د ښځو د حقونو فعاله او د «فراګیر» بشري حقونو بنسټ مسووله نرګس نهان وايي، افغانستان کې د ښځو په وړاندې د طالبانو د محدودیتونو له امله، هغوی اجازه لري د یوې ګولې ډوډۍ لپاره ګدايي وګړي، خو د کار اجازه نه لري.
رخشانه: نهان د طالبانو تر واک لاندې افغانستان د وضعیت په اړه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په غونډه کې ویلي دي «د افغانستان خلک په خپل حال پرېښودل شوي او نور د نړیوالو په پام کې نه راځي.»
د فراګیر بشري حقونو د بنسټ مسوولې زیاته کړې «ښځه توب جرم دی او په افغانستان کې نړۍ ته د ښځې راتګ تر هغې لوی جرم.»
نوموړې په هېواد کې د ښځو او نجونو په وړاندې د طالبانو پنځه کلونو محدودیتونو ته په اشارې وايي، ښځې اجازه لري، چې د یوې ګولې ډوډۍ لپاره ګدايي وکړي، خو دا اجازه نه لري، چې کار وکړي او له غزته ډکه ګټه ولري.
مېرمن نهان زیاته کړې: «یو پلار اجازه نه لري خپله لور ښوونځي ته ولېږي، خو کولی شي هغه په کم عمر کې ۷۰ کلن سړي ته په نکاح کړي یا هغه د ۵۰۰ ډالرو په بدل کې وپلوري.»
د بشري حقونو دې فعالې ټینګار کړی، هغه څه چې نن پر افغان ښځو او نجونو تېرېږي، سیاسي ښځ وژنه او د جنسیتي توپیر تر ټولو ناوړه شکل دی.
د هغې په وینا، د افغانستان بحران په هلکانو هم اغېز کړی. که څه هم هغوی زده کړو ته لاسرسی لري، خو د زده کړو محتوا او ماهیت د پام وړ بدلون کړی دی.
نرګس نهان وايي، د طالبانو تر واک لاندې افغانستان یو ځل بیا د نړیوالو ترهګرو ډلو په پټنځای او د افراطي نسل د روزنې او دیني مدرسو په مرکز بدل شوی دی.
د فراګیر بنسټ مسوولې زیاته کړې، د افغانستان بحران د بشري حقونو یو ژور بحران دی.
د دې په خبره، پر ښځو او نجونو د طالبانو د محدودیتونو او مدني فضا د محدودېدو سره سره، ښځو په تېرو پنځو کلونو کې خپلو موخو ته د رسېدو لپاره جګړه کړې.
هغې له ملګرو ملتونو غوښتي، یو داسې پرېکړه لیک تصویب کړي، چې افغانستان کې د ښځو او نجونو په وړاندې بنسټیز شوی تبعیض په رسمیت وپېژني.
د بشري حقونو دې فعالې د جرمونو ضد نړیوالې محکمې څخه غوښتي، چې د طالب مشرانو د نیولو حکم صادر کړي.
نوموړې د ملګرو ملتونو غړو هېوادونو څخه غوښتي، چې د افغانستان وضعیت د جنسیت توپیر په توګه په رسمیت وپېژني او هغه د نړیوالو قوانینو په چوکاټ کې د یوه نړیوال جرم په توګه وپېژني.
