي.
نړیوالو مرسته رسوونکو بنسټونو تل د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې د بشري بحران د خرابېدو په اړه خبرداری ورکړی او ټینګار یې کړی، چې وړ مرستو رسولو لپاره د بودیجې د نه برابرېدو په صورت کې به، په دغه هېواد کې بشري وضعیت له دې هم خراب شي.
