«هزاره دیاسپورا شبکې» د سپټمبر په ۲۵ مه د عبدالرحمان له لوري «په افغانستان کې د هزاره ګانو د نسل وژنې کلیزې» په مناسبت په افغانستان کې د هزاره ګانو وضعیت ته د نړیوالې ټولنې د پاملرنې او د هغوی د حقونو، امنیت او انساني کرامت د ساتنې غوښتنه وکړه.
رخشانه: هزاره دیاسپورا شبکې په یوه لیک کې له دولتونو، ملګرو ملتونو، د بشري حقونو بنسټونو او مدني سازمانونو وغوښتل، چې افغانستان کې د هزاره ګانو وضعیت ته پاملرنه وکړي.
په دې لیک کې راغلي دي: «هزاره ګان د نولسمې پېړې په وروستیو کې له پراخو وژنو، مالکیت له سلب، غلامۍ او جبري ځای پر ځای کېدو سره مخ شوي. د تاریخي اسنادو او شواهدو له مخې، د ۱۸۹۱ تر ۱۸۹۳ کلونو پېښې د هزاره ګانو تاریخي نسل وژنه ګڼو.»
د دې لیک لیکوالانو ویلي، افغانستان کې د هزاره ګانو د نسل وژنې په رسمیت پېژندل د هزاره ګانو په وړاندې د تاریخي تبعیض او زیان مننې ریښو د پېژندلو یوه برخه او د دا ډول ناورینونو د تکرار د مخنیوي لپاره یو ګام دی.
دوی لیکلي، له هغو پېښو د ۱۳۴ کلونو په تېرېدو سره، هزاره ګان لا هم د تبعیض، امنیتي ګواښونو، مذهبي او ټولنیزو محدودیتونو، عدالت ته د نه لاسرسي له ستونزو، د ملکیت له سلبېدو، ایستلو او جبري ځای پر ځای کولو سره مخ دي.
هزاره دیاسپورا شبکې ویلي، «د دې برخې د ځینو نمونو دوام، نه یوازې د ناوړه تاریخي پېښو یادونه کوي، بلکې بلکې د نړیوالې ټولنې جدي پاملرنې او مسوولانه اقدام ته اړتیا لري.
د دې شبکې غړي وايي، د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې هزاره ګان له سختو محدودیتونو او جدي زیانونو «ځاني امنیت، مالکیت او ځای، عدالت ته لاسرسي، زده کړو، مذهبي او عقیدوي خپلواکۍ، بیان آزادۍ او په ټولنیز او کلتوري ژوند کې د برابر ګډون، ایستلو او جبري ځای پر ځای کولو» له ستونزو سره مخ دي.
دوی د هزاره ګانو له بشري حقونو د سرغړونو د مستندولو او خپلواکو څېړونو، د قربانیانو او د دوی له کورنیو د ملاتړ، د راتلونکې ځواب وینې لپاره د شواهدو د خوندیتوب او پر طالبانو د فشار راوړلو لپاره د ديپلوماتیکو او بشري حقونو د وسایلو د کارولو غوښتنه وکړه.
د «هزاره دیاسپورا شبکې» له نړیوالې ټولنې وغوښتلو چې د ۱۸۹۱ تر ۱۸۹۳ کلونو کې د هزاره ګانو د ډله ییزې وژنې اړوند تاریخی شواهدو او اسنادو ته پاملرنه وکړي او د دې پېښو د مستند کولو او څېړلو لپاره د خپلواکو هڅو ملاتړ وکړي.
د دې شبکې غړو له ملګرو ملتونو، د بشري حقونو له نړیوالو بنسټونو او دولتونو نه وغوښتلو، چې په خپلواکه او دوامداره توګه د ملیتونو د هدفي وژنې، د توکم پر بنسټ د ځورونې پېښې مستندې او وڅېړي.
دوی په افغانستان کې د هزاره ګانو د نسل وژنې د عاملینو سره د محاسبې د ټینګښت او د شواهدو ساتلو غوښتنه وکړه او له نړیوالې ټولنې یې وغوښتل، پر طالبانو فشار راوړي، تر څو دا ډله مجبوره شي، چې د هزاره ګانو څخه د ملکیت له اخیستو او ایستلو ډډه وکړي.
د «هزاره دیاسپورا شبکې» غړو په افغانستان کې د هزاره قربانیانو، کورنیو او مدني ټولنو پر ملاتړ ټینګار وکړ وايي، نړیواله ټولنه باید د هزاره ګانو د وضعیت په اړه چوپه خوله پاتې نه شي.
